به گزارش شبکه خبری گیاهان دارویی، صنعت گلاب و عرقیات گیاهی ایران، به‌ویژه در منطقه قمصر و کاشان، همواره یکی از نمادهای هویت فرهنگی و اقتصادی کشور بوده است. در شکل‌گیری و توسعه این صنعت، نام مرحوم حاج مجید راهب جایگاه ویژه‌ای دارد. وی که بسیاری از فعالان این حوزه او را با عنوان «پدر گلاب ایران» و «سلطان گلاب» می‌شناختند، از پیشگامان صنعتی‌سازی تولید گلاب، توسعه صادرات و معرفی گلاب ایرانی به بازارهای جهانی بود.

حاج مجید راهب متولد سال ۱۳۱۶ در قمصر کاشان بود و بیش از شش دهه از عمر خود را صرف توسعه صنعت گلاب و عرقیات گیاهی کرد. وی طی ۱۶ سال به‌عنوان صادرکننده نمونه کشور شناخته شد و نقش مهمی در تثبیت جایگاه جهانی گلاب قمصر ایفا کرد. اگرچه ایشان در فروردین ۱۴۰۳ پس از یک عمر فعالیت ارزشمند درگذشت، اما مجموعه ایران گلاب با مدیریت خانواده راهب مسیر توسعه خود را با قدرت ادامه داده است.

امروزه با تلاش سهامداران و مدیران این مجموعه، به‌ویژه سرکار خانم مهین‌دخت مدنی، مهندس شهرام راهب، مهندس حمیدرضا راهب و سرکار خانم الهام راهب، ظرفیت تولید و صادرات ایران گلاب افزایش یافته و حمایت از کشاورزان و توسعه اشتغال پایدار همچنان در اولویت قرار دارد.

در ادامه این مسیر، از سال ۱۴۰۳ دکتر سلمان ماندنی به‌عنوان مدیرعامل و عضو هیئت‌مدیره ایران گلاب فعالیت خود را آغاز کرده است. دکتر ماندنی دارای دکترای مدیریت استراتژیک با گرایش برنامه‌ریزی راهبردی در سازمان‌ها، دبیر سابق سندیکای صنایع کنسرو کشور، مدیرعامل پیشین شرکت‌های صنایع غذایی یک‌ویک، مائده و قطران گل و همچنین عضو هیئت علمی دانشگاه علوم و تحقیقات تهران است.

به گفته دکتر ماندنی، کاشان فراتر از یک منطقه تولیدکننده، به مرجع هویتی و برند ملی گلاب ایران تبدیل شده است؛ جایگاهی که حاصل پیشینه تاریخی، برندینگ موفق، توسعه گردشگری، شبکه صادراتی گسترده و تمرکز صنعتی این منطقه است. مجموعه ایران گلاب نیز با بیش از ۵۰۰ هکتار مزارع گل محمدی و برخورداری از یکی از بزرگ‌ترین ظرفیت‌های فرآوری و تولید گلاب و عرقیات گیاهی کشور، در مسیر توسعه بازارهای داخلی و بین‌المللی گام برمی‌دارد.

در ادامه، مشروح گفت‌وگوی ما با دکتر سلمان ماندنی را می‌خوانید.

جنگ و ناآرامی‌های منطقه‌ای چه تأثیری بر روند صادرات شرکت «ایران گلاب» داشته و شما این چالش‌ها را چگونه مدیریت کرده‌اید؟

بدون تردید، هرگونه تنش سیاسی و ناآرامی منطقه‌ای می‌تواند زنجیره صادرات را با چالش‌های جدی مواجه کند. در چنین شرایطی معمولاً هزینه‌های حمل‌ونقل و بیمه افزایش می‌یابد، مسیرهای لجستیکی دچار اختلال می‌شوند، انتقال ارز با محدودیت همراه می‌شود و اعتماد خریداران خارجی نیز تحت تأثیر قرار می‌گیرد.

علاوه بر این، نوسانات نرخ ارز، تغییرات مقررات صادراتی، کمبود برخی مواد اولیه و افزایش ریسک‌های تجاری از دیگر مشکلاتی هستند که صادرکنندگان با آن مواجه می‌شوند.

در ایران گلاب تلاش کرده‌ایم با اتخاذ راهبردهای مدیریت ریسک، آثار این شرایط را به حداقل برسانیم. تنوع‌بخشی به بازارهای صادراتی، استفاده از مسیرهای جایگزین حمل‌ونقل، تقویت فروش داخلی، افزایش ذخایر مواد اولیه و بهره‌گیری از ظرفیت کشورهای واسط منطقه از جمله اقداماتی بوده است که به حفظ پایداری صادرات کمک کرده است.

در عین حال، تجربه نشان داده است که در دوره‌های بحرانی نیز تقاضا برای محصولات غذایی، کشاورزی و مصرفی همچنان وجود دارد و شرکت‌هایی که از آمادگی و انعطاف‌پذیری بیشتری برخوردار باشند، می‌توانند فرصت‌های جدیدی در بازارهای منطقه‌ای ایجاد کنند.

