معرفی

  • نگاهی کوتاه بر وضعیت تولید و فرآوری گیاهان دارویی و معطر در کشور تایلند

    کشور تایلند در جنوب شرقی آسیا واقع شده و به کشور هزار معبد معروف است. مساحت این کشور حدود ۵۱۳ هزار کیلومتر مربع می باشد و در حدود ۷۰ میلیون نفر جمعیت دارد.
    در این کشور همانند دیگر کشورهای منطقه آسیای جنوب شرقی، بارش باران ‌های فصلی باعث رویش جنگل‌های بارانی استوایی شده است.
    فلور گیاهی تایلند شامل حدود ۱۱۰۰۰ گونه گیاهی است. در این میان، حدود ۱۴۰۰ گیاه دارویی و معطر بومی وجود دارد که در داروهای پزشکی سنتی تایلند استفاده می شوند.
    طب سنتی تایلند در حدود ۸۵۰ سال قدمت دارد. در حال حاضر، خدمات پزشکی مدرن عمدتاً به بیمارستان ها و درمانگاه های شهری محدود می شوند و در مناطق روستایی هنوز انواع مختلف داروهای سنتی و روش های درمانی را بکار می گیرند که این عمل فلسفه در فرهنگ این کشور دارد و از سیستم طب سنتی هند و چین گرفته شده است. بیش از ۲۰۰۰ داروی گیاهی در تایلند ثبت شده است ولی تا سال ۲۰۰۵ میلادی مجموعاً ۱۶ داروی گیاهی در فهرست داروهای ملی این کشور وجود داشت.
    موسسه ملی داروهای سنتی تایلند در سال ۱۹۹۲ تأسیس شد. هدف اصلی این موسسه، تلفیق داروهای سنتی تایلند در خدمات بهداشت عمومی کشور بود. در سال ۱۹۸۷ با اصلاح یک حکم قانونی، وزارت بهداشت توانست پزشکان آیورودا (Ayurvedic doctors) را در نیروی کار پزشکی بیمارستان های دولتی و درمانگاه های خصوصی تلفیق کند.
    از مشکلات عمده در تحقیق و توسعه گیاهان دارویی و معطر در تایلند می توان فقدان تیم های چند رشته ای، افراد ماهر، منابع مالی کافی، فناوری های کشاورزی (کاشت، داشت، برداشت و فراوری) نام برد. همچنین در این کشور نیاز به توسعه صنعت داروهای گیاهی و تشویق کشت و حفاظت ازگونه های مهم گیاهان دارویی و معطر وجود دارد.

  • نگاهی کوتاه بر وضعیت تولید و فرآوری گیاهان دارویی و معطر در کشور بنگلادش

    بنگلادش کشوری است واقع در جنوب قاره آسیا و شرق هند که پایتخت آن داکا و جمعیت آن در حدود ۱۶۴ میلیون نفر است.
    در این کشور تعدادی از مناطق حفاظت شده وجود دارد که گیاهان دارویی و معطر با ارزش بسیار بالایی در آن تحت نظر وزارت جنگل داری نگهداری و محافظت می شود. بنگلادش همراه با هند، در زمینه گیاهان یکی از بزرگترین تنوع ژنتیکی را در آسیای جنوبی دارند. حدود ۵۰۰۰ گونه گیاهی در این کشور وجود دارد که ۵۰۰ گونه آن بسیار با ارزش هستند. بعضی از گیاهان دارویی و معطر که در بنگلادش شناسایی شده اند عبارتند از چریش، ریحان مقدس، راولفیا سرپنتینا و گیاه آرجونا.
    طب آیورودا و یونانی به طورگسترده ای در سیستم های پزشکی بنگلادش به کار گرفته می شود. سیستم هومیوپاتی نیز در بین مردمان این کشور بسیار محبوب است.
    در سال ۱۹۷۲ دولت بنگلادش پس از استقلال از پاکستان، به بازسازی سیستم آیورودا و سیستم یونانی روی آورد. از تلاش های وزارت بهداشت این کشور یک کتاب با عنوان گیاهان دارویی در درمان سلامت منتشر شده است که در آن به نحوه کشت، تجارت و معرفی ۵۰ گیاه دارویی معمول و مهم در بنگلادش پرداخته است. علاوه بر این دولت برای حمایت از این گیاهان به ساخت کلکسیون های زنده گیاهان دارویی (هربوراتوم) در تمام بیمارستان ها پرداخته است.
    وزارت بهداشت ایجاد کلکسیون زنده گیاهان دارویی در بیمارستان ها و درمانگاه ها را در سراسر کشور به عنوان بخشی از یک طرح گسترده ملی در سال ۲۰۰۳ آغاز کرد.
    این کشور به شدت وابسته به واردات مواد گیاهی است. کشت گیاهان دارویی بومی متوقف شده و در نتیجه حدود ۸۰ درصد از این محصولات توسط تولیدکنندگان داروهای سنتی به طور عمده از کشورهای همسایه به ویژه هند وارد می شود.

