معرفی ایستگاه تحقیقات گیاهان دارویی علی آباد اراک

.

نظر به اهمیت گیاهان دارویی در راستای تأمین سلامت انسانی و توجه روزافزون مجامع علوم پزشکی و دارویی و همچنین توجه صنایع غذایی، دارویی و بهداشتی به این ذخایر ارزشمند تا آنجایی که امروز درصد بالایی از مواد اولیه صنایع دارویی از گیاهان تأمین می گردد، ضروری است گام های اساسی و جدی در جهت شناخت، حفاظت و توسعه و استفاده بهینه از این ذخایر ارزشمند برداشته شود . به همین منظور مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان مرکزی و در راستای مسئولیت های محوله در خصوص شناخت پتانسیل های بالقوه عرصه های طبیعی، احداث ایستگاه تحقیقاتی با همت مطالعات پایه و کاربردی در زمینه جمع آوری، شناسایی، پرورش و بررسی مواد مؤثر گیاهان دارویی را مورد توجه قرار داد و به همین منظور در سال ۱۳۷۲ قطعه زمینی به وسعت ۵/۱۱ هکتار در کیلومتر ۲ جاده اراک – تهران با ویژگی های مهم نزدیک بودن به شهر اراک، وجود ایستگاه سینوپتیک و کیفیت مناسب آب و خاک برای اجرای پروژه های تحقیقاتی و تأمین اهداف آموزشی و ترویجی در اختیار قرار گرفت.

اهداف تأسیس این ایستگاه عبارتند از:
– ایجاد یک مرکز پژوهشی ، آموزشی و ترویجی فنی و کارآمد به عنوان بستری مناسب جهت تدوین و اجرای کلیه پروژه های تحقیقاتی و آموزشی در خصوص گیاهان دارویی و صنایع دارویی با منشاء گیاهی و در صورت لزوم سایر گرایش های بخش منابع طبیعی و سایر بخش ها.
– حفظ ذخایر ارزشمند ژنتیکی موجود در طبیعت و تلاش در جهت استفاده بهینه و بهره برداری از این ذخایر .
– ایجاد زمینه اشتغال از طریق فعال نمودن کشت و صنعت گیاهان دارویی با الگوپذیری از اطلاعات علمی و یافته های تحقیقاتی.
– تلاش هدفمند در جهت ترویج فرهنگ گیاه درمانی در استان در راستای تغییر روند روزافزون مصرف داروهای سینیتک.
– ایجاد امکانات علمی لازم برای همکاری متقابل علمی و فنی و ترویجی با مراکز دانشگاهی و مراکز خصوصی تولید و عرضه گیاهان دارویی.

طرحهای تحقیقاتی در دست اجرا و یا اجرا شده در ایستگاه
– احداث کلکسیون گیاهان دارویی استان با کشت ۱۲۵ گونه بومی و غیر بومی و ادامه نگهداری آن با هدف حفظ ذخایر ژنتیکی و اهداف اجرایی، آموزشی و ترویجی و پژوهشی .
– مطالعه پارامترهای رشد و اثرات فواصل کاشت بر رشد بخش های هوایی و زیر زمینی گیاه دارویی سنبل الطیب.
– بررسی کشت و اهلی کردن چهار گونه گیاه داروی بومی استان
– بررسی مقایسه فاصله کاشت بر روی تولید گیاه آویش.
– استخراج و شناسایی ترکیب های شیمیایی اسانسی گل محمدی در پایه های مختلف کشت شده در استان مرکزی.
– بررسی تنوع و ارتباط خصوصیات مورفولوژیکی و فنولوژیکی و تأثیر آنها بر عملکرد گل محمدی در استان مرکزی.
– بررسی سازگاری ژنوتیپ های گل محمدی در استان مرکزی.
– بررسی تنوع ژنتیکی، سازگاری، انتخاب و معرفی مناسبترین ژرم پلاسم برخی گونه های آویشن.
– استخراج و تجزیه کمی اسانس گونه های مختلف آویشن در استان مرکزی.
– احداث کلکسیون خشک گیاهان دارویی استان
– احداث گلخانه جهت تولید نهال و نشا برای پروژه های تحقیقاتی

فعالیت ها و برنامه های آتی
– ایجاد پارک بزرگ علمی و پژوهشی گیاهان دارویی استان ( بر اساس طرح جامع مسئولین) با مشارکت دستگاههای مرتبط ملی و استانی.
– بررسی سازگاری گونه های جمع آوری شده از طبیعت با شرایط زراعی در قالب طرح های تحقیقاتی.
– شناسایی کمی و کیفی مواد مؤثره گیاهان دارویی کشت شده و مقایسه آنها با گونه های وحشی
– ارائه روش های مناسب اصلاحی جهت افزایش کمی و کیفی تولید در گونه های وحشی
– شناسایی اکوتیپ های مختلف گیاهان دارویی استان.
– شناسایی آفات و بیماری و علف های هرز گیاهان دارویی در شرایط زراعی.
– تعیین بهترین زمان برداشت محصول با توجه به میزان تولید و ماده مؤثره در شرایط زراعی.
– بررسی فنولوژیک و فیزیولوژیکی گونه های دارویی استان در شرایط زراعی.
– تعیین نیازهای غذایی، آبی، حرارتی و نوری گیاهان دارویی در شرایط زراعی.
– انتخاب بهترین ارقام از میان توده های ناهمگون طبیعی و زراعی.
– ارائه روش های مناسب اصلاحی جهت افزایش کمی و کیفی تولید گیاهان دارویی.
– برگزاری دوره های آموزشی و ترویجی در زمینه کشت و پرورش گیاهان دارویی.