احمد دهقان در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «شیرازه»، گفت: بیش از ۵۰ هکتار از رویشگاه‌های طبیعی روستای الیف کازرون رویشگاه این گیاه است.

وی اعلام کرد: برداشت شکرتیغال از تیرماه آغاز و تا مهرماه ادامه دارد؛ برداشت این محصول بیش از ۲۰۰ میلیون ریال برای مردم روستا درآمدزایی دارد. شکر تیغال در عطاری‌ها و فروشگاه محصولات سنتی به صورت بسته‌بندی ۱۰ گرمی با قیمت ۳۰ هزار تومان به فروش می‌رسد.

کارشناس طب سنتی گفت: گیاه شکر تیغال که در ساقه بوته‌ای به نام «کنوره» توسط حشره‌ای از راسته قاب‌بالان به نام خزوکک برای نگهداری تخم‌ها و نوزاد خود پیله‌ای می‌تند به اندازه یک فندق که سفید رنگ است.

دهقان ادامه داد: جنس پیله این حشره که از ترشحات گیاه کنوره ساخته شده شکر تیغال نام دارد که در زبان محلی به آن شَکَروک گفته می‌شود.

وی تصریح کرد: این پیله سفید رنگ و به اندازه یک فندق بوده و در درمان بسیاری از بیماری‌ها استفاده می‌شود که در فارسی به آن شکر تیغال گفته می‌شود.

این کارشناس طب سنتی افزود: شکر تیغال برای درمان و یا تخفیف بیماری‌های ریوی به عنوان خلط آور، برطرف‌کننده سرفه، تحریک دستگاه تنفسی تحتانی، ملین سینه، رفع خشونت سینه، صاف کردن صدا و رفع خشکی گلو، درمان تنگی نفس و آسم استفاده می‌شود.

دهقان بیان کرد: این گیاه حاوی سلولز، نشاسته و قندی به نام «ترهالوز» است و در آن یک ماده ضد حساسیت وجود دارد که برای درمان مبتلایان به تنگی نفس مفید است.

کاربردهای شکر تیغال در صنایع مختلف

وی افزود: قند ترهالوز کاربردهای متنوعی در صنایع مختلف دارد. در صنایع غذایی به عنوان شیرین‌کننده طبیعی، نگهدارنده و بهبوددهنده بافت استفاده می‌شود. همچنین در صنایع آرایشی و بهداشتی به عنوان مرطوب‌کننده و تثبیت‌کننده و در صنایع دارویی به عنوان تثبیت‌کننده در فرآیندهای فریز درایینگ و ساخت قرص‌ها به کار می‌رود.

شیرین‌کننده طبیعی: قند ترهالوز به عنوان یک شیرین‌کننده با طعم ملایم و بدون طعم تلخ شناخته شده و در تولید انواع مواد غذایی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

نگهدارنده: این قند از فساد و خشک شدن مواد غذایی جلوگیری کرده و به حفظ تازگی و کیفیت آن‌ها کمک می‌کند.

بهبوددهنده بافت: ترهالوز می‌تواند بافت محصولات غذایی مانند نان، کیک و محصولات منجمد را بهبود بخشد.

جلوگیری از کریستالیزاسیون: در تولید محصولاتی مانند کیک و بستنی برای جلوگیری از کریستال شدن و حفظ بافت نرم استفاده می‌شود.

صنایع آرایشی و بهداشتی

مرطوب‌کننده و آب‌رسان: ترهالوز به دلیل خاصیت جذب رطوبت، در فرمولاسیون کرم‌ها و لوسیون‌ها به عنوان یک آب‌رسان و مرطوب‌کننده قوی عمل می‌کند.

تثبیت‌کننده: در محصولات آرایشی به منظور افزایش ماندگاری و حفظ کیفیت استفاده می‌شود.

خنثی‌کننده بوی نامطبوع: در برخی از محصولات آرایشی به عنوان یک ماده برای از بین بردن بوی نامطبوع استفاده می‌شود.

صنایع دارویی

تثبیت‌کننده در فرآیند فریز درایینگ: ترهالوز به عنوان یک تثبیت‌کننده برای محافظت از پروتئین‌ها، آنزیم‌ها، واکسن‌ها و سلول‌ها در طول فرآیند فریز درایینگ استفاده می‌شود.

ساخت قرص‌های تشخیصی: در ساخت برخی از قرص‌های تشخیصی به عنوان یک ماده کمکی به کار می‌رود.

تثبیت‌کننده در فرمولاسیون‌های موضعی: در برخی از فرمولاسیون‌های موضعی برای تثبیت مواد دارویی و جلوگیری از تجزیه آن‌ها استفاده می‌شود.

علاوه بر این، ترهالوز در صنایع غذایی به عنوان جایگزین شکر و در صنایع دیگر به عنوان یک ماده با خواص آنتی‌اکسیدانی و محافظت‌کننده نیز کاربرد دارد.

دهقان ادامه داد: استفاده از شکر تیغال برای سلامت دستگاه گوارش مفید بوده و خاصیت ملین دارد و به درمان یبوست کمک می‌کند.

وی اضافه کرد: این گیاه به دلیل خاصیت خلط‌آوری برای درمان سرفه، سیاه سرفه و سرماخوردگی مفید است و شدت اخلاط و سوزش مری را تسکین می‌دهد.

این کارشناس طب سنتی گفت: تحقیقات نشان داده استفاده از عصاره گیاه شکر تیغال از طریق حداقل یک یا چند مکانیسم می‌تواند ترشح اسید معده را منظم و نیز خاصیت ضدزخم داشته باشد و استفاده از آن برای درمان زخم معده مفید است.

دهقان بیان کرد: گیاه شکر تیغال اثر مثبتی بر تقویت حافظه و قدرت یادگیری دارد و برای رفع افسردگی مفید است.

وی افزود: در طب سنتی از ترکیب گیاه شکر تیغال با ژلاتین در آب جوش، برای درمان سرفه‌ای که بر اثر غلبه خون و صفرا است، استفاده می‌شود.

این کارشناس طب سنتی ادامه داد: این ترکیب، خشونت شش‌ها را برطرف کرده و صدا را باز می‌کند، ترکیب این گیاه با شکر و ترنجبین می‌تواند التهابات گرفتگی صدای کودکانی را که زیاد گریه می‌کنند، بهبود ببخشد، همچنین مصرف این گیاه برای تقویت صدا و حنجره بسیار مفید است و استفاده از آن، برای رفع خشکی و سوزش گلو مؤثر است.

دهقان تأکید کرد: از دیگر خواص گیاه شکر تیغال، کمک به تقویت عضلات است و مصرف آن انعطاف‌پذیری ستون مهره‌ها را افزایش می‌دهد.

این کارشناس طب سنتی تصریح کرد: در طب سنتی از خواص شکر تیغال، برای درمان فشار خون بالا، تصلب شرایین و سکته قلبی استفاده می‌شود، همچنین برای پایین آوردن تب و درمان تکرر ادرار مفید است.

وی افزود: از دیگر خواص این گیاه می‌توان به تسکین سوزش مری، درمان چاقی و افسردگی، رفع خشکی گلو و معده، درمان یبوست، تقویت دستگاه گوارش، تقویت صدا و حنجره، رفع خشونت شش‌ها، درمان سرفه، سیاه سرفه و سرماخوردگی اشاره کرد.

دهقان تأکید کرد: مصرف شکر تیغال در افرادی که مبتلا به فشارخون هستند باید با احتیاط باشد، زیاده‌روی در مصرف آن حالت تهوع ایجاد می‌کند.