به نام خالق یکتا

مصاحبه با جناب آقای دکتر علی مصطفوی

یکی از برگزیدگان همایش نخبگان عرصه گیاهان دارویی ایران و مدیرعامل شرکت گلاب زهرا کرمان

تهیه و تنظیم: محمّدتقی عبادی

منبع: خبرنامه انجمن گیاهان دارویی ایران، شماره ۵۱ – نیمه اول دی ماه ۱۳۹۱

.

• جناب آقای دکتر مصطفوی سلام علیکم. ضمن تشکر بابت وقتی که به ما اختصاص دادید، لطفا بیوگرافی مختصری از خودتان را برای خوانندگان خبرنامه انجمن گیاهان دارویی بگویید؟

– با عرض سلام، اینجانب علی مصطفوی در سال ۱۳۳۵ در شهرستان زرند (استان کرمان) متولد شدم. تحصیلات ابتدایی تا دیپلم خود را در شهرستان زرند سپری کردم و پس از آن در رشته شیمی محض دانشگاه کرمان پذیرفته شدم.

پس از طی دوره لیسانس و کسب رتبه اول در این دوره، برای ادامه تحصیلات راهی انگلستان و در سال ۱۳۷۰ با اخذ درجه دکتری از دانشگاه سالفورد انگلستان به ایران بازگشتم و بعنوان هیئت علمی در دانشگاه شهید باهنر کرمان به تدریس پرداختم و در کنار تدریس و کارهای اجرایی به فعالیتهای تحقیقاتی و پژوهشی نیز مشغول بودم که حاصل آن ارائه ۵۴ مقاله علمی پژوهشی ISI، ۲ مقالهISC ، ۲ کتاب و تربیت ۱۶ دانشجوی کارشناسی ارشد، ۳ دانشجوی دکترا و ۷۹ مقاله ارائه شده در کنفرانس¬ها و سمینارهای معتبر علمی می باشد.

از سال ۱۳۸۴ مدیر عامل شرکت گلاب زهرا می باشم که در حقیقت شرکت گلاب زهرا طی چندین دوره بعنوان کارآفرین و صادرکننده نمونه معرفی شده است.

• به نظر شما، کشور چه انتظاراتی از یک نخبه علمی در بخش گیاهان دارویی دارد؟

– به نظر من نخبه علمی در هر زمینه ای، کسی است که کاری جامع الاطراف را انجام دهد که ضمن اجرایی شدن، قابلیت تسری در جامعه را داشته باشد. در این خصوص از سه نفر نام می برم که از نظر من در حیطه کاری خود میتوان آنها را نخبه علمی معرفی کرد.

آقای مهدی آگاه که سالها بر روی مغز سبز پسته مطالعه کرد. ایشان بواسطه صادراتی که به اروپا داشت توانست بازار مغز سبز پسته را در اروپا پیدا کند و پس از آن به تحقیق بر روی مناطقی پرداخت که مغز سبز پسته آن از کیفیت بالاتری برخوردار است از جمله راین کرمان و قزوین. در فراوری مغز سبز پسته آن را سه پوسته کرده و محصولی با کیفیت و درجه یک را به بازار اروپا صادر نمود.

آقای همایون صنعتی بنیان گذار شرکت گلاب زهرا که در ابتدای کار تعدادی پاجوش گل محمدی از کاشان وارد منطقه لاله زار کرمان نمود.

کیفیت اسانس آن را بررسی کرد و پس از اینکه به کیفیت بالای اسانس گل محمدی در این منطقه پی برد، به توسعه آن پرداخت و به تدریج کار خود را از روش سنتی به صنعتی تبدیل کرد و در خلال کار، بازار عرضه غنچه و گل خشک خود را پیدا کرد و با اعتقاد بر اینکه  کیفیت محصول تبلیغ آن است توانست گواهینامه ارگانیک را از انجمن خاک انگلستان اخذ کند.

ایشان با ترویج کشت و کار گل محمدی نوعی فرهنگ سازی در این منطقه انجام داد که حاصل آن امرار معاش صدها خانوار از قِبَل گل محمدی  از یک سو و معرفی این منطقه به دنیا از سوی دیگر است. در اینجا لازم است که از همسر فداکار و همراه ایشان سرکار خانم شهین دخت سرلتی نیز یادی کرده باشیم که در این رابطه صادقانه کمک و همراهی کردند.

نمونه دیگر که از نظر من میتوان از او بعنوان نخبه علمی نام برد آقای علیرضا افضلی پور است که چگونه توانست سرمایه ای هنگفت برای احداث دانشگاه کرمان کسب کند. ایشان تحصیلات خود را تا مدارج بالای علمی طی کرد و در کسب و کار  خود بواسطه تنوع و قیمت نازل نسبت به بازار، توانست موفق شود.

ایشان حاصل زحمات خود حتی منزل شخصی اش را وقف دانشگاهی که بنیان نهاده بودند نمود به گونه ای که پس از فوت هیچ دارایی به نام او نبود البته فاخره صبا همسر هنرمند آقای افضلی پور در این راه نقشی بی بدیل داشتند و ایشان هم ضمن همراهی و کمک به این کار بزرگ تمام دارایی خود را صرف دانشگاه کرمان کردند.

• اولویت های کشور در زمینه کاربردی کردن تحقیقات گیاهان دارویی از دیدگاه شما چیست؟

– هم مسوولین و هم کسانی که بعنوان نخبه علمی معرفی می شوند باید کاری جامع و پرقدرت ارائه دهند که جوابگوی نیازهای جامعه چه به لحاظ صادرات و چه مصرف داخلی باشد. در حال حاضر و با توجه به شرایطی که کشور با آن روبروست، اجرایی کردن تحقیقات، ایده های جدید و اقتصادی بودن طرحها باید در اولویت قرار گیرد.

• چه پیشنهاداتی در رابطه با اقتصادی نمودن گیاهان دارویی با توجه به تخصص تان دارید؟

– اولین گام در رابطه با اقتصادی نمودن هر طرحی در ایران این است که واردات غیر ضروری و کلاً دلارهای حاصل از درآمد نفت رقیب آن نباشد و اقتصاد گیاهان دارویی در کشور هم از این قاعده مستثنی نیست.

• با توجه به تخصص تان، شما چه مشکلات و کمبودهایی در کشور مشاهده می فرمایید؟

– به لحاظ آیین نامه ای و مقررات، مشکلی وجود ندارد. از آنجا که در ایران به معنای واقعی از نخبگان حمایت نشده و مورد تشویق قرار نمی گیرند، نخبه کسی است که بتواند علیرغم کمبودها و مشکلات کار خود را انجام دهد.

• چه راهکارهایی برای مشکلات و کمبودهای عنوان شده پیشنهاد می نمایید؟

– کارآفرین ها و نخبه های علمی بایستی در کنار هم قرار گیرند و ما حصل تجربیات خود را در قالب کارگاههای آموزشی به دیگران انتقال دهند و چالشها و مشکلات پیش رو را بررسی کرده و با ارائه راهکار، این موانع را مرتفع سازند.

• چه پیشنهاداتی جهت ارتقاء سطح کیفی آموزش و پژوهش در زمینه گیاهان دارویی دارید؟

– انجمن گیاهان دارویی ایران در انتخاب کارآفرین وسواس به خرج دهد. کارگاه های آموزشی و پژوهشی جهت روش های پرورش گیاهان دارویی برگزار شود. همچنین روش هایی جهت تعیین کیفیت محصولات گیاهی با استانداردهای بالا ارائه گردد و انجمن گیاهان دارویی می تواند در این خصوص پیش قدم باشد.