هم‌زمان با آغاز فصل اوج گل‌دهی اسطوخودوس در بریتانیا، خبرگزاری رویترز در گزارشی تصویری از مزارع وسیع Yorkshire Lavender در نزدیکی شهر یورک منتشر کرد که نشان‌دهنده رونق دوباره صنعت گیاهان معطر در این کشور است. این مزارع که هر سال در ماه‌های ژوئیه و اوت به یکی از جاذبه‌های مهم گردشگری روستایی تبدیل می‌شوند، علاوه بر جذب هزاران بازدیدکننده، نقش مهمی در تولید اسانس، گل خشک و فرآورده‌های طبیعی اسطوخودوس ایفا می‌کنند.

اگرچه بریتانیا از نظر حجم تولید با کشورهای بزرگی مانند فرانسه یا بلغارستان قابل مقایسه نیست، اما تولیدکنندگان انگلیسی طی سال‌های اخیر بر کیفیت محصول، فرآوری پیشرفته و فروش مستقیم محصولات با ارزش افزوده بالا تمرکز کرده‌اند. در این مزارع، گل‌های اسطوخودوس در زمان حداکثر تجمع ترکیبات معطر برداشت شده و بلافاصله وارد واحدهای تقطیر می‌شوند تا اسانس با کیفیت بالا استخراج شود. کارشناسان معتقدند فاصله کوتاه میان برداشت و فرآوری، یکی از مهم‌ترین عوامل حفظ ترکیبات ارزشمند اسانس، به‌ویژه لینالول و لینالیل استات، به شمار می‌رود.

علاوه بر تولید اسانس، بخش مهمی از گل‌های برداشت‌شده برای تولید دمنوش، گل خشک تزئینی، کیسه‌های معطر، شمع‌های گیاهی، محصولات آرایشی و بهداشتی و روغن‌های ماساژ استفاده می‌شوند. این تنوع در فرآورده‌ها موجب شده است ارزش اقتصادی هر هکتار مزرعه اسطوخودوس نسبت به فروش گل تازه چندین برابر افزایش یابد. بسیاری از مزارع همچنین فروشگاه‌های اختصاصی دارند که محصولات فرآوری‌شده را مستقیماً به مصرف‌کنندگان عرضه می‌کنند و سهم واسطه‌ها را کاهش می‌دهند.

یکی از ویژگی‌های برجسته صنعت اسطوخودوس بریتانیا، ترکیب کشاورزی با گردشگری است. در فصل گل‌دهی، هزاران نفر برای بازدید از مزارع، عکاسی، آشنایی با فرآیند تقطیر و خرید محصولات گیاهی به این مناطق سفر می‌کنند. این مدل کسب‌وکار باعث شده درآمد تولیدکنندگان تنها به فروش محصول خام وابسته نباشد و بخش قابل توجهی از درآمد سالانه آن‌ها از طریق گردشگری، آموزش و فروش فرآورده‌های نهایی تأمین شود. کارشناسان توسعه روستایی این الگو را نمونه‌ای موفق از ایجاد ارزش افزوده در زنجیره تولید گیاهان دارویی و معطر می‌دانند.

متخصصان صنایع اسانس تأکید می‌کنند که بازار جهانی فرآورده‌های طبیعی همچنان رو به رشد است و مصرف‌کنندگان بیش از گذشته به محصولاتی با منشأ طبیعی، فرآوری استاندارد و قابلیت ردیابی علاقه نشان می‌دهند. به همین دلیل، تولیدکنندگان بریتانیایی علاوه بر توسعه فناوری‌های استخراج اسانس، در زمینه بسته‌بندی‌های پایدار، کنترل کیفیت و بازاریابی دیجیتال نیز سرمایه‌گذاری کرده‌اند تا بتوانند در بازار محصولات ممتاز رقابت کنند.

تحلیلگران بازار معتقدند تجربه بریتانیا نشان می‌دهد که حتی کشورهایی با سطح زیر کشت محدود نیز می‌توانند با تمرکز بر فرآوری، برندسازی، گردشگری کشاورزی و تولید محصولات با ارزش افزوده بالا، جایگاه اقتصادی قابل توجهی در صنعت گیاهان دارویی و معطر به دست آورند. این الگو می‌تواند برای بسیاری از تولیدکنندگان گیاهان دارویی در سایر کشورها نیز الهام‌بخش باشد؛ به‌ویژه در شرایطی که سودآوری بیش از گذشته به کیفیت فرآوری و نوآوری در عرضه محصول وابسته است.

(Reuters, July 8, 2026)