  • نگاهی کوتاه بر وضعیت تولید و فرآوری گیاهان دارویی و معطر در کشور تاجیکستان

    تاجیکستان کشوری کوهستانی و محصور در خشکی است که در آسیای میانه جای دارد. پایتخت و بزرگترین شهر این کشور، دوشنبه است و جمعیتی در حدود ۹.۵ میلیون نفر دارد. مساحت این کشور ۱۴۳۱۰۰ کیلومتر مربع می باشد.
    تاجیکستان گونه های بسیار متنوع و غنی در حدود ۴۵۰۰ گونه از گیاهان آوندی دارد. همچنین این کشور دارای ۶۴۰ گونه بومی است. تعداد زیادی از گونه های گیاهی به صورت محلی در دسترس هستند و در تهیه داروهای سنتی استفاده می شوند. در این کشور بیش از ۴۰۰ گونه از گیاهان دارویی گزارش شده است. جنگل های این کشور را عمدتا درختان سرو کوهی تشکیل می دهند که حدود ۴۰ درصد از کل پوشش جنگلی است.
    به دلیل در دسترس نبودن داروهای جدید و طب مدرن، مردم این کشور درمان های سنتی را بیشتر از طب مدرن انجام می دهند.

    به منظور حفظ گونه های ارزشمند، باغ گیاه شناسی توسط موسسه گیاهشناسی بیولوژیکال پامیر (Pamir Biological) در دانشگاه ملی این کشور تاسیس شده است.

    این کشور سرمایه گذاری مشترک با یک شرکت هندی در زمینه تولید داروهای گیاهی داشته است. در سالهای گذشته اکثر داروخانه های خصوصی کوچک، تجارت گیاهان دارویی و محصولات آنها را شروع کرده اند.

    از جمله عواملی که بر عدم بهره برداری تجاری این کشور در منابع گیاهان دارویی و معطر اثر دارند عبارتند از؛ عدم تلاش دولت در پژوهش های گیاهان دارویی، فقدان طرح مدون برای حفاظت و کشت گیاهان دارویی و معطر، جنگل زدایی سریع، عدم تلاش برای حفاظت از دانش بومی و سنتی، عدم کنترل بر بازاریابی داروها و نبود سرمایه های مالی از جمله دلایل اصلی برای بهره برداری حداقل از پتانسیل کامل این کشور در منابع گیاهان دارویی و معطر است.

  • نگاهی کوتاه بر وضعیت تولید و فرآوری گیاهان دارویی و معطر در کشور سنگاپور

    سنگاپور کشوری کوچک در انتهای شبه جزیره مالایا است که کوچک‌ترین کشور جنوب شرقی آسیا محسوب می گردد. جمهوری سنگاپور در جنوبی ترین نقطه مالزی واقع شده است که مساحتی در حدود ۷۲۵ کیلومتر مربع و جمعیتی بیش از ۵ میلیون نفر دارد.
    آب و هوای سنگاپور گرم و مرطوب است و میانگین بارش سالانه در آن به بیش از ۲۳۴۰ میلی‌متر می‌رسد. در سنگاپور منابع طبیعی بسیار کم هستند و تا ۷۳% گیاهان و حیوانات خود را در دو قرن گذشته از دست داده است. بیش از ۹۵% از ۵۴۰ کیلومتر مربع جنگل های گرمسیری سنگاپور در گذشته قطع شده­ اند. منابع طبیعی حدود ۳۳۴۷ هکتار می باشند و تحت مدیریت هیئت پارک های ملی هستند که در سال ۱۹۹۰ شکل گرفت.
    خدمات بهداشتی و درمانی در سنگاپور عمدتا بر اساس پزشکی مدرن است اما با این حال مردم این کشور از پزشکان طب سنتی هم استفاده می کنند. علاقه مردم به طب سنتی چینی (TCM) روز به روز بیشتر می شود و به ویژه در میان چینی ها طرفداران زیادی دارد. در سال ۲۰۰۰، یک هیئت توسعه اقتصادی سنگاپور، گروهی با اعضایی از موسسات تحقیقی و صنعتی تشکیل داد. در طرحی که به شورای تحقیقات پزشکی زیستی سنگاپور ارائه شد تا بازبینی شود، این گروه چند پیشنهاد ارائه کرد. این پیشنهادها شامل اختصاص سرمایه برای تحقیق و آموزش TCM و ایجاد یک طرح دانشگاهی برای ارتقای سطح آموزش TCM در کشور بود.
    انجمن توسعه تجارت گزارش داد که سنگاپور در سال ۱۹۹۳ حدود ۴۶ میلیون دلار واردات گیاهان دارویی داشته است. مصرف گیاهان در طول ۵ سال گذشته در میان مردم رو به افزایش گذاشته است. عمده واردات سنگاپور شامل دانه ها و میوه ها که در ساخت عطریات، لوازم آرایشی، داروها و حشره کش ها کاربرد دارند، می باشد.

