مریم اهوازی پژوهشگر پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی که به همراه دکتر فرحناز خلیقی سیگارودی بر روی عصاره این گیاه تحقیق کرده است، درباره اینگونه از پونه‌سا با نام علمی Nepeta pogonosperma گفت: این گونه از پونه‌سا از خانواده نعناع که حدود ۱۰ سال پیش در منطقه الموت قزوین شناسایی شد، خاص این منطقه است و در هیچ نقطه دیگری از کره زمین نمی‌روید.

طبق مطالعات اتنوبوتانیکی وی و همکارش در منطقه الموت این گیاه در گویش محلی «لرزه» خوانده می‌شود.

اهوازی در این باره خاطرنشان کرد: به گفته مردم محلی این منطقه، اهالی الموت از سالهای پیش از این گیاه به عنوان راه حلی برای تازه نگه داشتن گوشت استفاده می‌کرده‌اند به این ترتیب که برای جابجایی گوشت یا نگهداری آن بدون فاسد شدن، گوشت را در برگ‌های این گیاه می‌پیچیدند.

اهوازی با اشاره به اینکه این کاربرد محلی گیاه «لرزه» انگیزه اصلی برای آنالیز عصاره این گیاه بوده است، اظهار کرد: انواع گونه‌های پونه‌سا در ایران شامل ترکیباتی مانند فلاونوئیدها، ایریدوئیدها، فنل‌ها و دی‌ترپن‌ها هستند. این گیاهان معطر اثرات آنتی اکسیدانی، ضد میکروبی، حشره‌کشی، ضد التهابی، ضد دردی و ضد اضطرابی دارند.

به گفته وی هدف اصلی از این طرح بررسی فعالیت آنتی‌اکسیدانی و محتوای تام فنلی و فلاونوئیدی عصاره متانولی گیاه در مزان گل‌دهی بوده است.

این پژوهشگر توضیح داد: عصاره گیاه «لرزه» به دو روش تقطیر با آب و استخراج با سیال فوق بحرانی به دست‌آمد و باکروماتوگرافی گازی و کروماتوگرافی گاز یمتصل به طیف سنج جرمی بررسی شد.

به گفته وی اثرات ضد میکروبی عصاره متانولی و اسانس گیاه بر روی سه باکتری گرم مثبت، سه باکتری گرم منفی و سه نوع قارچ بررسی شد که طبقه نتایج عصاره محتوای تام فنلی بیشتری نسبت به محتوای تام فلاونوئیدی داشته و عصاره متانولی اثر رویش رادیکال DPPH بالایی از خود نشان داده است.

در مجموعه ۹۵.۹۵ درصد ترکیبات این گیاه شامل ۵۰ ترکیب شناسایی شده است که شامل سینئول و نپتالاکتون بوده و بیشترین اثر مهارکنندگی اسانس گیاه مربوط به قارچ «آسپرژیلوس نیجر» بوده است.

این پژوهشگر پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی در پایان خاطرنشان کرد: نتایج حاصل از این بررسی‌ها نشان داد که N.pogonosperma دارای اثرات آنتی‌اکسیدانی است و به صورت بالقوه منبع آنتی اکسیدان‌های طبیعی به شمار می‌رود که می‌تواند با تحقیقات بیشتر در صنایع غذایی کاربرد داشته باشد.