اصطلاح فرآوری مکانیکی شامل عملیات های گوناگون پس از برداشت گیاهان دارویی و معطر می شود. اهداف عملیات فرآوری مکانیکی شامل: حذف اجزای نامطلوب، خالص سازی مواد گیاهی و تنظیم آنها طبق نیازهای بازار و یا آماده سازی آنها در بهترین شرایط برای مراحل بعدی فرآوری می باشد.

در اینجا می توان از اصطلاح فرآوری خشک هم استفاده نمود تا تفاوت این نوع فرآوری با سایر روش های فرآوری که در آنها آب، بخار و یا حلال به عنوان عامل فرآوری می باشد مانند عملیات تقطیر و عصاره گیری، مشخص شود. به نظر می رسد که اصطلاح فرآوری مکانیکی از فرآوری خشک دقیقتر است زیرا این قسمت از چرخه ی تولید، گاهی اوقات برای برخی از گیاهان شامل شستشو و جداسازی آب یا حلال نیز می شود.

فرآوری مکانیکی می تواند شامل تعداد زیادی عملیات مختلف باشد. فرموله کردن گیاهان دارویی بطوریکه مورد قبول همه یا اکثر افراد باشد، کاری دشوار است.

 

با توجه به جایگاهی که فرآوری میکانیکی پس از برداشت در کل زنجیره تولید دارد، آن را می توان به دو قسمت اصلی تقسیم نمود:

۱ . فرآوری های قبل از خشک کردن (Predrying processing)

۲ . فرآوری های پس از خشک کردن (Postdrying processing)

 

برخی از تولیدکنندگان مخصوصا تولیدکنندگان بزرگ، فرآوری های قبل از خشک کردن را انجام می دهند. این عملیات برای برخی محصولات مانند ریشه ها و غده ها شامل شستشو و برخی آماده سازی ها برای بالا بردن راندمان خشک کردن می شود.

فرآوری های پس از خشک کردن بیشتر استفاده شده و شامل عملیات زیر می باشند:

۱ . حذف قطعات گیاهی – بوجاری

۲ . کاهش اندازه

۳ . جداسازی و دسته بندی

۴ . سایر موارد

 

منبع:

نجفی، فرزاد.، عبادی، محمدتقی.، عباسیان، جلال. ۱۳۹۰. فرایندهای برداشت، خشک کردن و فرآوری گیاهان دارویی و معطر. انتشارات دانشگاه شهید بهشتی تهران. ۳۸۰ ص.