در سال ۱۳۸۸ با توجه به درخواست نماینده محترم فیروز آباد در مجلس شورای اسلامی و موافقت دانشگاه علوم پزشکی شیراز مرکز تحقیقات گیاهان دارویی دانشگاه علوم پزشکی شیراز در میمند راه اندازی گردید.

علل تاسیس این مرکز در میمند، آب و هوای معتدل کوهستانی و بارش نسبتا” مناسب، همچنین سابقه طولانی تولید عرقیات گیاهی خصوصا” گلاب در این منطقه می باشد. با پیگیری حجت الاسلام  سید یونس موسوی نماینده وقت مردم در مجلس شورای اسلامی، موافقت دکتر ایمانیه رئیس محترم دانشگاه علوم پزشکی شیراز و پیگیری بخشداری میمند مرکز تحقیقات گیاهان دارویی در مرکز رفاهی دانشگاه علوم پزشکی واقع در شهر میمند تأسیس و تجهیزات اولیه آزمایشگاهی و دفتری با پیگیری رئیس محترم مرکز توسط دانشکده داروسازی شیراز و شبکه بهداشت و درمان شهرستان فیروزاباد تامین شد. سرانجام با حضور ریاست محترم دانشگاه در اردیبهشت ماه سال ۸۹ مرکز تحقیقات گیاهان دارویی افتتاح گردید.

یکی از مهمترین اقداماتی که این مرکز در ابتدای فعالیت خود انجام داد؛ طراحی و اجرای باغ گیاهان دارویی است. در این باغ ۳۰ گونه گیاهی کاشته شده است و هر سال بازدید های متعددی توسط کارکنان دانشگاه های علوم پزشکی از سراسر استان و کشور انجام می شود. همچنین در اردیبهشت هر سال تورهای علمی جهت دانشجویان برگزار می گردد. فضای آزمایشگاهی و اداری مرکز ۱۵۰ متر مربع بوده که دارای سه آزمایشگاه تحقیقاتی می باشد.

پس از آغاز به کار مرکز پیگیری جهت اخذ موافقت اصولی آغاز شد که در نهایت پس از معرفی اعضای هیئت مؤسس به معاونت تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی، در اردیبهشت ماه سال ۹۱ با نام مرکز تحقیقات فراوری گیاهان دارویی موافقت اصولی دریافت نمود.

در حال حاضر این مرکز در زمینه تحقیقات مرتبط با گیاهان دارویی در حال فعالیت است. جمع آوری و شناسایی گیاهان دارویی منطقه میمند و استان در دستور کار قرار دارد. همچنین  قطعه زمینی به مساحت تقریبی سه و نیم هکتار در غرب میمند از سوی جمعی از خیرین میمندی  به دانشگاه علوم پزشکی جهت کشت گیاهان دارویی اهدا گردیده است.

مرکز تحقیقات فراوری گیاهان دارویی دارای سه آزمایشگاه می باشد که عملیات میز بندی و آماده سازی آزمایشگاها در ابتدای تأسیس مرکز، توسط دانشکده داروسازی شیراز انجام شد. همچنین تجهیزات اولیه  آزمایشگاهی شامل لوازم شیشه ای، آون، شیکر، ترازوی دیجیتال و… توسط رئیس محترم مرکز و از بودجه اختصاص یافته به تأسیس مرکز خریداری گردید.

در مرحله بعد با همکاری شبکه بهداشت و درمان شهرستان فیروزاباد تجهیزات اولیه اداری شامل یک دستگاه کامپیوتر، اسکنر، پرینتر و میزهای اداری خریداری و تحویل مرکز گردید. از طرف دیگر در اسفند ماه سال ۹۰ یک دستگاه فریز درایر و یک دستگاه سانتریفیوژ در خلاء خریداری و در مرکز نصب گردید. از مهمترین دستگاهای مورد نیاز این مرکز دستگاه گازکروماتوگرافی مجهز به طیف سنج جرمی است که با پیگیری رئیس مرکز خریداری در آذر ماه سال ۹۱ نصب گردید.

