برای تولید انبوه اسانس گل محمدی، گل های تازه برداشت شده در داخل کیسه گونی ریخته شده و بوسیله ی کامیون به کارخانجات تقطیر منقل شده و در آنجا پس از توزین به داخل مخازن تقطیر ریخته می شوند.

دریچه ی مخزن محکم بسته می شود. بطور معمول هر مخزن تقطیر برای حدود ۵۰۰ کیلوگرم گل محمدی تازه و ۱۵۰۰ لیتر آب ظرفیت دارد. مخلوط آب و گل به وسیله ی لایه ای از بخار در اطراف مخزن (ژاکت گرمایی) و یا لوله های مارپیچی حاوی بخار آب که در زیر دیگ تقطیر قرار دارند گرم می شود. بخار به وسیله ی یک دستگاه دیگر که وظیفه ی تولید بخار داغ را دارد تولید می شود. آب در داخل مخزن شروع به جوشیدن کرده و اسانس را همراه خود به بالا می برد. بخار همراه با اسانس گل محمدی وارد سیستم مبرّد شده و در آنجا معمولاً به وسیله ی آب در حال حرکت، سرد شده و به فاز مایع تبدیل می گردد.

مخلوط حاصل که شامل آب و اسانس است در ظروف فلورنتین با ظرفیت ۲۰۰ لیتر جمع آوری می شود. معمولا اولین تقطیر حدود ۱ تا ۱/۵ ساعت طول کشیده و ۲۵ تا ۳۰ گرم اسانس سبز یا اسانس اولیه، تولید می شود. پس از اینکه این اسانس، که اسانس اولیه و با ارزشترین اسانس گل محمدی است جمع آوری شد، باقیمانده مخلوط حاصل از تقطیر، برای تقطیر مجدد به مخزن تقطیر برگردانده می شود. تقطیر ثانویه یا همان تقطیر مجدد در یک دیگ جداگانه انجام می شود. این مرحله نیز ۱ تا ۱/۵ ساعت طول کشیده و اسانس زرد رنگ یا اسانس ثانویه گل محمدی تولید می شود. حدود ۸۰ درصد اسانسی که از تقطیر بدست می آید به وسیله ی این فرآیند (تقطیر مجدد) استحصال می گردد. سپس اسانس های اولیه و ثانویه داخل ظروف شیشه ای جمع آوری شده و برای فروش نگهداری می شوند.

در پایان فصل تمام اسانس های بدست آمده شامل اسانس های اولیه و ثانویه که از توده های مختلف گل محمدی بدست آمده را با یکدیگر مخلوط کرده و اسانس نهایی بدست می آید. آب معطر باقیمانده که معمولاً به نام گلاب شناخته می شود، محصولی با ارزش است. بسته به فصل و کیفیت گل های محمدی، از هر ۳ تا ۵ تن گل محمدی تازه می توان یک کیلوگرم اسانس و ۵۰۰ کیلوگرم گلاب بدست آورد.

 

منبع:

نجفی، فرزاد.، عبادی، محمدتقی.، عباسیان، جلال. ۱۳۹۰. فرایندهای برداشت، خشک کردن و فرآوری گیاهان دارویی و معطر. انتشارات دانشگاه شهید بهشتی تهران. ۳۸۰ ص