به گزارش شبکه خبری آموزشی گیاهان دارویی به نقل از واحد مرکزی خبر، ازکوههای سلسله جبال البرز که به سمت جنوب سرازیرمی شویم در دامنه جنوبی این کوهها به منطقه ای می رسیم که ازلحاظ رشد گونه های گیاهی درایران منحصربفرد است و برخی گونه های نادر گیاهی از جمله سوسن چلچراغ در این منطقه می روید ، بطوریکه در قطعه ای از تاریخ کشورمان گروه هایی نظیر حسن صباح از گیاهان این منطقه دارو تولید می کردند.

مصرف گیاهان دارویی درایران سابقه ای بیش از پنج هزارساله دارد و وجود دانشمندان بزرگی همچون ابوریحان بیرونی ، ابن سینا ، رازی و جابربن حیان گواه برپیشینه طولانی وغنی بودن این علم درایران است. 

در کشور بیش از شصت و شش هزار هکتار از مراتع به کشت گیاهان دارویی اختصاص دارد که از این مراتع بیش از شصت و پنج هزار تن محصول برداشت می شود . 

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان قزوین با اشاره به شرایط اقلیمی مناسب وغنای ژنیتکی گیاهان دارویی کشورمی گوید :اگرتوجه ویژه ای به بحث تنوع زیستی گیاهان دارویی دراین منطقه شود قطعا قابلیت پرورش گونه های گیاهی بیشتری که جنبه دارویی دارند نیزافزایش خواهدیافت.

معاون پژوهشی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان قزوین نیز می گوید : مهمترین گونه‌های گیاهان دارویی شناخته شده دراین استان آویشن ، بارهنگ ، بومادران ، تیرک ، گل گاوزبان ، گونه پنیرک ، گزعلفی و بابونه است که علاوه برکشورمان ، خواص درمانی آن در بسیاری ازکشورها از جمله چین وهند که دارای پیشینه غنی در زمینه طب سنتی وگیاهی هستند ، شناخته شده است.

زرنگار می افزاید : طب سنتی واستفاده ازگیاهان دارویی هنوزدربرخی مناطق استان قزوین برای درمان بیماریها استفاده می شود. 

به گفته زرنگار ، بسیاری ازگیاهان، منشا تولید دارو وترکیبات آرایشی هستند وبطورمثال درکشور آلمان بیش از هفتاد ویک درصد داروها منشاء گیاهی دارد که متاسفانه این میزان در کشور چهار تا پنج درصد است. 

دکترمستشاری رئیس مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان قزوین می گوید : در این استان هزار و ۵۰۰ گونه گیاهی شناسایی شده که از این تعداد ۳۰۰ گونه آن شناسنامه دار شده است. 

به گفته مستشاری ، از این سیصد گونه گیاهی شناسنامه دار ، بر روی حدود چهل مورد آن در ایستگاه تحقیقات گیاهان دارویی روستای زرآباد بخش رودبار الموت شرقی شهرستان قزوین ، کار تحقیقاتی به منظور تولید داروهای گیاهی و غیره در حال انجام است. 

ایستگاه تحقیقات گیاهان دارویی با سیزده هکتار مساحت در روستای زرآباد بخش رودبار الموت شرقی شهرستان قزوین قراردارد که برای کار تحقیقاتی و پرورش گیاهان دارویی تاسیس شده و درمرحله اول ، پرورش وتحقیق برروی چهل نوع گیاه دارویی ومجموعه ملی فندوق وزغال اخته درآن انجام می شود. 

او اضافه کرد : اگر حمایت های خوبی از این مرکز شود این میزان کار تحقیقاتی بر روی گونه های گیاهی تا دویست گونه افزایش خواهد یافت.

رئیس مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان قزوین می گوید : از ۳۰۰ گونه گیاهان دارویی شناسنامه دار این مرکز ، حدود پنجاه گونه آن اسانس دار و معطر است و بیش از سی گونه هم از جمله گل گاوزبان ، گل پر، زیره ایرانی ، کَبرگُل و سماق ( در صد و بیست هکتار) از مراتع این استان توسط کارشناسان این مرکز و کشاورزان محلی کشت می شود. 

معاون فنی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان قزوین می گوید : کشت گیاهان دارویی برای دامداران ضمن اینکه در بهبود اقتصادی آنان بسیار اهمیت دارد ، این اقدام موجب حفظ و احیای مراتع به دست بخش خصوصی با نظارت بخش دولتی خواهد شد . 

اما با آمدن فصل بهار، زمان برداشت و چیدن گیاهان بهاری و در کنار آن خرید و فروش آن در حد 

وسیعی شروع می شود. 

هر منطقه ای به تناسب ذوق و سلیقه غذایی خود از این گیاهان به شکلهای مختلف استفاده می کنند .

علی قلی پور یکی از ساکنان روستای رجایی دشت بخش رودبار الموت غربی که در کار کشاورزی فعال است می گوید: ماهر ساله با رسیدن فصل بهار و رویش گیاهان در مراتع به همراه خانواده به برداشت گیاه دارویی کبرگل اقدام می کنیم که بخشی از آن را برای مصرف خودمان و بخش زیادی را هم می فروشیم. 

