مجموعه قوانین غذاها (Codex Alimentarus)، تمامی غذاهای اصلی بصورت فرآوری شده، نیمه فرآوری شده و یا خام را شامل می شود. این مجموعه، معیارهای بهداشتی و ارزش غذایی غذاها از جمله حد مجاز آلودگی میکروبی، افزودنی های غذایی، باقیمانده ی آفت کش ها و داروهای دامی، آلودگی ها، برچسب زدن و علامت گذاری و روش های نمونه برداری و آنالیز نمونه ها را ارائه می کند. همچنین سازمان بهداشت جهانی HACCP (سیستم تجزیه و تحلیل خطر و تعیین نقاط کنترل بحرانی) را تایید کرده است.

HACCP بر جلوگیری از خطرات تهدید کننده سلامت غذا، تکیه بیشتر بر اصول علمی، نظارت موثرتر دولت و مسئولیت پذیری بیشتر بر نظارت عملیات تولید مواد غذایی تاکید دارد. خطرات تهدید کننده ی سلامت غذا ممکن است از نقاط مختلفی در فرآیند تولید منشا بگیرند مانند محل تحویل مواد خام، جابجایی مواد غذایی، انبار داری، بسته بندی و حمل و نقل.

HACCP امروزه در تمامی صنایع غذایی بخصوص در شرکت های بزرگ تولید کننده ی مواد غذایی استفاده می شود و در صنایع تولید و فرآوری گیاهان دارویی و معطر نیز بسیار متداول شده است. از نقطه نظر کشاورزی، دانستن جزئیات فرآوری محصولات کشاورزی یکی از ابزارهای اولیه و ضروری برای شروع کاربرد HACCP است. جهت بکار بردن HACCP بایستی در مورد موارد زیر اطلاعات کافی داشته باشیم:

 

  • میکرو ارگانیسم های اولیه و منشأ آنها
  • اثر دما بر روی عوامل میکروبی
  • سایر عوامل آلوده کننده از منابع شیمیایی یا فیزیکی

 

HACCP آنالیز مواد غذایی را آسان نموده است زیرا تنها بر سه نوع آلودگی تاکید دارد: آلودگی های میکروبی، شیمیایی (آفت کش ها) و فیزیکی (هر نوع ماده ی خارجی و ناشناس).

در سال های آینده که قوانین و مقررات سازمان تجارت جهانی (WTO) تکمیل و اجرایی می گردد، مجموعه قوانین غذاها و HACCP به عنوان مرجع نظارت بر بسیاری از فعالیت ها از جمله تولید گیاهان دارویی و معطر مطرح می شود. برای کمک به اجرایی شدن این قوانین، منابعی همچون مونوگراف های سازمان بهداشت جهانی بر روی برخی از گیاهان دارویی منتخب و روش های کنترل کیفیت گیاهان دارویی وجود دارد. این منابع، اطلاعات عمومی بر روی سلامت، تاثیر گذاری و کنترل کیفیت/ تضمین کیفیت طیف گسترده ای از گیاهان دارویی را ارائه می دهند.

از نقطه نظر کشاورزی، هدف اصلی ما تولید گیاهان دارای مقادیر بالای مواد موثره و جلوگیری از تخریب این ترکیبات است. جهت اثبات نمودن اینکه آیا به این هدف رسیده ایم یا خیر، میزان خلوص گیاهان دارویی و معطر تعیین شده و آزمایشات شیمیایی انجام می گردد.

 

منبع:

نجفی، فرزاد.، عبادی، محمدتقی.، عباسیان، جلال. ۱۳۹۰. فرایندهای برداشت، خشک کردن و فرآوری گیاهان دارویی و معطر. انتشارات دانشگاه شهید بهشتی تهران. ۳۸۰ ص.