در زمان های دور گیاه شاه پسند نزد جادوگران بعضی کشورها اهمیت فراوانی داشته است. آنها معتقد بودند این گیاه شیطان و ارواح پلید را از انسان دور می کند. در گذشته نیز عوام برای معالجه یرقان، گلو درد و بیماری های مربوط به روده از این گیاه استفاده می کردند.

شاه پسند دارویی با نام علمی (Verbena officinalis L) گیاهی علفی، چند ساله و متعلق به تیره شاه پسند (Verbenaceae) است. در مورد منشأ این گیاه گزارش های متعددی وجود دارد ولی در اکثر کشورهای اروپایی به صورت خودرو می روید.

پیکر رویشی شاه پسند دارویی، حاوی مواد مؤثره بوده و خاصیّت دارویی دارد. مهمترین این مواد را گلیکوزیدهای ایریدوئیدی، مانند وربنین، وربنالین . هاستازوئید تشکیل می دهند. مشتقات اسید کافئیک، اسید تانیک، اینورتین، ساپونین و امولسیون از دیگر ترکیب های موجود در پیکر رویشی این گیاه است.

در اکثر منابع علمی از پیکر رویشی این گیاه به عنوان دارو یاد شده است. مواد مؤثره شاه پسند دارویی تورم و همچنین درد را کاهش می دهد. تحقیقات اخیر نشان می دهد که استفاده از عصاره این گیاه در هنگام زایمان و همچنین در برخی بیماری های مربوط به زنان، مانند پروستاگلاندین ای- ۲ (Prostoglandin E2) اثر می کند.

این گیاه همچنین برای معالجه برخی بیماری های پوستی استفاده می شود.

در برخی کشورها از شاه پسند دارویی نوشابه های قوی و انرژی زا تهیه می کنند.

 

منبع:

امیدبیگی، رضا. ۱۳۹۲. تولید و فرآوری گیاهان دارویی. جلد چهارم. انتشارات به نشر (انتشارات آستان قدس رضوی). صفحات ۳۸۳-۳۷۸.