بلادون که به نام های شابیزک یا مهرگیاه هم خوانده می شود، با نام علمی Atropa belladonna گیاهی است پایا به ارتفاع ۵۰-۲۰۰ سانتیمتر با ریشه های منشعب ستبر و از خانواده ی سیب زمینی

بلادون (شابیزک یا مهرگیاه) Atropa belladonna

بلادون (شابیزک یا مهرگیاه) Atropa belladonna

.

 

برگها به شکل بیضی با نوک تیز و کرکداراند. طول جام گلها تا ۵/۲ سانتیمتر می رسد و به شکل زنگوله هستند. رنگ سطح خارجی آن بنفش تیره و رنگ داخل آن زرد تیره مایل به قهوه ای است و رگه های بنفش رنگی دارد. میوه سته آن به اندازه یک گیلاس کوچک است که ابتدا سبز است و سپس سیاه می شود. عصاره این میوه بنفش است.

قسمت های مورد استفاده: ریشه و برگ.

زیستگاه و گردآوری:

 در بیشه ها و مراتع روی خاک های آهکی در بیشتر قسمتهای اروپا و غرب آسیا می روید. بومی انگلستان و ویلز است اما نسبتا نادر است و بر روی گچ و سنگ آهک می روید. عموما به مقادیر تجارتی از طریق دانه یا قلمه ریشه آن در فواصل ۶۰ × ۶۰ سانتیمتری تکثیر می شود. در مدت ۳ – ۵ سال اول فقط برگها و جوانه های گیاه گلدار جمع آوری می شود. پس از ۳ – ۵ سال اول ریشه ها را هم می توان جمع کرد. در آفتاب یا در حرارت ۶۰ درجه خشک می شود. بازده آن ۱۰ – ۲۵ گیلوگرم برگ خشک در هر ۱۰۰ متر مربع است.

 این گیاه در نواحی شمالی ایران مانند گیلان، طوالش، چالش و اسالم می روید.

ترکیبات و اثر:

 برگ و ریشه شابیزک حاوی آلکالوییدهای بسیار سمی است که بیشتر آن هیوسیامین است. با مقادیر دارویی برای درمان قولنجهای روده ای و صفراوی به کار می رود. ترشحات غدد بزاقی و عرق را کاهش داده و مردمک را منبسط می کند. مقادیر زیاد آن سبب تهییج و به دنبال آن خواب آلودگی می شود و ممکن است کشنده باشد. میوه های آن نیز حاوی همین آلکالوییدها است. تمام بخشهای گیاه بی نهایت سمی است.

مصرف: باید تحت نظر پزشک فقط برای درمان اسهال عصبی و نیز یبوست، درمان بی اختیاری ادرار و بیمارهای چشم مصرف شود.