اسم علمی: Vitex agnus-castus

اسم انگلیسی: Chaste berry

یکی از معدود گیاهانی است که خاصیت پروژسترونیک داشته و برای حل مشکلات قاعدگی و یائسگی کاربرد فراوانی دارد. این گیاه با اثرگذاری بر روی غده ی هیپوفیز باعث منظم شدن قاعدگی می شود.

قسمت مورد استفاده: میوه

اثرات مهم: ایجاد تعادل هورمونی، افزایش شیر

اختلالات قاعدگی: پنج انگشت  یک داروی طبیعی و مهم برای مشکلات قاعدگی است که به ویژه برای بی نظمی های قاعدگی و سندروم قبل از قاعدگی مفید واقع می شود. اگرچه این گیاه برای تمام مشکلات قاعدگی مفید نیست، اما برای از بین بردن علائم فراوانی از مشکلات قاعدگی مثل حساسیت پستان، احتباس خون و مایعات، سردرد و تنش قبل از قاعدگی می تواند اثرگذاری خوبی داشته باشد. اگر این گیاه به مدت چند ماه مصرف شود، اینگونه علائم خفیف تر بوده و سریعتر نیز درمان می شوند. تنطور یا عصاره ی پنج انگشت را باید صبح هنگام بیدار شدن از خواب که غده ی هیپوفیز فعالتر است مصرف کرد. پنج انگشت داروی خوبی برای درمان خونریزی های شدید قاعدگی است اما اثر آن زمانی بهتر خواهد بود که به همراه سایر داروهایی که توسط پزشک تجویز می شوند مصرف شود.

سندروم تخمدان پلی کیستیک: طب گیاهی می تواند در کنترل این بیماری بسیار مؤثر باشد. اگرچه بهترین درمان، توسط پزشک صورت می گیرد، اما خوددرمانی با پنح انگشت نیز می تواند بهبود قابل توجهی را به ارمغان بیاورد. برای این منظور، می بایست حداقل ۳ تا ۴ ماه آنرا مصرف کنید تا نتایج را مشاهده کنید.

ناباروری: عقیده بر این است که پنج انگشت به دلیل آزادسازی بهتر استروژن و پروژسترون از طریق چرخه ی قاعدگی می تواند باروری را افزایش داده و شانس لقاح را بالا ببرد. البته این اثر زمانی به دست خواهد آمد که ناباروری بخاطر مشکلات فیزیکی بدن نباشد.

مشکلات یائسگی: پنج انگشت به احتمال زیاد در سالهای شروع یائسگی و یا سالهای قبل از آن می تواند به داشتن یک سیکل قاعدگی منظم کمک کرده و خونریزی را کنترل کند. همچنین ممکن است این گیاه در ترکیب با گیاهان دیگری مثل کوهوش سیاه (Cimicifuga racemosa) یا مریم گلی (Salvia officinalis) برای درمان و یا پیشگیری علائم یائسگی مثل سردرد، گرگرفتگی و تعریق شبانه به کار گرفته شود.

سایر کاربردها: پنج انگشت برای درمان آکنه که اغلب به دلیل افزایش سطح هورمون های مردانه در بدن ایجاد می شود نیز کاربرد دارد. اثر هورمونی دیگر آن در افزایش میزان شیر در مادران شیرده است.

در داروخانه های ایران، دارویی با نام “ویتاگنوس” که یک قطره خوراکی است، موجود می باشد که از گیاه پنج انگشت تولید شده است.