  • معرفی کتاب گیاهان دارویی

    سالیان متمادی است که از انقلاب ساخت داروهای سنتزی می گذرد؛ اما پس از یک قرن فاصله گرفتن بشر با این گیاهان، هنوز آشتی و صلح درخوری با آنان صورت نگرفته است. چرا؟ چون اثر بخشی آنان نیازمند گذر زمان، صبر و شکیبایی بیماران است. صبر و حوصله ای که در جوامع کنونی بشر جای خود را به مداوای سریع و قاطع با داروهای شیمیایی داده است. بدون اینکه حتی ملاحظه ای در مورد عوارض جانبی ماندگار آن ها صورت گیرد. علم هربالیسم (گیاه درمانی) علمی است که به مطالعه ی گیاهشناسی و کاربردهای درمانی گیاهان می پردازد؛ زیرا آن ها پایه و اساس معالجه ی انسان ها در طول تاریخ بشریت بوده اند. هربالیست نیز کسی است که گیاه درمانی رایج را با رعایت اصول هربالیسم انجام می دهد. در فصل اول این کتاب، نویسنده به شرح مختصری از سرگذشت و چگونگی آشنایی خود با گیاهان دارویی و خواص شفابخشی آن ها می پردازد. در این فصل شرحی کلی در مورد تفاوت های داروهای گیاهی و سنتزی، عوارض جانبی داروها، اصول حفاظت از خاک، طراحی باغ گیاهان دارویی و همچنین مطالبی در مورد زمان مناسب جهت برداشت و نحوه ی خشک کردن گیاهان دارویی آورده شده است. فصل دوم نیز مهمترین فصل کتاب است که پایه و مقدمه ای برای دو فصل بعدی محسوب می شود؛ زیرا در این فصل نویسنده در مورد نحوه ی ساخت فرآورده های پایه ای گیاهان دارویی و کاربرد هر یک از آنان در فرآیندهای درمانی توضیح جامعی ارائه داده است. این فرآورده ها شامل دمنوش، جوشانده، روغن، قرص، تنتور، شربت، مرهم، ضماد، شویه، کمپرس، اسپری و پمادهای گیاهی می باشند، که هر کدام از آن ها کاربرد و دوز مصرفی خاصی برای درمان بیماری های حاد و مزمن دارند. فصل سوم کتاب به شرح و معرفی نه گیاه دارویی نام آشنا که قطعاً در هر منزلی وجود دارد، پرداخته است. این فصل به طور کاملی نحوه ی پرورش خانگی گیاهان دارویی، خواص، ترکیبات فیتوشیمیایی، اندام های مورد استفاده، زمان برداشت و دستورالعمل های ساخت فرآورده های دارویی طبیعی را بررسی کرده است.