او اضافه کرد: من به طور میانگین بین سیصد تا چهارصد کیلو گیاه دارویی کبرگل برداشت می کنم که این میزان کمک خرج خوبی برای خانواده ام است.

اما عواملی رشد و توسعه گیاهان دارویی را با خطر مواجه کرده که نیازمند حمایت جدی مسئولان مربوطه است. 

معاون پ‍ژوهشی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان قزوین می گوید : این استان با داشتن پتانسیل فراوان در زمینه گیاهان دارویی، خوراکی و صنعتی از جمله استانهای که دارای توان بالقوه ای در این خصوص است که به علت برداشت بی رویه گیاهان بهاری، شاهد خسارات جبران ناپذیری بر بقاء آنها هستیم.

زرنگار می افزاید : چرای زودهنگام دام ، تعادل دام ها و آتش سوزی ها از دیگر مواردی است که گیاهای دارویی را تهدید می کند که باید در این خصوص مردم ومسئولان مربوطه طرح های مراقبتی بیشتری اتخاذ کنند. 

حمید روزبه معاون فنی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان در همین خصوص می گوید: وجود دام بیش از ظرفیت و چرای مفرط در مراتع ، محل رشد گیاهان دارویی را تا حد زیادی از بین برده یا در معرض نابودی قرارداده است که با برنامه ریزی احیا و مرمت شود. 

پیله فروش مدیر باغبانی جهاد کشاروزی استان قزوین هم مهمترین مشکلات پیش روی تولید کنندگان گیاهان دارویی را ، بالا بودن هزینه تولید ، محدودیت توسعه فضایی در عرصه های زراعی ، عدم بازار یابی فعال و بین المللی و نبود سازمان و یا مؤسسه مستقل اداره امور بازرگانی گیاهان دارویی در کشور دانست . 

درسالهای اخیرتاحد زیادی به طب سنتی ایران بی مهری شده وبه جای آن مصرف داروهای شیمیایی افزایش یافته است که این رویه باید با همکاری همه بخش ها دوباره در درمان بیماری ها استفاده شود. 

رئیس دانشگاه علوم پزشکی قزوین می گوید : استان قزوین ازحیث پرورش گیاهان دارویی، یکی ازاستانهای مستعد کشوربه لحاظ زیست محیطی وغنای ژنتیکی درتولید این گیاهان است درهمین راستا تاکنون دوشرکت تولید گیاهان دارویی دراین استان آغازبکارکرده و هفت شرکت نیزدرحال اخذ پروانه بهره برداری هستند .

زینالو می افزاید : باآغازبکاراین شرکتهاحدودیکصد وبیست نفر ازدانش آموختگان رشته های داروسازی،گیاه پزشگی وکشاورزی درقالب شرکتها جذب کارشده اند وقراراست تاپایان برنامه توسعه پنجم حداقل بیست شرکت تولید داروهای گیاهی دراستان راه اندازی شود، تا با استفاده ازدانش علمی وجمع آوری وتلفیق تجربیات گذشتگان درزمینه خواص گیاهان دارویی درتولید دارو با منشاء گیاهی گامهای اساسی برداشته شود. 

اما یکی از شرکت های داروی سازی فعال در این خصوص می توان به صنایع دارو سازی دینه ایران در استان قزوین اشاره کرد. 

این شرکت تولید کننده مواد اولیه و محصولات داروئی – غذائی و بهداشتی است و شفیعی مدیر عامل شرکت دارو سازی دینه ، تحقیق و مطالعه برروی گیاهان برای کاربرد کردن آنها در ساخت محصولات جدید ، کنترل کمی و کیفی مواد اولیه شیمیایی و گیاهی مورد استفاده در ساخت دارو و بهبود فرمولاسیون داروهای تولیدی را از جمله اقدامات این شرکت ذکر کرد. 

به گفته شفیعی ، شرکت دارو سازی دینه ایران در تولید چهل قلم داروی گیاهی از جمله قرص سیلاکس ( سنا) ، پماد کالاندولا ( همیشه بهار ) ، قرص آلیوم اس ( سیر ) ، قرص سینارکول ( آرتیشو ) ، قرص کاردیوتون ( کراتاگوس ) ، شربت ، پوماد و ماسکهای صورت ، فعال است . 

او همچنین اضافه کرد: این شرکت در چهارصد هکتار به تولید گیاهان دارویی و کار تحقیقاتی باهدف تولید دارو در حال انجام است . 

از آن جاییکه هدف گذاری جهانی افزایش هزار برابری تجارت تولید دارو با منشاء گیاهی تا سال ۲۰۵۰است ، با توجه به ظرفیتها ، طبیعت مناسب ، پیشینه غنی کشورمان در استفاده از داروهای گیاهی ، بتوان با دف گذاری مناسب سهم عمده ای از این افزایش در آمد را به کشورمان اختصاص داد .

تحقق این هدف مهم باحمایت دولت و سرمایه گذاری بخش خصوصی ممکن است و در صورت عملی شدن آن علاوه بر ارزآوری قابل توجه موجب ایجاد هزاران فرصت شغلی نیز می شود.