به گزارش شبکه خبری گیاهان دارویی و ترکیبات طبیعی از خبرگزاری ایرنا، استان فارس به لحاظ ویژگی های اقلیمی و تنوع آب و هوایی یکی از مناطق مهم رویش انواع گیاهان دارویی است و با تولید ۵۰ درصد گیاهان دارویی کشور رتبه نخست پرورش و صادرات گیاهان دارویی را دارد.

دشتها و کوه های ایران مستعد تولید و پرورش هشت هزار گونه گیاهان دارویی است که هزار و ۵۰۰ گونه آن پایه تولید دارویی است.

مدیرکل منابع طبیعی فارس گفت: استان فارس چهارمیلیون هکتار مراتع در اقلیم های مختلف دارد که حدود دو هزار نمونه گیاه دارویی در آن شناسایی شده است.

کاظم بردبار افزود: ظرفیت تولید علوفه مراتع فارس بیش از یک ‌میلیون تن است که یک سوم این عرصه‌ها توان تولید گیاهان دارویی و صنعتی را داراست و باید مورد توجه بیشتر قرار گیرد.

وی اظهار کرد: فارس قطب تولید گیاهان دارویی کشور است اما بدلیل نبود کارخانه و صنایع فرآوری این محصولات به صورت خام از استان خارج و پس از فرآوری با قیمت های زیادی به استان وارد می شود.

به گفته وی، اقداماتی برای راه اندازی کارخانه فرآوری گیاهان دارویی در استان انجام شده که این مهم نیاز به پیگیری مسوولان استانی دارد.

بردبار بیان کرد: دومین کارخانه فرآوری گیاهان دارویی کشور در استان فارس احداث می شود که برای آن زمین مناسبی با سرمایه گذاری هزار میلیاردی درنظر گرفته شده است.

وی اضافه کرد: برای اهلی کردن و توسعه گیاهان دارویی تحقیقات ثمر بخشی انجام شده و کلکسیونی با بیش از ۴۰ گونه گیاه دارویی در فارس به وجود آمده است.

وی طرح صیانت از جنگل ، توسعه کشت گیاهان دارویی،تشویق کشاورزان به تولید گیاهان دارویی را در حمایت و توسعه از این گونه گیاهان موثر دانست.

مدیرکل منابع طبیعی استان فارس گفت: در ۱۰ سال اخیر هرسال بین سه تا پنج هزار هکتار از اراضی ملی به کشت گیاهان دارویی اختصاص یافته است. 

به گفته وی، امسال طرح توسعه گیاهان دارویی شامل پیازگل نرگس، باریجه، آنغوزه و جاشیر خوراکی درسه هزار هکتار از مزارع و منابع طبیعی این استان اجرا شد.

بردبار افزود: کشت گیاهان دارویی تا اوایل آذر در استان ادامه دارد و یک میلیون تن گیاه دارویی را تولید و روانه بازار خواهد کرد .

سالانه بیش از ۴۰ هزار تن انواع گیاه دارویی به ارزش ۲۵ میلیون دلار به کشورهای آلمان ، کویت ، قطر ، بحرین و عربستان سعودی صادر می شود .

دبیر شورای فنی منابع طبیعی و آبخیزداری فارس گفت : استان فارس یکی از قطب های تولید گیاهان دارویی است اما نداشتن کارخانه فرآوری ، برداشت های غیرمجاز و قاچاق برخی از گونه ها موجب ایجاد مشکلاتی در این زمینه شده است .

سید میرمحمد صالح مصطفوی افزود: فراوری این گیاهان تا ۳۰۰ برابر قیمت کنونی برای کشور ارزآوری دارد ، توسعه کشت و بهره وری بیشتر آنها نیاز به توجه مسوولان دارد.

وی ادامه داد: برداشت گیاهان دارویی در فارس قدمتی ۱۵۰ ساله دارد و نزدیک به ۵۰ سال است که بخش عمده ای از محصولات به صورت خام به سایر کشورها صادر می شود و پس از فرآوری و تبدیل به محصولات نهایی به صورت دارو ، محصولات بهداشتی ، آرایشی به قیمت بسیار بالا به کشور برمی گردد.

به گفته وی ، در چند دهه اخیر هیچ اقدام اصولی به منظور فرآوری گیاهان دارویی و صنعتی در کشور صورت نگرفته است.