مهمترین دستگاهای موجود در مرکز عبارتند از: گاز کروماتوگرافی مجهز به طیف سنج جرمی(GC/MS)، گاز کروماتوگرافی مجهز به دتکتور FID، کروماتوگرافی مایعی با کارایی بالا  HPLC، میکرو پلیت ریدر، تقطیر در خلاء چرخان، طیف سنج UV ، فریز درایر، سانتریفیوژ در خلاء، ترازوی دیجیتال، سانتریفیوژ

باغ گیاه شناسی مرکز

با توجه به حاصلخیز بودن خاک منطقه میمند و اینکه این شهر از قدیم محل پرورش انواع گل محمدی و نسترن بوده است و امرار و معاش بسیاری از مردان این دیار از این رهگذر بوده لذا مرکز تحقیقات گیاهان دارویی میمند اقدام به طراحی و اجرای باغ گیاهان دارویی نمود.

بنابراین با پیگیری سرپرست محترم مرکز قطعه زمینی به مساحت حدود هشتصد متر مربع که در محل کنونی مرکز تحقیقات واقع است جهت این امر در نظر گرفته شد. لذا با مکاتبات انجام شده با شبکه بهداشت و درمان شهرستان فیروزآباد مبنی بر اختصاص اعتبار جهت اجرای باغ گیاه شناسی، عملیات اجرایی این باغ با اعتبار چهل و پنج میلیون ریال از آذر ماه سال گذشته توسط شبکه بهداشت و درمان شهرستان فیروزآباد آغاز گردید.

لازم به ذکر است عملیات اجرایی باغ شامل تهیه نقشه از کل باغ، اجرای عملیات پی کنی، اجرای عملیات دو ردیف بلوک گذاری، اجرای عملیات لبه گذاری باغچه ها و اجرای عملیات لوله کشی قطره ای بوده که همگی با پیگیری سرپرست محترم مرکز تحقیقات و مرکز بهداشت میمند توسط شبکه بهداشت و درمان شهرستان فیروزآباد انجام پذیرفت.

سرانجام عملیات اجرایی باغ در فروردین ماه سال جاری به اتمام رسید و باغ آماده کاشت گیاهان دارویی گردید.عملیات کاشت گیاهان دارویی باغ با پیگیری سرپرست محترم مرکز توسط شرکت طبیعت سرسبز و  معجزه گر زاگرس شیراز در اردیبهشت ماه سال جاری انجام شد.

از گونه های گیاهی کاشته شده در باغ گیاهان دارویی میتوان رزماری ، به لیمو، سنبل الطیب ،کنگر فرنگی، بومادران ، زوفا، بادرشبو ، زنیان، بادرنجبویه،گل مغربی ، رازیانه، اسفرزه، بابونه کبیر ، عدس الملک ، آویشن ، سیاه دانه ، بارهنگ ، مریم گلی ،  نعنای پیپرمنت ، مرزه ،اسطوخودوس را نام برد.

فعالیت های مرکز

مرکز تحقیقات فراوری گیاهان دارویی از ابتدای تأسیس در اردیبهشت سال ۱۳۸۹ اقدام به جمع آوری گیاهان کوه سپیدار میمند نمود.کوه سپیداردنباله کوه سبز پوشان شیراز است که در طرف شمال میمند قرار دارد و با ارتفاع ۳۱۶۷ متر ازسطح دریا دارای جنگل و پوشش گیاهی بسیار مناسبی است. بارش باران و برف نسبتا” مناسب سبب رویش انواع متنوعی از گیاهان دارویی گردیده است. از جمله گیاهان دارویی کمیاب که در سپیدار  به فراوانی یافت میشود می توان گل سنگ یا عروس سنگ با نام علمی Dionysia revoluta ازخانواده پامچال (Primulaceae) را نام برد.

از دیگر گیاهان موجود در سپیدار می توان به نوعی بابونه کمیاب با نام علمی Anthemis odotostephana از خانواده کاسنی (Asteraceae) اشاره کرد.

