ایران  هشت هزار گونه گیاهان دارویی دارد که هزار و ۵۰۰  گونه آن دارویی است. استان فارس نیز به لحاظ ویژگی های اقلیمی و تنوع آب و هوایی یکی ا ز مناطق مهم رویش انواع گیاهان دارویی محسوب می شود به گونه ای که به گفته مهرزاد خرد رئیس سازمان جهاد کشاورزی  فارس ، این استان با داشتن رتبه نخست پرورش و صادرات گیاهان دارویی ، بیش از ۵۰  درصد گیاهان دارویی کل کشور را تأمین می کند.

فارس نزدیک به ۴  میلیون هکتار مراتع در اقلیم های مختلف داردکه حدود دو هزار نمونه دارویی در آن شناسایی شده است. ظرف یت تولید علوفه مراتع فارس بیش از یک میلیون تن است که یک سوم این عرصهها توان تولید گیاهان دارویی و صنعتی را دارند.

در فارس بیش از ۱۳  هزار و ۵۰۰  هکتار کشت گیاه دارویی و صنعتی شامل گونههای شاخص از جمله آنغوزه ، باریجه ، وشاء ، زیره سیاه و گ ل نرگس در عرصههای منابع طبیعی وجود دارد.

خانم سیاحی مدیر کل گمرکات فارس می گوید: ساﻻنه بیش از ۴۰  هزار تن انواع گیاه دارویی به ارزش ۲۵  میلیون دﻻر به کشورهای آلمان ، کویت ، قطر ، بحرین و عربستان سعودی صادر شد. از ابتدای امسال نیز هزار و ۱۵۰  تن گیاه دارویی به ارزش ۵  میلیون و ۹۵۲  هزار و ۸۷۸  دﻻر از ابتدای امسال از استان فارس صادر شده است.

معاون توسعه تجارت خارجی سازمان صنعت  ، معدن و تجارت فارس می گوید: این میزان گیاه دارویی از رویشگاههای بالقوه این استان به کشورهای حوزه خلیج فارس  و سایر کشورها از جمله آلمان ، ایتالیا ، هندوستان ، فرانسه ، بلژیک و استرالیا صادر شد. عوض پور می افزاید: ادویه جات ، شیرین ب یان ، حنا ، سدر ، برگ زیتون ، برگ نعناع ، کندرکوهی ، زعفران ، آویشن ، آنغوزه تلخ و شیرین و صمغ های گیاهی از جمله اقﻼم گیاهان د ارویی صادراتی فارس است.

کارشناس مسئول گیاهان دارویی مدیریت امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی فارس با اشاره به کشت و توسعه گیاهان دارویی در سطح استان می گوید: در سال های اخیر با همکاری سازمان جهاد کشاورزی و اداره کل منابع طبیعی استان فارس ، اقدامات مناسبی در زمینه توسعه و کشت گیاهان دارویی ، صنعتی از جمله آنغوزه و باریجه در استان صورت گرفته است و هم اکن ون این گیاهان در ۲۵۰  هکتار از اراضی کشاورزی در حال کشت است.

حشمت اﷲ صادقی با اشاره به اینکه هم اکنون در استان فارس هزار و ۷۰۰  گونه گیاهی وجود دارد که بیش از ۳۰۰  گونه آن دارویی است ، می افزاید: هم اکنون ۳۴  گونه گیاهی دارویی فارس متاسفانه در حال نابودی و انقراض هستند.

وی درباره علل و عوامل انقراض این گیاهان دارویی معتقد است… عوامل طبیعی از جمله خشکسالی  و عوامل انسانی از قبیل برداشت های بی رویه ، تغییر کاربری اراضی و چرای بی رویه در انقراض آنها مؤثر بوده است. خرد نیز با  بیان اینکه یکی از قابلیت های اساسی استان که تاکنون به صورت مطلوب از آن بهره مند نشده ایم گیاهان دارویی و صنعتی استان است گفت:  برای حفظ گونه های گیاهی ﻻزم است آنها را صنعتی کنیم اما متأسفانه گیاهان دارویی صنعتی فرآوری نشده و خام از استان به سا یر استان ها و حتی خارج از کشورها صادر می شود و پس از فرآوری دوباره به استان برمی گردد.

صادقی معتقد است جلوگیری از چرای بی رویه دام ، کاشت بذر گونه های در حال انقراض در مراتع و جنگل ها ، سپردن توسعه و کشت گیاهان دارویی به وسیله خود مردم از  راهکارهای جلوگیری از انقراض گونه های گیاهی است. وی افزود: با توجه به پتانسیل های متنوع استان در بخش پرورش گیاهان دارویی می توان با ایجاد مزرعه های تولید گیاهان دارویی و حمایت از کشاورزان در اهلی کردن این گیاهان با تکمیل تحقیقات و پژوهش در این ز مینه و ایجاد بانک ژن گونه های در حال انقراض برای تولید انبوه این گیاهان و تقویت صنعت فرآوری و صادرات آن به کشورهای متقاضی  تلاش کرد.

مدیر کل منابع طبیعی استان فارس نیز معتقد است نداشتن کارخانه فرآوری گیاهان دارویی را از دیگر مشکﻼت این بخش می د اند و می گوید: نبود کارخانه فرآوری گیاهان دارویی در فارس که قطب تولید گیاهان دارویی در کشور است ، مشکﻼتی را به وجود آور ده به گونه ای که این گیاهان به صورت خام از استان خارج و پس از فرآوری با قیمت های زیادی به استان وارد می شود.

آقای بردبار  می گوید: به منظور رفع این مشکل اخیرا اقدامات مناسبی برای راه اندازی کارخانه فرآوری گیاهان دارویی در استان انجام شده و قرا ر است کارخانه فرآوری گیاهان دارویی در فارس راه اندازی شود که با راه اندازی آن تحول عظیمی در فرآوری گیاهان دارویی در فارس ایجاد می شود. وی می افزاید: با پیگیری های صورت گرفته در آینده ای نزدیک دومین کارخانه فرآوری گیاهان دارویی کشور در استان فارس احداث می شود که برای آن زمین مناسبی با سرمایه گذاری هزار میلیاردی در نظر گرفته شده است.

وی می گوید: با توجه به تنوع اقلیمی استان فارس پتانسیل تولید گیاهان دارویی در این استان بسیار باﻻست از این رو با ساخت کارخانه ، تحول عظیمی در تولید گیاهان دارو یی و فرآوری آن صورت می گیرد.

آقای بردبار می گوید: در مدت اخیر تحقیقات خوبی برای اهلی کردن گیاهان دارویی انجام شده و هم اکنون کلکسیونی از گیاهان دارویی که بیش از ۴۰  گونه است در فارس وجود دارد. وی از دیگر اقدامات حمایتی گیاهان دارویی استان را طرح صی انت از جنگل ، توسعه کشت گیاهان دارویی ، ترغیب افراد به تولید گیاهان دارویی می داند.