مصطفوی اضافه کرد: قدمت بهره گیری از ریشه شیرین بیان در فارس به سالها قبل بر می گردد اما هنوز این ماده به صورت عصاره و پودر صادر می شود ، در حالی فرآوری این محصول در کشور می تواند توان فارس در تولید گیاهان دارویی و صنعتی را بالا برد.

وی بیان کرد: سالانه یک میلیون و ۳۰۰تن گیاهان دارویی از فارس به سایر کشورها صادر می شود که در صورت امکان فرآوری می تواند تحولی مهم در اقتصاد این استان ایجاد کند.

این صاحبنظر اظهار داشت: افزایش برداشت شیرین بیان ، عدم توجه به توسعه این منابع ارزشمند و سو استفاده قاچاقچیان ، این گیاه دارویی را با خطر انقراض مواجه ساخته است.

مصطفوی گفت: از سوی دیگر کارخانه های تولید شیرین بیان بدلیل کمبود تامین مواد اولیه با مشکلات زیادی مواجه شده اند.

وی افزود: کمبود ریشه شیرین بیان، عدم توسعه کشت،خشکسالی های متوالی ، عدم همکاری وحمایت مسوولان تولید این محصول را کاهش داده است.

به گفته وی ، ایجاد بسترمناسب برای تهیه مواد اولیه کارخانه های تولید شیرین بیان نقش مهمی در توسعه اقتصادی استان دارد .

دبیر شورای فنی اداره منابع طبیعی فارس اضافه کرد: سودآوری های کلان و توجه روز افزون به تجارت ریشه شیرین بیان مشکلات ناگواری را برای این منابع به وجود آورده است .

وی ادامه داد: برخی از سرمایه داران بدون مطالعه و توجه به کمبود مواد اولیه درصدد تاسیس کارخانه جدید برآمده اند که این خود بر مشکلات تولید می افزاید.

مصطفوی بیان کرد: برداشت بی رویه شیرین بیان توسط قاچاقچیان به صورت پراکنده در استان وجود دارد که منابع غنی دارویی استان را با مشکل روبرو کرده است.

رییس سازمان جهاد کشاورزی فارس نیز گفت: فارس با تولید بیش از ۵۰ درصد گیاهان دارویی کشور بزرگترین پرورش دهنده و صادرکننده گیاهان دارویی کشور به حساب می آید.

مهندس مهرزاد خرد افزود: در سال های اخیر با همکاری جهاد کشاورزی و منابع طبیعی فارس، برای توسعه کشت گیاهان دارویی، صنعتی از جمله آنغوزه و باریجه در اقدامات اساسی صورت گرفته و هم اکنون این گیاهان در ۲۵۰ هکتار از اراضی کشاورزی در حال کشت است.

به گفته وی، در استان فارس یک هزارو ۷۰۰ گونه گیاهی وجود دارد که بیش از ۳۰۰ گونه آن دارویی است و ۳۴ گونه گیاهی دارویی فارس در معرض نابودی قرار دارد.

وی در خصوص علل و عوامل انقراض این گیاهان دارویی معتقد است: عوامل طبیعی از جمله خشکسالی و عوامل انسانی از قبیل برداشت های بی رویه، تغییر کاربری اراضی و چرای بی رویه در انقراض آنها مؤثر بوده است.

خرد اظهار کرد: یکی از قابلیت های اساسی استان که تاکنون بهره وری مطلوبی از آن نشده گیاهان دارویی است که برای حفظ این گونه های ارزشمند باید به سمت صنعتی شدن آنها گام برداریم.

این مسوول خاطر نشان کرد: گیاهان دارویی صنعتی فرآوری نشده و بصورت خام به سایر استان ها و خارج از کشور صادر می شود و پس از فرآوری دوباره به استان برمی گردد.

مدیر کل گمرکات فارس هم گفت: سالانه بیش از ۴۰ هزار تن انواع گیاه دارویی به ارزش ۲۵ میلیون دلار به کشورهای آلمان، کویت، قطر، بحرین و عربستان سعودی صادر شده است.

سکینه سیاحی افزود: امسال نیز یک هزار و ۱۵۰ تن گیاه دارویی به ارزش پنجمیلیون و ۹۵۲ هزار دلار از استان فارس صادر شده است .