دیگر فعالیت های مرکز عبارتند از:

  • ارزیابی اثرات آنتی اکسیدانتی  گیاهان دارویی منطقه میمند
  • بررسی آنتی اکسیدانتی پلی ساکاریدهای حاصل از پنج گونه جلبکهای خلیج فارس
  • استخراج وتعیین میزان پروتیئن های ده گونه  جلبک خلیج فارس.
  • بررسی اثرات تنظیم  کنندگی پلی ساکارید های حاصل از پنج گونه از جلبکهای خلیج فارس بر روی سلول های سیستم ایمنی

اولویت های پژوهشی

  • جمع آوری و شناسایی گیاهان دارویی مناطق مختلف استان فارس
  • بررسی اثرات آنتی اکسیدانتی فراورده های طبیعی
  • بررسی اثرات بیولوژیکی پلی ساکاریدهای طبیعی
  • جمع آوری، شناسایی و بررسی اثرات بیولوژیکی گیاهان دریایی خلیج فارس
  • بررسی اثرات بیولوژیکی  و فارماکولوژیک گیاهان دارویی
  • کشت و تعیین مقدار مواد موثره موجود در گیاهان دارویی
  • کنترل کیفیت عرقیجات گیاهی و تدوین استانداردهای آن
  • فرمولاسیون داروهای گیاهی
  • کنترل کیفیت گیاهان دارویی موجود در بازار دارویی
  • مطالعات بالینی

اعضای هیئت علمی

دکتر محمود رضا معین
سمت:رئیس مرکز
مرتبه علمی:دانشیار
رشته-تخصص:فارماکوگنوزی
ایمیل:mrmoein@sums.ac.ir
تلفن محل کار:۰۷۱۱۲۴۲۴۱۲۷ داخلی ۲۲۶

دکتر کامیار زمردیان
سمت:عضو هیئت مؤسس مرکز
مرتبه علمی:دانشیار
رشته -تخصص:قارچ شناشی پزشکی
ایمیل:zomorodian@sums.ac.ir
تلفن محل کار:۰۷۱۱۲۳۰۵۶۴۶ داخلی ۳۴۰۲

دکتر محمد جمال سحرخیز
سمت: عضو هیئت مؤسس مرکز
مرتبه علمی:دانشیار
رشته- تخصص: علوم باغبانی گرایش گیاهان دارویی
ایمیل:saharkhiz@shirazu.ac.ir
تلفن محل کار:۰۷۱۱۶۱۳۸۱۴۴

دکتر اکرم جمشید زاده
سمت:عضو هیئت مؤسس مرکز
مرتبه علمی: استاد
رشته-تخصص: توکسیکولوژی
ایمیل:ajamshid@sums.ac.ir
تلفن محل کار:۰۷۱۱۲۴۲۴۱۲۸ داخلی ۲۳۰

دکتر آزاده حامدی
سمت: عضو هیئت مؤسس مرکز
مرتبه علمی: استادیار
رشته- تخصص: فارماکوگنوزی
ایمیل:hamediaz@sums.ac.ir
تلفن تماس:۰۷۱۱۲۴۲۴۱۲۸ داخلی ۲۴۸

دکتر سهیلا معین
سمت:عضو هیئت مؤسس مرکز
مرتبه علمی:دانشیار
رشته – تخصص: بیوشیمی بالینی
ایمیل:
تلفن محل کار:

دکتر محمد علی فربد نیای جهرمی
سمت:عضو هیئت علمی مرکز
مرتبه علمی: استاد یار
رشته – تخصص: شمی دارویی
ایمیل:mfarboodnia@sums.ac.ir
تلفن محل کار:۰۷۱۱۲۴۲۴۱۲۷ داخلی ۲۰۶

کارشناس مرکز:

حامد اعتمادفرد
رشته:کارشناس ارشد فیتوشیمی

سمت:مسئول آزمایشگاه و رابط IT مرکز
ایمیل:H_etemadfard@yahoo.com
تلفن محل کار:۰۷۱۲۶۴۶۳۲۰۵

آدرس وب سایت مرکز:

http://medplants.sums.ac.ir/fa/index.html


کلیدواژه ها : , , , , , , , , , , , , , , ,