  • نگاهی کوتاه بر وضعیت تولید و فرآوری گیاهان دارویی و معطر در کشور گرجستان

    گرجستان کشوری است در منطقه قفقاز (مرز بین اروپا و آسیا)، با مساحت ۶۹۷۰۰ کیلومتر مربع و جمعیت آن در حدود ۴ میلیون نفر می باشد. فلور گیاهی گرجستان در حدود ۴۵۰۰ گونه گیاهی دارد که تقریبا ۲۰۰۰ گونه دارای خصوصیات دارویی و معطر هستند و اهمیت اقتصادی دارند.
    جنگل‌ها، مهم‌ترین ذخایر گیاهی گرجستان را دارا هستند. در این کشور صنعت کشاورزی حدود یک سوم از درآمد کل را شامل می‌شود. محصولاتی مانند انگور، مرکبات، چای، تنباکو، انواع غلات و چغندرقند از محصولات صادراتی قدرتمند در کشور گرجستان است.
    گرجستان طب سنتی کهن و مشهوری دارد که به قرن چهارم بر می گردد و اتکا کردن به گیاهان برای تامین دارو ریشه عمیقی در جامعه دارد. انجمن طب سنتی گرجستان، برای عمومی کردن این طب در کشور اقدامات زیادی انجام داده است. آنها روی داروهایی کار می کنند که از گیاهان دارویی بدست می آیند و در حال حاضر این داروها به مقدار کمی تولید می شوند. اولین جلد کتاب گنجینه های دارویی گرجستان اخیراً منتشر شده است.
    صنعت تولید دارویی گرجستان کوچک است و تقریبا تمام محصولات دارویی وارد می شوند. بزرگترین حجم محصولات دارویی از کشورهای روسیه و اوکراین وارد می شوند و مابقی از کشورهای بلغارستان، آلمان، مجارستان، هند و اسلونی وارد می شوند.
    عدم حفاظت از منابع طبیعی و کشت های سازمان یافته و تجاری، نبود پژوهش، عدم آموزش مردم محلی، نبود بازارهای توسعه یافته، عدم همکاری بین سازمان های مسئول بر روی گیاهان دارویی، عدم کنترل دولت، واردات غیرقانونی محصولات دارویی در مقیاس بزرگ برخی از مشکلات توسعه تجاری در بخش گیاهان دارویی و معطر این کشور می باشند.

  • نگاهی کوتاه بر وضعیت تولید و فرآوری گیاهان دارویی و معطر در کشور فیلیپین

    فیلیپین کشوری است در جنوب شرقی آسیا که متشکل از ۷۶۴۱ جزیره می‌باشد که به صورت کلی به سه بخش جغرافیایی تقسیم شده که از شمال به جنوب عبارتند از لوزون، ویسایا و میندانائو. مساحت این کشور به اضافه آب‌ های درون سرزمینی ۳۰۰ هزار کیلومتر مربع است و در حدود ۱۱۰ میلیون نفر جمعیت دارد.
    آب و هوای فیلیپین گرمسیری با رطوبت زیاد است و در طول سال همواره با طوفان و باران‌های موسمی روبرو است و به دلیل همین باران‌های سیل آسا، تقریباً ۷۰ درصد این جزایر را جنگل‌های سرسبز استوایی فرا گرفته ‌است. فیلیپین در حدود ۱۳۵۰۰ گونه گیاهی دارد که حدود ۱۵۰۰ گونه آن دارای کاربردهای دارویی هستند. در این کشور گیاهان گل‌ صابونی، علف لیمو و وتیور استعداد بسیاری برای بهره برداری های تجاری دارند. به طور معمول گیاهان دارویی از جنگل ها برای اهداف تجاری و توسط جوامع روستایی جمع آوری می شوند.
    کشت گیاهان دارویی و معطر در فیلیپین قدمتی قبل از زمان استعمار اسپانیایی ها دارد. کتاب گیاهان دارویی در فیلیپین توسط دکتر پارود در سال ۱۸۹۲ نوشته شده و در سال ۱۹۷۸ تجدید چاپ شده و ۸۵۰ نوع گیاه دارویی در آن ذکر شده است. پژوهش در طب گیاهی فیلیپین به سرعت در حال گسترش است. دانشگاه UPLB فیلیپین، اقداماتی را در جهت یک سری از سمینارهایی برای تعیین وضعیت پژوهش و فناوری گیاهان دارویی و ارزیابی فرصت های کسب و کار آغاز کرده است. این سری از سمینارها با هدف شناسایی فناوری، تولید، فراوری و بازاریابی گیاهان دارویی معطر و شناسایی گونه های اولویت دار انجام می شود.

  • نگاهی کوتاه بر وضعیت تولید و فرآوری گیاهان دارویی و معطر در کشور ترکمنستان

    در ترکمنستان حدود ۷۰۶۴ گونه گیاهی وجود دارد که ۳۱۴۰ گونه آن دارای ارزش اقتصادی هستند. فلور گیاهی این کشور دارای ۳۹۳ گونه انحصاری بوده و ۲۸ گونه نیز در معرض انقراض هستند و در کتاب قرمز ترکمنستان در سال ۱۹۹۹ آورده شده اند. حدود ۳۱۱ گونه دارویی و ۱۳۱ گونه معطر در ترکمنستان شناسایی شده است.
    بسیاری از گونه های ارزشمند دارویی و معطر در مناطق کوهستانی ترکمنستان یافت می شود. تنوع زیستی گونه های گیاهی ترکمنستان نقش مهمی در اقتصاد این کشور به خصوص برای توسعه صنایع دارویی، عطر و مواد غذایی دارد.
    پژوهش و تحقیق در زمینه گیاهان دارویی و معطر و ارزیابی علمی و اقتصادی آنها در این کشور بسیار محدود است و در حال حاضر اطلاعات زیادی در دسترس نیست. وزارت بهداشت و درمان ترکمنستان با مشارکت یک شرکت هندی، کارخانه ای را احداث کرده است که در آن عصاره­ گیری از گیاهان و تولید داروهای گیاهی انجام می شود.

