کشور ایران به عنوان کشوری چهار فصل دارای بیش از ۸ هزار گونه گیاهی است که استعداد های آن را در بخش گیاهان دارویی بیش از پیش روشن می نماید در این میان استان بوشهر از استان های غنی در زمینه گیاهان دارویی است و مردم این استان از زمانهای قدیم برای درمان بیماریهای خـود از این گیاهان شفا بخش استفاده می کرده اند. 

استـفاده از گیـاهان دارویی به علت دستـرسی آسان و کم هزیـنه و مهم تر از همه نسبت به داروهای شیمیایی عوارض جانبی کمتری دارد .

کهزاد سرطاوی کـارشناس ارشد عـلوم گیـاهی مـرکز تحقیقات کشاورزی و منـابع طبیعی استان بوشهر می گوید: تاکنون حدود ۶۰۰ گونه گیاهی در استان بوشهر شناسایی شده است که بیش از ۳۰۰ گونه آن مصرف دارویی دارد و بومیان استان از شیوه مـصرف ۱۳۰ گونه آن بی اطلاع هستند و تنها از ۹۰ گونـه آن استفاده می کنند و ۴۰ گونه زینتی دارویی و ۴۰ گونه نیز برای مصرف استان از استان های دیگر یا کشورهای همسایه وارد می شود.

وی می افزاید :گیاهانی که برای مصرف وارد می شوند و در استان کشت نمی شوند مانند زعفران که از خراسان وارد می شود یا آویشن که از فارس وارد می شود و همچنین برگ سنا -جوز هندی و از این دست که در خود استان نیست و به عمل نمی آید و ما آنها را برای مصارف عمومی استان وارد می کنیم و منظور از ۴۰گونه زینتی دارویی که هم به صورت زینتی به کار می روند و هم مصارف دارویی دارند و اینها در خود استان کاشته می شوند.

وی می افزاید : در حال حاضر بیش از ۱۰۰ هکتار مزرعه گیاه دارویی آلوئه ورا در استان وجود دارد که از شهرستان های دیلم و گناوه آغاز و تا آخرین منطقه ورودی هرمزگان ( عسلویه و چاه مبارک)پراکنده است علاوه بر آن گیاهان دیگری مانند رازیانه ، سیاه دانه ، حنا ، خار مریم وغیره نیز کشت  می شود.

سرطاوی می گوید: از آنجایی کشاورزان استان به صورت خود جوش گیاهان دارویی کشت می کنند و درباره بازار فروش اطلاعات کافی ندارند ، این گیاهان در سطح کمتری کشت می شود و به غیر از گیاه دارویی صبر زرد یا همان آلوئه ورا گونه های دیگر در سطح کمی کاشته می شوند .

وی می افزاید:برداشت های بی رویه برخی از گیاهان دارویی طبیعی مانند آویشن شیرازی نیز سبب انقراض این گیاه مهم دارویی در استان شده است.

وی نبود اعتبار کافی تحقیقاتی برای زراعی کردن گیاهان دارویی بومی استان ، مشکلات کشاورزان در زمینه اخذ وام و توسعه گیاهان دارویی،نبود بازار مطمئن فروش برای تشویق و اعتماد کشاورزان استان ، نبود بسته بندی مناسب گیاهان دارویی در استان و نبود حمایت کافی از جانب مسئولان در این زمینه را از مشکلات توسعه کاشت و فراوری گیاهان دارویی برشمرد . 

این کارشناس ارشد علوم گیاهی همچنین در باره اهمیت این گیاهان می گوید:افزایش تعداد عطاریها  از ۵ باب مغازه قبل از انقلاب به ۸۵ مغازه در حال حاضر نـشان از گـرایش و تمایل مردم این استان به استفاده از گیاهان دارویی و محصولات فرعی دارد .

سرطاوی می افزاید : همکاری نزدیک مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان با مرکز تحقیقاتی و پژوهشی داخل و خارج استان و اجرای بیش از ۳۵ طرح تحقیقاتی در زمینه کار بردها ، مصارف ،آنالیز گیاهان دارویی و جلبک های دریایی ارزش و اهمیت کار را بیش از پیش نشان می دهد .

همچنین چندین طرح تحقیقاتی با همکاری دانشگاه علوم پزشکی بوشهر اجرا شده و در مورد برخی از گیاهان دارویی بومی تا مرحله فراوری پبش رفته است که از آن جمله می توان به گیاهان شکر شفا ، هلپه ، گیشدر و برخی از گونه های جلبک های دریایی اشاره کرد.

دکتر یحیی رضایی معاون غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی بوشهر نیز با بیان اینکه در کشور ما بیش از ۲ برابر کل اروپا گیاه دارویی وجود دارد می گوید : در ۱۰ سال اخیر شرکت های دارویی در زمینه ارائه داروهای گیاهی رشد زیادی داشته اند . 

وی می افزاید : در حال حاضر بیش از ۵۰ قلم داروی گیاهی در داروخانه های استان موجود است که توسط پزشکان متخصص و فوق تخصص برای بیماران تجویز می شود . وی با اشاره به اینکه بیشتر مردم با این ذهنیت که گیاهان دارویی بی خطر هستند خود سـرانه از آن استفاده می کنند می گوید: درست است که داروهای گیاهی در مقایسه با داروهای شیمیایی سالمتر و از عوارض کمتری برخوردارند اما باید در استفاده از آنها نیز با پزشک مشورت کرد .

به گفته کارشناسان استان بوشهر از نظر وجود گونه های مختلف گیاهان دارویی استانی غنی و مستعد است که در صورت توجه بیشتر و سرمایه گذاری در این بخش می تواند به یکی از قطب های پرورش گیاهان دارویی تبدیل شود .


کلیدواژه ها :