بسته بندی گیاهان دارویی

بسته بندی گیاهان دارویی

طبق آمار منتشر شده، در ایران ۱۳۰۰ گونه منحصر به فرد گیاهی وجود دارد. اما از آنجا که این مهم چه به لحاظ درمانی و چه به لحاظ اقتصادی کمتر مورد توجه قرار گرفته است، لذا سهم ایران در تجارت جهانی گیاهان دارویی کمتر از ۲% است. این در حالی است که طبق آمار جهانی ۸۰% مردم جهان در حال حاضر برای درمان، از گیاهان دارویی استفاده می کنند. با توجه به گرایش مجدد مردم به روش های درمانی ساده و طبیعی، فراوری و بسته بندی مناسب گیاهان دارویی می تواند یک فرصت سرمایه گذاری جذاب تلقی شود.

به گزارش اقتصاد آنلاین به نقل از دریک، این طرح جزء اولویتهای سرمایه گذاری وزارت صنعت معدن و تجارت نیز می باشد و مشمول حمایتهای مالی و تسهیلات نیز می باشید. در ادامه با ما همراه باشید.

تعریف فرآورده های گیاهی

گیاهان و یا قسمتی از گیاهان و فرآورده های حاصل از آنها به صورت خام و یا فرایندی در صورتیکه برای پیشگیری، درمان، سلامتی جسم و روان و یا تاثیر بر اعمال فیزیولوژیک بدن بکارروند فرآورده گیاهی تلقی می گردند. این فرآورده ها به طور کلی به سه دسته تقسیم می شوند :

الف ـ فرآورده هایی که در فارماکوپه و منابع علمی دارویی معتبر (با تشخیص شورای بررسی و تدوین داروهای گیاهی و طبیعی ایران) ذکر گردیده اند.

ب ـ فرآورده های جدیدی که برای اولین بار تهیه می شوند.

ج ـ داروها و ترکیباتی که در کتب معتبر طب سنتی ایران به طور متواتر ذکر گردیده اند.

بسته بندی گیاهان دارویی فرصتی مناسب برای سرمایه گذاری

متاسفانه به دلیل فقدان بسته بندی مناسب گیاهان دارویی که در روند تولید و کشت و تجارت آنها تاثیر بسزایی دارد، سهم ایران از تجارت گیاهان دارویی در جهان بسیار اندک است. از ۱۰۰ میلیارد دلار تجارت گیاهان دارویی دنیا، سهم ایران تقریبا صفر است. از این رو نباید به گیاهان دارویی تنها به لحاظ بهداشت و درمان نگریست بلکه این بخش از لحاظ اقتصادی نیز از جایگاه مناسبی برخوردار است. این در حالی است که داروهای گیاهی ایران می توان بین ۱ تا ۲۰ میلیارد دلار برای کشور ارز آوری داشته باشد که در حال حاضر این رقم کمتر از ۲۰۰ میلیون دلار است. این آمار در کشور چین در حدود ۱۵ میلیارد دلار است.

چنانچه برنامه ریزی مناسبی صورت پذیرد و با رعایت استانداردهای کیفی می توان سود بالایی به لحاظ اقتصادی از تجارت گیاهان دارویی برد. رعایت استانداردهای مناسب جهانی جهت بسته بندی یکی از نکات اساسی تجارت و صادرات کالاهاست که در مورد گیاهان دارویی نیز باید رعایت شود.

رقابت با خارجیان

بخشی از گیاهان دارویی مورد نیاز به کشور وارد می شوند که بر اثر عرضه نامناسب خواص درمانی آنها کاهش می یابد. اغلب گیاهان دارویی خشک وارداتی هستند و بنابراین تا رسیدن به دست مصرف کننده زمان زیادی از جمع آوری آنها گذشته است. به همین دلیل خواص درمانی این گیاهان به شدت کاهش می یابد و در اکثر موارد به کلی از بین می رود. عدم اثر بخشی گیاهان دارویی اغلب به علت مسن بودن گیاه مورد استفاده است. زیرا با گذشت گیاه از سن خاصی، اثرات درمانی و شفا بخش آن از بین می رود.

رقابت با گیاهان دارویی دست ساز

اکثر گیاهان دارویی دست ساز که در برخی داروخانه ها ارئه می شوند، از نظر بهداشتی دارای سلامت دارویی نیستند و امکان این که مصرف کننده دچار بیماری های میکروبی، قارچی و انگلی شود، وجود دارد. البته داروهای گیاهی زیادی نیز در داروخانه ها و تحت نظارت وزارت بهداشت، مجوز دارند و حتی پزشکان اقدام به تجویز این داروها می کنند، ولی عدم رغبت پزشکان ایرانی در تجویز داروهای گیاهی را شاید بتوان در نبود اعتماد کافی جامعه پزشکی به این نوع داروها دانست. با بسته بندی صنعتی این گیاهان و با سیاستهای ترویجی می توان به راحتی با گیاهان دارویی دست ساز در داروخانه ها و یا عطاری ها رقابت کرد.

