طب سنتی ارمنستان

  • نگاهی کوتاه بر وضعیت تولید و فرآوری گیاهان دارویی و معطر در کشور ارمنستان

    ارمنستان با نام رسمی جمهوری ارمنستان کشوری کوهستانی و پر باران، محصور در خشکی در قفقاز جنوبی، غرب آسیا است. مساحت این کشور در حدود ۳۰ هزار کیلومتر مربع و جمعیتی در حدود بیش از ۳ میلیون نفر را در خود جای داده است.
    ارمنستان دارای بیش از ۳۵۰۰ گونه گیاهی است که حدود ۱۰ درصد از این گونه ها شامل گیاهان دارویی می شوند. گونه هایی مانند زرشک، زالزالک، ‌درخت عرعر، گل رز و علف چای از گونه هایی هستند که در آماده سازی داروهای سنتی مورد استفاده قرار می گیرند. حدود ۱۵۰ گونه از گیاهان، به طور عمده گونه های آویشن و برنجاسف برای تولید اسانس ها شناخته شده اند. گیاهان دارویی و معطر به طور کلی از بین گیاهان خودرو (وحشی) جمع آوری شده که بطور عمده از زیستگاه های کوهستانی جمع آوری می شوند.
    طب سنتی به مدت طولانی است که در ارمنستان برای مراقبت های بهداشتی استفاده می شود. بکارگیری این طب در مناطق روستایی که در آن امکانات بهداشتی و درمانی مدرن همیشه در دسترس نیست رایج است.
    قبل از استقلال ارمنستان، سیستم مراقبت های بهداشتی این کشور برگرفته از مدل سماشکو (Semashko) از اتحادیه جماهیر شوروی بود. اما پس از استقلال، طی سال های ۱۹۹۲-۱۹۹۳ ارمنستان شروع به اصلاحات مراقبت های بهداشتی کرد.
    در ارمنستان برای حفاظت از تنوع زیستی گونه های مفید و باارزش گیاهان دارویی و معطر پتانسیل بالقوه ای وجود دارد. با این حال، تحقیقات در مورد گیاهان دارویی و معطر در ارمنستان محدود و بسیاری از اطلاعات مربوط به پروژه ها در دسترس نیست. آزمایشگاه های گولبنکیان (Gulbenkian) و DQCL که در زمینه تکنولوژی دارویی و تحقیقات گیاهان دارویی مشغول هستند در سال ۱۹۹۸ تاسیس شدند. این دو آزمایشگاه در همکاری با یک موسسه سوئدی و موسسه ای در مونیخ به تجزیه و تحلیل مواد موثره گیاهان دارویی پرداخته اند.
    ارمنستان دارای یک سنت طولانی مدت در استفاده از تنوع زیستی گیاهی برای اهداف اقتصادی بوده است. حدود ۵۲ گونه از گیاهان دارویی که توسط مردم بومی برداشت می شود در این کشور ثبت شده است.
    تعدادی از گونه های مهم گیاهان دارویی و معطر به دلیل از بین رفتن زیستگاه شان، بهره برداری بیش از اندازه، آلودگی ها و تغییرات آب و هوایی از بین رفته اند. تلاش هایی اندک به منظور بهبود کشت، حفاظت و نگهداری، ارزیابی علمی برای کیفیت محصولات، اثربخشی و ایمنی از داروهای مشتق شده از گیاهان دارویی و معطر، و داد و ستد و تولید داروهای گیاهی انجام شده است.