روش استخراج با حلال های آلی روشی است که از چندین نوع حلال آلی برای استخراج اسانس ها و اولئورزین ها استفاده می کنند و سپس این دو را از یکدیگر جدا می نمایند.

حلال های آلی  که در این روش استفاده می شوند شامل: پروپان، بوتان، هگزان، متانول، ۲-پروپانول، استون، اتیل استات و متیل استات، دی کلرومتان، دی کلرواتان، فرئون، اتر نفتی، تولوئن و بنزن است.

در این روش هم از اندام های تازه و هم از اندام های خشک شده گیاهان جهت استخراج استفاده می شود. مواد گیاهی تازه یا خشک شده داخل مخزن استخراج ریخته شده و سپس با یک حلال غیرقطبی مانند هگزان کاملاً مخلوط شده تا اینکه تمام مواد معطر داخل گیاه کاملاً وارد حلال شوند.

حلال، مواد مختلفی مانند اسانس ها، چربی ها، موم ها و رنگدانه ها را در خود حل می کند. هنگامی که حلال اشباع شد، در فشار پایین تبخیر می شود. محصولی که از استخراج با حلال های آلی بدست می آید ماده ای مومی شکل به نام عصاره تام (در مورد مواد گیاهی تازه) و یا رزینوئید (در مورد مواد گیاهی خشک شده و مرده) می باشد.

مواد گیاهی مرده شامل بالزام ها (بنزوئین)، رزین ها (کهربا)، اولئورزین ها (تربانتین) و اولئوگم رزین (کندر و مرمکی) هستند. رزینوئیدها از حالت مایع تا جامد وجود دارند. هنگامی که رزینوئیدها به اندازه کافی فرار باشند، می توانند از داخل اسانس به صورت بخار خارج شوند.

عصاره های تام به فرم های مایع، نیمه مایع و جامد هستند و شامل روغن های بدون بو، موم ها، رنگدانه ها و اسانس ها می باشند. در نوعی یاسمن، عصاره تام شامل ۵۵ درصد روغن فرار است. با توجه به اینکه عصاره های تام در صنایع عطرسازی کاربرد زیادی ندارند بایستی توسط یک حلال قطبی مانند الکل برای تولید ابسولوت مورد استحصال قرار گیرند. اسیدهای چرب و موم ها در الکل قابل حل نیستند و باید حذف شوند. بطور کلی عصاره های تام مومی را گرم کرده و سپس با اتانول مخلوط می کنند. دماهای مختلفی مثلاً از ۳۰ تا ۶۰ درجه سانتیگراد و یا از ۴۶ تا ۵۲ درجه سانتیگراد برای گرم کردن عصاره تام یاسمن توصیه شده است. سپس در حالیکه محلول مایع یا نیمه مایع به دست آمده بهم زده می شود، دما بین ۵- تا ۵/۳۵- درجه سانتی گراد پایین آورده می شود.

بیشتر موم ها پس از تصفیه در دمای پایین میسل هایی از ابسولوت و الکل به جای می گذارند. الکل به وسیله ی تقطیر در دما و فشار پایین حذف می شود. پس از حذف الکل در طی فرآیند تبخیر، یک ابسولوت که حاوی مقدار کمی مواد غیرفرار مانند موم است تشکیل می شود. حلالی که از تقطیر آهسته به دست می آید برای استفاده ی مجدد به مخزن حلال بازگرداننده می شود.

بطور کلی، ابسولوت ها مایعاتی با گرانروی (ویسکوزیته) بالا هستند. تقریبا ۱۰۰ کیلوگرم گل محمدی برای تولید یک کیلوگرم عصاره تام و ۱۵۰ کیلوگرم عصاره تام گل محمدی برای تولید یک کیلوگرم ابسولوت گل محمدی مورد نیاز است. مورد جالب دیگری که توسط McMahon (1998) گزارش شده این است که برای تولید یک کیلوگرم ابسولوت یاسمن، حدوداً هشت میلیون عدد گل یاسمن مورد نیاز خواهد بود.

ابسولوت یک اسانس خالص نیست. بسته به نوع گیاه، مقدار حقیقی اسانس موجود در ابسولوت ها بین ۱۰ تا ۵۵ درصد متغیر است. ابسولوت ها بطور معمول حاوی بیش از ۵ درصد حلال قطبی نظیر اتانول، برخی از موم ها و گاهی اوقات باقیمانده ی حلال های غیرآلی مانند هگزان هستند که میزان و نوع این ترکیبات به نوع مواد گیاهی مورد استفاده و نوع روش استخراج بستگی دارد. نمونه هایی از گیاهانی که از آنها ابسولوت گرفته می شود شامل یاسمن، گل محمدی و شکوفه های نارنج (بهارنارنج) هستند.

 

 

نمودار مراحل اصلی استخراج عصاره تام و ابسولوت