اخذ مجوز و الزامات آن

کلیه افراد حقیقی و یا حقوقی می توانند نسبت به اخذ مجوز تولید داروهای گیاهی به نام خود اقدام نمایند. برای این منظور لازم است که از وزارت بهداشت ، درمان و اموزش پزشکی جواز تاسیس بگیرید.

پس از اخذ جواز تاسیس شما می توانید اقدام به بسته بندی آن دسته از گیاهان دارویی نمایید که نام آنها در فهرست تهیه شده توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی موجود می باشد.

در صورتیکه شما قصد بسته بندی گیاهی را دارید که در لیست موجود نمی باشد باید در خواستی مبنی بر بسته بندی گیاهی خارج از فهرست مذکور ارائه دهید، و پس از بررسی کارشناسان اداره گیاهان دارویی و تایید شورای بررسی و تدوین داروهای گیاهی و طبیعی ایران، نام آن گیاه به فهرست اضافه خواهد شد .

حداقل شرایط لازم جهت واحدهای بسته بندی گیاهان دارویی

 مهمترین نکاتی که در طراحی واحد بسته بندی باید رعایت کنید به شرح ذیل می باشند:

۱ـ واحد بسته بندی گیاهان دارویی، عصاره ها و اسانسهای گیاهی باید در خارج از شهر و دور از از تجمع مردم و آلودگی هوا باشد.

۲ـ مساحت زیر بنای مفید برای این واحدها حداقل ۵۰۰ مترمربع در نظر گرفته شود.

۳ـ عملیات تولید باید در محدوده معین با ابعاد مناسب انجام شود. به منظور ممانعت از آلودگی یا بهم ریختگی برای هر یک از عملیات تولید نظیر بوجاری، خرد و آسیاب کردن و بسته بندی گیاهان دارویی بایستی فضای جداگانه و معین در نظر گرفته شود.

۴ـ در واحدهایی که از گیاهان دارویی به صورت تازه استفاده می کنند باید فضاهای جداگانه ای جهت نگهداری کوتاه مدت گیاهان تازه، پاک کردن، شستشو و خشک کردن آنها در نظر گرفته شود.

۵ـ حداقل کنترلهایی که می باید در واحد بسته بندی گیاهان دارویی انجام گیرد شامل تعیین جنس و گونه گیاهی، تعیین مشخصات ماکروسکوپی و میکروسکوپی بخش مورد استفاده گیاه (مشخصات خرده نگاری)، درصد رطوبت، درصد اجسام خارجی آلی (Foreign organic matter )، (میزان خاکستر تام و خاکستر نامحلول در اسید، کنترل میکروبی و قارچی فرآورده، میزان باقیمانده سموم در گیاه (در صورت سمپاشی گیاه به منظور دفع آفات نباتی)، کنترل بسته بندی نهایی از نظر وضع ظاهری و وضعیت جعبه ها و کارتن ها می باشد.(و حداقل کنترلهایی که می باید در واحد تولید عصاره اسانس گیاهی انجام گیرد شامل تعیین جنس و گونه گیاهی، کنترلهای فیزیکی عصاره و یا اسانس می باشد.

۶ – واحدهای فوق باید دارای دستگاهها و تجهیزات متناسب با نوع تولید شامل وسایل و تجهیزات شستشوی گیاهان تازه، دستگاه خشک کن، دستگاه آسیاب و خردکن، دستگاه بوجاری، دستگاه بسته بندی خودکار، تانکهای عصاره و اسانس گیری و ذخیره و وسایل آزمایشگاهی لازم باشد.

سرمایه گذاری مورد نیاز

مطابق با تحقیقات برای احداث یک واحد بسته بندی گیاهان دارویی با ظرفیت ۳۰ تن درسال به حدود ۲۵ میلیارد ریال سرمایه اولیه نیاز دارید. ۱۰ میلیارد ریال نیز برای سرمایه در گردش ضروری می باشد. برای احداث این واحد باید زمینی به مساحت ۵۰۰۰ متر مربع تهیه کنید و برای ۲۰ نفر نیز می توانید اشتغال ایجاد کنید.

پیشنهاد کسب و کار

به طور کلی آنچه که مشخص است با برطرف کردن مشکلات بخش بسته بندی این گیاهان و ارائه راهکارهای مناسب جهت بسته بندی و رعایت استانداردهای جهانی می توان به عرصه رقابت در بازارهای جهانی وارد شد و بسیاری از چالش های تجارت و حتی تبلیغات در عرضه گیاهان دارویی با ارائه این محصولات به صورت بسته بندی شده قابل حل می باشد. بنابراین با بکارگیری شیوه های نوین و خلاقانه در بسته بندی گیاهان دارویی می توان آن را به عنوان یک فرصت سرمایه گذاری مورد بررسی قرار داد.


اردوهای گیاهشناسی، کلاس طب سنتی، آموزش گیاهان دارویی در: ((آموزشگاه جوانه سبز))