کشورهای عربی حوزه خلیج فارس چه نقشی در بازار هدف گلاب ایران دارند و تقاضای این کشورها طی سال‌های اخیر چه تغییری داشته است؟

کشورهای حوزه خلیج فارس از مهم‌ترین بازارهای هدف گلاب ایرانی به شمار می‌روند و نقش راهبردی در مصرف، توزیع و حتی برندینگ این محصول دارند. کشورهایی نظیر امارات متحده عربی، عمان، قطر، کویت و عراق سال‌هاست از مشتریان اصلی گلاب ایران محسوب می‌شوند.

در این کشورها گلاب تنها یک طعم‌دهنده غذایی نیست، بلکه در صنایع مختلف از جمله شیرینی‌پزی سنتی عربی، قهوه عربی، عطرسازی، صنایع آرایشی و بهداشتی، هتل‌های لوکس و مراسم مذهبی کاربرد گسترده‌ای دارد.

نکته مهم آن است که برند «ربیع» متعلق به ایران گلاب، به واسطه بیش از نیم قرن حضور مستمر در بازارهای عربی، از اعتبار و اعتماد بالایی در میان مصرف‌کنندگان منطقه برخوردار است. همین سرمایه ارزشمند برند، زمینه توسعه بازارهای صادراتی ما را در سال‌های اخیر بیش از پیش فراهم کرده است.

آیا شرکت «ایران گلاب» علاوه بر تولید گلاب و اسانس، به سمت توسعه محصولات جدید و با ارزش افزوده بالاتر حرکت کرده است؟ در این زمینه چه برنامه‌هایی دارید؟

توسعه سبد محصولات یکی از راهبردهای اصلی ایران گلاب در سال‌های اخیر بوده است. ما امروز تنها تولیدکننده گلاب نیستیم، بلکه طیف گسترده‌ای از محصولات غذایی، گیاهی و آرایشی را نیز تولید و عرضه می‌کنیم.

در حال حاضر تولید انواع عرقیات گیاهی، شربت‌ها، نوشیدنی‌های سنتی، آبلیمو، رب گوجه‌فرنگی، فرآورده‌های گیاهان دارویی، عسل، عطر و ادکلن در مجموعه ایران گلاب انجام می‌شود.

برنامه ما حرکت به سمت محصولات نوآورانه‌تر، توسعه فرآورده‌های با ارزش افزوده بالاتر، بهره‌گیری از فناوری‌های نوین فرآوری و حضور پررنگ‌تر در بازارهای بین‌المللی است تا بتوانیم سهم بیشتری از زنجیره ارزش گل محمدی و سایر محصولات کشاورزی را در اختیار بگیریم.

به نظر شما چه عواملی باعث شده گلاب ایران در بازارهای رقابتی جهانی جایگاه ویژه‌ای داشته باشد؟

موفقیت و جایگاه بین‌المللی ایران گلاب حاصل مجموعه‌ای از عوامل مدیریتی، کیفی و فنی است. مهم‌ترین این عوامل عبارت‌اند از:

_ تمرکز بر کیفیت و سلامت محصول

_ مشتری‌مداری و پاسخگویی به نیاز مصرف‌کنندگان

_ تعهد و مسئولیت‌پذیری در قبال تأمین‌کنندگان و مشتریان

_ برخورداری از برندی اصیل و خوشنام با سابقه‌ای طولانی

_ دارا بودن استانداردها و گواهینامه‌های ملی و بین‌المللی

_ استقرار نظام‌های مدیریت کیفیت و ممیزی‌های تخصصی

_ بهره‌مندی از نیروی انسانی متخصص، باتجربه و تحصیل‌کرده

مجموع این عوامل موجب شده است که محصولات ایران گلاب بتوانند در بازارهای رقابتی جهانی جایگاه قابل توجهی به دست آورند و اعتماد مشتریان بین‌المللی را جلب کنند.

آیا زمینه و پتانسیل لازم برای حضور و همکاری شرکت‌های خارجی در صنعت گلاب ایران وجود دارد؟ این همکاری‌ها می‌توانند در چه حوزه‌هایی شکل بگیرند؟

قطعاً صنعت گلاب و فرآورده‌های مرتبط با گل محمدی در ایران از ظرفیت بالایی برای جذب سرمایه‌گذاری و همکاری‌های بین‌المللی برخوردار است.

ایران از نظر تولید گل محمدی، دانش سنتی گلاب‌گیری، تنوع اقلیمی و دسترسی به مواد اولیه باکیفیت، مزیت‌های رقابتی کم‌نظیری دارد. در مقابل، شرکت‌های خارجی می‌توانند در حوزه‌هایی مانند انتقال فناوری‌های نوین فرآوری، توسعه محصولات دانش‌بنیان، طراحی و نوآوری در بسته‌بندی، بازاریابی بین‌المللی، توسعه شبکه‌های توزیع جهانی و سرمایه‌گذاری مشترک نقش مؤثری ایفا کنند.

ما معتقدیم ترکیب تجربه چند دهه‌ای صنعت گلاب ایران با فناوری‌ها و نوآوری‌های روز دنیا می‌تواند فرصت‌های ارزشمندی برای توسعه بازارهای جهانی و خلق ارزش افزوده بیشتر در این صنعت فراهم کند.