بسته‌بندی امروزه به مانند کانال ارتباطی میان نام‌های تجاری و مصرف‌کننده عمل می‌کنند. برخی از شرکت‌های مواد غذایی بر این باورند که از آنجایی که محصولاتشان با بسته‌بندی خاصی در بازار شناخته شده است نباید آن طراحی را تغییر دهند، غافل از اینکه در یک بازار رقابتی ذائقۀ مشتری هیچگاه ثابت نمی‌ماند. بسیاری از شرکت‌های معتبر با اینکه محصولاتشان برای مدت طولانی در بازار موجود بوده، همیشه طراحی بسته‌بندی دیگر را ضمن حفظ کیفیت محصول به منظور افزایش علاقه‌ی مصرف کننده برای کمک به خرید در نظر می‌گیرند.

شرکت گلستان یکی از شرکت‌هایی است که دارای سابقه طولانی در عرضه زعفران به بازار می‌باشد، در صدد اعمال تغییر در طراحی بسته‌بندی‌های زعفران خود برآمده است و در این راستا، “گروه طراحان کندو”، مسوولیت این طراحی را به عهده گرفته است. آقای احسان مقدم پور و خانم فرینوش امان، مدیر عامل و رئیس هیئت مدیره آن شرکت، در مورد این پروژه برایمان توضیح می‌دهند.

تغییر دیزاین بسته بندی زعفران برای بهبود جایگاه و کارایی بهتر

در مورد این پروژه توضیح بفرمایید؟
امان: زعفران به عنوان محصولی استراتژیک و مهم برای همگی ما ایرانیان محسوب می‌شود. این پروژه نیز با در نظر گرفتن اهمیت و جایگاه این گیاه خاص شروع شد. در آغاز به مانند تمامی پروژه‌ها، کلید واژه‌های اصلی برای طراحی تعریف شد و با توجه به در نظر گرفتن کلید واژه‌های اصلی (زعفران و گلستان)، تحقیقات در مورد بسته‌بندی‌های مختلفی که در بازار موجود بود، آغاز شد. برجسته شدن گل زعفران در طراحی برای ما حائز اهمیت بود. در واقع هدف، معرفی جایگاه اصلی زعفران و گل آن به مصرف کنندگان بود. ما در کشور همیشه دچار ضعف در مورد بسته‌بندی محصول زعفران هستیم. این محصول همیشه فله‌ای به اسپانیا صادر و از آنجا بسته‌بندی و توزیع می‌شود. اگر این ضعف توسط طراحان ما برطرف شود، کمک بسزایی به جایگاه اصلی این محصول خواهد شد.

تغییر دیزاین بسته بندی زعفران برای بهبود جایگاه و کارایی بهتر

در مورد طراحی بسته‌بندی برایمان بگویید؟
مقدم‌پور:گلستان از قبل ۲ نوع بسته‌بندی برای محصول زعفران خود تعریف کرده بود. ما نوع سومی نیز به این بسته‌بندی اضافه کردیم. در حال حاضر نوع کارتی این بسته‌بندی به بازار معرفی و دو نوع دیگر در حد طراحی بوده و هنوز به بازار معرفی نشده است.
شرکت گلستان خواستار تغییراتی کلی در نوع کارتی خود نبود و در واقع نواقصی که دراین نوع بسته‌بندی وجود داشت، با اعمال طراحی پیشنهادی مجدد توسط ما برطرف شد.
در مورد طراحی بسته‌بندی باید بگویم ما نوع بسته بندی کارتی را برای مصرف روزمره تعریف کردیم. در نتیجه مصرف این نوع بسته بندی، عمومیت داشته و در تمام فروشگاه‌ها و مراکز فروش توزیع خواهد شد.
امان: در این نوع طراحی جایگاه شرکت گلستان با توجه به سابقۀ ۵۰ ساله اش برای ما اهمیت داشت. این شرکت همیشه خواستار تغییراتی در محصولات و بسته‌بندی خود به دلیل احترام به مصرف‌کننده بوده است. اعتماد مشتری به گلستان و محصول زعفران از نکات برجسته بود. در نتیجه اینکه چقدر مشتری به کیفیت بسته‌بندی اهمیت می‌دهد، برای ما مهم بود. این نوع بسته‌بندی مدت‌ها است که توسط مشتری‌های گلستان استفاده شده و جایگاه خاص خود را دارد. ما در صدد، رفع برخی اشکالات این بسته‌بندی برآمدیم. ایراد اصلی این نوع بسته‌بندی، کاربر-محور نبودنِ طراحی آن بوده است. در این نوع بسته‌بندی، به دلیل آنکه لبه درب و ظرف، هم‌پای یکدیگر بودند، درب با دشواری باز شده و هنگام باز کردن آن توسط کاربران به منظور استفاده‌ی مقداری از زعفران، میزان قابل ملاحظه‌ای از آن بر اثر عکس‌العمل ضربه وارد شده بر درب هنگام باز کردن آن، به بیرون پرتاب شده و هدر می‌رفت.
این اتفاق، به دلیل وجود سطح کناری بسیار نازک در بسته‌بندی پیشین گلستان به وجود می‌آمد. برای کاربریِ آسان بسته‌بندی، ما لبه‌ی ظرف را از لبه‌ی درب جدا نمودیم. در واقع، در بسته‌بندی جدید، دیگر درب و ظرف هم‌راستا نیستند و عمل باز شدن درب آن توسط کاربر، به آسانی صورت می‌گیرد. بر روی درب، طرح لوگوی گلستان، مانند قبل استفاده شده است. کف ظرف که قبلاً مانند تمامی ظرف‌های بسته‌بندی زعفران، دارای بافت مربع-مربع بود، تغییر داده شد و بافت جدیدِ این طرح، از لوگوی خود گلستان الهام گرفته شد. دیزاین به گونه ای است که باعث برجستگی ظرف و حجیم جلوه دادن محتوای داخل بسته‌بندی نیز می‌گردد.

در مورد طراحی گرافیک این محصول برایمان بگویید؟
امان: طراحی گرافیک این بسته‌بندی قسمت خوشایند این پروژه برای ما بود. در طراحی گرافیک آن، از گل زعفران الهام گرفته شد. در این طرح گل زعفران، مانند لوگو در کنار لوگوی گلستان و در بالای بسته‌بندی قرار گرفت. در نتیجه در طراحی گرافیک گل زعفران از برجستگی خاصی برخودار شد. گل زعفران نمادی است که محصول داخل بسته‌بندی را به نمایش می‌گذارد.
مقدم‌پور: در مورد رنگ استفاده شده در طراحی گرافیک باید بگویم که رنگ غالب استفاده شده در این طراحی مشکی است. در روانشناسی رنگ‌ها، رنگ مشکی نشان از شیکی و لوکس بودن دارد. این رنگ جایگاه خاصی در طراحی گرافیک و نیز طراحان صنعتی دارد. همانطور که گفتیم، هدف ما در این طرح بالا بردن جایگاه اصلی زعفران بود. در نتیجه این رنگ کمک بزرگی به ما کرده و با این رنگ لوکس بودن زعفران به خوبی به نمایش در آمد. رنگ مشکلی، بسته‌بندی این محصول لوکس و خاص را وزین‌تر کرده است.

سخن آخر: هدف کلی ما در این پروژه استفاده آسان از این محصول بود. ما طریقه مصرف را نیز با این بسته‌بندی به مشتری نشان دادیم. با این طراحی جایگاه اصلی زعفران را در فرهنگ‌مان نشان دادیم. در طراحی گرافیک این موضوع (جایگاه زعفران درفرهنگ) کاملا مشهود است.