توسعه روزافزون مصرف گیاهان دارویی نیاز به توسعه کشت و مدیریت و برنامه ریزی صحیح دارد. سیاهدانه یکی از گیاهان دارویی مهم و ارزشمندی است که خواصی همچون افزایش شیر مادر، ضد صرع، ضد باکتری، ضد ویروس دارد. به منظور بررسی اثر فواصل آبیاری و تراکم بوته در واحد سطح بر عملکرد و اجزای عملکرد سیاهدانه، تحقیقی در سال زراعی ۱۳۸۱ در دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی در قالب آزمایش کرتهای خرد شده با طرح پایه بلوکهای کامل تصادفی انجام شد. در کرتهای اصلی فواصل آبیاری (یک، دو و سه هفته) و در کرت های فرعی تراکم بوته در هر مترمربع با پنج سطح (۳۵۰، ۳۰۰، ۲۵۰، ۲۰۰، ۱۵۰ بوته در مترمربع) با چهارتکرار قرار گرفتند. صفات مورد مطالعه عبارت بودند از: ارتفاع بوته، تعداد شاخه های فرعی، تعداد دانه در بوته، تعداد دانه در فولیکول، تعداد فولیکول در بوته، عملکرد دانه در بوته، بیوماس، وزن هزار دانه، عملکرد و شاخص برداشت. نتایج حاصله نشان داد که تیمارهای مختلف آبیاری تاثیر معنی داری بر کلیه صفات مورد مطالعه بجز وزن هزاردانه و شاخص برداشت داشت. ارتفاع بوته، تعداد دانه در فولیکول و وزن هزار دانه تحت تاثیر تراکمهای مختلف بوته در واحد سطح قرار نگرفتند ولی تراکم، تاثیر معنی داری بر سایر صفات مورد مطالعه داشت. بیشترین عملکرد دانه (۷۵۱.۶۰ کیلوگرم در هکتار) در فاصله آبیاری یک هفته و کمترین آن (۳۵۵.۲ کیلوگرم در هکتار) در فاصله آبیاری سه هفته مشاهده شد. در بین تیمارهای مورد مطالعه، تراکم ۲۵۰ بوته در مترمربع با فاصله آبیاری یک هفته و تراکم ۳۵۰ بوته در مترمربع با فاصله آبیاری سه هفته، بترتیب بیشترین (۹۰۳.۲۰ کیلوگرم در هکتار) و کمترین عملکرد دانه (۱۶۸.۹ کیلوگرم در هکتار) را دارا بوند. به نظر میرسد با توجه به مشکل کم آبی در منطقه، تراکم های ۱۵۰ تا ۲۵۰ بوته در مترمربع با فواصل آبیاری دو هفته مناسبترین ترکیب برای تولید سیاهدانه در شرایط آب و هوایی مشهد باشد.

 

 


کلیدواژه ها :