سلامانه :عضو گروه مطالعات اعتیاد پزشکی قانونی از فروش داروهای ترک اعتیاد تقلبی در عطاری‌ها انتقاد کرد و گفت: داروهای ترک اعتیاد تبلیغی در شبکه‌های ماهواره‌ای، خود اعتیادآور هستند.


محمدرضا قدیرزاده، عضو گروه مطالعات اعتیاد مرکز تحقیقات پزشکی قانونی در گفت‌وگو با فارس در مورد خود درمانی اعتیاد گفت: در شرح حالی که از بیماران معتاد گرفته می شود اغلب سابقه چندین مرتبه رفتن به کمپ، ترک در منزل و استفاده از انواع و اقسام داروها را ذکر می‌کنند.


وی افزود: متأسفانه فقدان اطلاع رسانی صحیح در خصوص درمان های استاندارد، ترس از افشای هویت افراد معتاد و از همه مهمتر پدیده انکار اعتیاد باعث می شود که افراد بیمار به مراکز درمان سوءمصرف مواد مراجعه نکنند و سعی کنند مشکل اعتیاد خود را با خوددرمانی برطرف کنند.


عضو گروه مطالعات اعتیاد پزشکی قانونی ادامه داد: اغلب این خودرمانی‌ها نه تنها به درمان اعتیاد منجر نمی‌شود بلکه به پیچیده تر شدن مشکل اعتیاد فرد می انجامد. به عنوان مثال چندسال قبل ماده ای به نام های نورجیزک و تمجیزک از طریق مرزهای شرقی وارد کشور شد که تبلیغ گسترده ای در خصوص خواص درمانی آن بین معتادان صورت گرفت.


وی در مورد این ماده مخدر گفت: این مواد که به صورت ویال و آمپول بوده در اصل حاوی ماده بوپره نورفین و داروی کورتن است و با توجه به استفاده تزریقی آن در کوتاه مدت به دلیل وجود داروی کورتن و پدیده جذب آب و نمک در بدن به منجر به افزایش وزن و روشن شدن پوست می‌شود که در این حالت بیمار فکر می کند در حال بهبودی است در حالی که متأسفانه فرد معتاد علاوه بر عوارض مصرف تزریقی بوپره نورفین دچار عوارض مصرف کورتن نیز می شود و در آن سال‌ها موارد زیادی از مرگ و میر بیماران بر اثر استفاده از نورجیزک و تمجیزک گزارش شد.


قدیرزاده تأکید کرد: یکی از روش‌های سوداگران مرگ در تبلیغ مواد اعتیادآور جدید، تبلیغ به عنوان داروی ترک اعتیاد است که همین موضوع نیز خود به گسترش آن ماده کمک می‌کند به عنوان مثال یکی از تبلیغاتی که در مورد مصرف شیشه انجام می‌شود این است که این ماده نه تنها اعتیاد نمی‌آورد بلکه با مصرف آن نیز مورفین بدن شسته شده و فرد معتاد به تدریج ماده مخدر را ترک می‌کند.


به گفته وی، همین موضوع باعث شد که بسیاری از افراد معتاد به مواد مخدر به امید درمان و رهایی از ماده افیونی به مصرف ماده روانگردان شیشه روی بیاورند و در حالی که در اوایل،‌ مصرف مواد مخدر آنها نیز تا حدودی کاسته می شود به امید درمان سریع تر به میزان مصرف شیشه می افزودند غافل از اینکه خود را در دامان ماده ای به مراتب خطرناک تر انداخته اند.


عضو گروه مطالعات اعتیاد پزشکی قانونی یادآور شد: با اقبال مردم به طب سنتی و استفاده از درمان‌های گیاهی، مسأله درمان اعتیاد با مواد گیاهی نیز مورد توجه بیماران و خانواده معتادان قرار گرفت که این مطلب نیز به خوددرمانی در اعتیاد منجر شده است.


وی خاطرنشان کرد: در حال حاضر داروهای گیاهی درمان اعتیاد به دو صورت تبلیغ و توزیع می‌شود،مورد اول به صورت تبلیغات در شبکه‌های ماهواره‌ای است که اعلام می‌شود داروهای مذکور ۱۰۰ درصد گیاهی، بدون عوارض و با تایید سازمان غذا و داروی آمریکا بوده و پس از یک دوره درمان فرد از دام اعتیاد رهایی می‌یابد.


آنچنان که قدیرزاده می‌گوید، بررسی‌های صورت گرفته در مرکز تحقیقات پزشکی قانونی بر روی این داروها نشان داد علی رغم تبلیغ صورت گرفته، ماده موثره موجود در این داروها که به صورت قرص، کپسول و شربت توزیع می‌شوند داروهای شیمیایی اعتیادآوری از قبیل ترامادول، دیازپام، دیفنوکسیلات و داروهای اعصاب است که مصرف آنها در طولانی مدت منجر به اعتیاد فرد مصرف کننده به این مواد خواهد شد و فرد، مشتری دایم این داروها می‌شود.


وی افزود: عطاری‌ها که به عنوان عرضه کننده داروهای طب سنتی در کشور ما شناخته می‌شوند نیز خود به محلی برای عرضه انواع و اقسام داروهای ترک اعتیاد تبدیل شده‌اند به طوری که توزیع غیرقانونی و خارج از ضوابط داروهای ترک اعتیاد از قبیل متادون، بوپره نورفین و شربت تریاک به طور شایع در این مراکز دیده می‌شود.


عضو گروه مطالعات اعتیاد پزشکی قانونی تاکید کرد: این موضوع باعث می‌شود که فرد معتاد به جای مراجعه به مراکز درمان سوءمصرف مواد که به صورت علمی زیر نظر پزشک، روانشناس و مددکار اداره می‌شود به این عطاری‌ها مراجعه و داروی مورد نیاز خود را تهیه کند.


وی خاطر نشان کرد: مصرف این داروها به صورت خودسرانه می‌تواند به اعتیاد فرد به این داروها منجر شده و معضل اعتیاد فرد را دو چندان کند. متأسفانه در عطاری ها داروهای دیگری به عنوان داروی گیاهی ترک اعتیاد به صورت قرص و کپسول و با نام های دراگون،‌ دتای هندی و … توزیع می شود که آزمایش های صورت گرفته روی این داروها نیز نشان داد که با وجود ادعای ۱۰۰ درصد گیاهی بودن دارای مواد شیمیایی از قبیل ترامادول، دیفنوکسیلات، کدئین، دکسترومتورفان و … است که مصرف دراز مدت آن منجر به اعتیاد فرد به این مواد شده و می تواند عواقب خطرناکی برای فرد مصرف کننده داشته باشد.


قدیرزاده در مورد استفاده از ترامادول برای ترک اعتیاد گفت: یکی دیگر از داروهایی که توسط معتادان به صورت خودسرانه برای ترک از آن استفاده می شود داروی ترامادول است که مصرف طولانی مدت آن نیز اعتیادی مشابه اعتیاد به تریاک برای فرد ایجاد می کند و حتی می تواند منجر به تشنج و مرگ فرد شود.


وی به بیماران و خانواده های آن‌ها توصیه کرد: با وجود تعداد کافی مراکز درمان سوءمصرف مواد که تحت نظارت وزارت بهداشت و سازمان بهزیستی فعالیت می کنند و با وجود پزشکان مجرب و کارشناسان دوره دیده، سلامتی خود را در معرض تبلیغات سوداگران قرار ندهند.