ترکمنستان یکی از کشورهای آسیای میانه است که مساحت آن در حدود ۴۹۱ هزار کیلومتر مربع و جمعیت آن تقریبا پنج میلیون نفر می باشد. بیش از ۸۰ درصد از مساحت این کشور توسط یکی از بزرگترین بیابان های شن و ماسه در جهان به نام قره قوم پوشید شده و پوشش جنگلی کمتر از یک دهم مساحت زمین را که اغلب در کوه ها و دشت ها هستند، فرا گرفته است.

 

منابع گیاهان دارویی و معطر

حدود ۷۰۶۴ گونه گیاهی در ترکمنستان وجود دارد که ۳۱۴۰ گونه آن دارای ارزش اقتصادی هستند. فلور گیاهی این کشور دارای ۳۹۳ گونه انحصاری بوده و ۲۸ گونه نیز در معرض انقراض هستند و در کتاب قرمز ترکمنستان در سال ۱۹۹۹ آورده شده اند. با توجه به گزارش کشور ترکمنستان در سال ۱۹۹۵ به FAO در رابطه با منابع گیاهی، حدود ۳۱۱ گونه دارویی و ۱۳۱ گونه معطر در ترکمنستان شناسایی شده است. بسیاری از گونه های ارزشمند دارویی و معطر در مناطق کوهستانی ترکمنستان یافت می شود.

ارزیابی اقتصادی از تنوع زیستی موجود در ترکمنستان انجام نشده است. با این حال دولت محافظت و نگهداری از گونه های گیاهی را در دستور کار خود قرار داده و به رسمیت می شناسد. تنوع زیستی گونه های گیاهی ترکمنستان نقش مهمی در اقتصاد این کشور به خصوص برای توسعه صنایع دارویی، عطر و مواد غذایی دارد. پژوهش و تحقیق در زمینه گیاهان دارویی و معطر و ارزیابی علمی و اقتصادی آنها در این کشور بسیار محدود است و در حال حاضر اطلاعات زیادی در دسترس نیست.

 

سیستم های طب سنتی

درمان با استفاده از گیاهان دارویی در مناطق روستایی بسیار شایع است. وزارت بهداشت و درمان ترکمنستان با مشارکت یک شرکت هندی، کارخانه ای را احداث کرده است که در آن عصاره­ گیری از گیاهان و تولید داروهای گیاهی انجام می شود.

حدود ۴۰ درصد از داروهای مورد استفاده در ترکمنستان از مواد گیاهی مشتق شده است. ترکمنستان صادرکننده دو محصول عمده است؛ شیرین بیان و سنا. در سال های اخیر حدود ۵۰ گونه از گیاهان بومی در این کشور کشت شده اند و تولید شیرین بیان و سنا در حال توسعه می باشد.

 

مشکلات و محدودیت ها

فقدان دانش در مورد گیاهان دارویی بومی و روش های جمع آوری سنتی و غیرعلمی سبب کاهش تنوع زیستی طبیعی و تخریب منابع طبیعی شده است. تلاش برای کشت های تجاری و پایدار و حفاظت از گونه های ارزشمند گیاهان دارویی و معطر، آموزش روش های برداشت پایدار، حفاظت و استفاده پایدار از منابع، تولید داروهای گیاهی با ارزش، تحقیقات بر روی درمان های سنتی، استفاده از تجهیزات استحصال مواد موثره گیاهان دارویی از جمله برنامه هایی است که در ترکمنستان در حال اجرا می باشد.