    حدود ۴۰ درصد از داروهای مورد استفاده در ترکمنستان از مواد گیاهی مشتق شده است. ترکمنستان صادرکننده دو محصول عمده است؛ شیرین بیان و سنا. در سال های اخیر حدود ۵۰ گونه از گیاهان بومی در این کشور کشت شده اند و تولید شیرین بیان و سنا در حال توسعه می باشد.

  • نگاهی کوتاه بر وضعیت تولید و فرآوری گیاهان دارویی و معطر در کشور ازبکستان

    در ازبکستان حدود ۴۰۰۰ گونه گیاهی وجود دارد و حدود ۴۰۰ گونه آن برای استحصال روغن مورد استفاده قرار می گیرد. در منطقه ای از ازبکستان گیاهان دارویی در مزارع با مقیاس صنعتی کشت می شود از جمله این گیاهان؛ همیشه بهار، بابونه رومی، گونه هایی از نعناع،‌ نسترن کوهی و سنبل الطیب هستند. داروهای گیاهی بیشتر در مناطق روستایی مورد استفاده قرار می گیرد که در آن مناطق، خدمات بهداشتی به راحتی در دسترس عموم نیست. همچنین استفاده از طب سنتی و گیاهان دارویی به دلیل کمتر بودن مضرات آن بیشتر از داروهای مدرن در این کشور مورد استفاده قرار می گیرد و لذا در سال ۱۹۹۷ آیین نامه استفاده از داروهای گیاهی تنظیم شد. این قانون با همان قوانین و مقررات استفاده از داروهای معمولی اجرا می شود. حدود ۴۰۰ گونه جدید گیاهی از جمله زینتی، چوبی، درختان میوه و دارویی شناسایی و معرفی شده اند. برنامه هایی برای تولید ۶۲ نوع ترکیب از گیاهان دارویی توسط کمیته علوم و فنون موسسه تحقیقات آکادمی وزارت بهداشت ازبکستان و سازمان های دیگر انجام شده است. مهمترین مشکلات گیاهان دارویی و معطر در کشور ازبکستان، در معرض خطر انقراض قرار گرفتن آن ها به دلیل چرای بی رویه دام، برداشت بیش از اندازه، عدم کشت، عدم حفاظت و تحقیقات ناکافی در این زمینه است. کشور ازبکستان دارای پتانسیل بسیار زیادی برای بهره برداری تجاری از گیاهان دارویی و معطر می باشد.

  • نگاهی کوتاه بر وضعیت تولید و فرآوری گیاهان دارویی در کشور هند

    در هند حدود ۱۵ تا ۲۰ هزار گونه گیاهی گزارش شده که ارزش دارویی دارد و بومی این کشور می باشند. حدود ۷۰ درصد از گیاهان دارویی و معطر در هند در مناطق گرمسیری می رویند. همچنین کمتر از ۳۰ درصد از گونه های گیاهان دارویی و معطر در مناطق معتدل و کوهستانی و ارتفاعات بالاتر وجود دارند. حدود ۹۰ درصد از گیاهان دارویی که مورد استفاده در صنایع هستند از گیاهان خودرو (وحشی) جمع آوری می شوند. بیش از ۷۰ درصد از گونه های گیاهی که در هند برداشت می شوند شامل قطعات ریشه، پوست، چوب، ساقه و گل گیاه مورد نظر هستند که این عمل باعث تخریب جنگل ها و در معرض خطر و تهدید قرار گرفتن گونه های گیاهی در حین برداشت می شود.
    هند یکی از تولید کنندگان برتر اسانس های گیاهی در جهان است. عمده ترین اسانس های تولیدشده در این کشور عبارتند از: اسانس صندل، علف لیمو، اکالیپتوس و نعناع. کشور هند یکی از صادرکنندگان مهم مواد اولیه به شش کشور توسعه یافته جهان نظیر فرانسه، آلمان، ژاپن، سوئیس، انگلستان و ایالت متحده می باشد.
    هندوستان یکی از بیشترین تعداد دانشکده های طب سنتی را به خود اختصاص داده است. در هندوستان پزشکان فارغ التحصیل طب سنتی که از آن با عنوان طب یونانی یاد می شود، همچون دیگر پزشکان مطب دارند و داروهای گیاهی برای بیماران خود تجویز می کنند.