شادروان دکتر رضا امیدبیگی
.
Prof. Dr. Reza Omidbaigi

مـال انـدوزان با آن که زنـده‏اند، مـرده ‏اند و اهل علم تا دنیا هست زنده ‏اند. پیکرهای شان از میان می‏رود اما یادشان در دلهاست. حضرت علی (ع)
                      از شنبه ی خرداد دلم می گیرد

                                              از آنچه که رخ داد دلم می گیرد

                      بعد از تو خدا خودش گواه است که من

                                                          از واژه ی استاد دلم می گیرد (دانشفر)

“باید ایـن علــم را در ایــران جا بیندازم که اگـر روزی امیدبیگـی رفـت، ایـن علـم همراهـش نرود، باید جور تمام کسانی را که از این علم فقط امتیاز پژوهشی و نوشتن مقاله های علمی را که فقط به درد کسب امتیاز و ترفیع رتبه می خورند می شناسند را بکشم…” (قسمتی از متن نامه مرحوم دکتر امیدبیگی به دانشجوی شان آقای مهندس عباسیان که چند ماه قبل از فوت نوشته بودند.)

بزرگ بود
و از اهالی امروز بود
و با تمام افق های باز نسبت داشت
و لحن آب و زمین را چه خوب می فهمید
… (سهراب سپهری)

حدود یکسالی هست که فرصت بروز کردن وبلاگم را نداشتم ولی از دست دادن استاد بزرگوارم دکتر رضا امیدبیگی وادارم کرد حقی که بر گردن بنده هست را بجا بیاورم  و برخلاف همیشه که در مورد یک گیاه دارویی می نوشتم، این بار در مورد استادی که من را در این راه هدایت کرده هست مطالبی را بنویسم. دکتر رضا امیدبیگی استاد برجسته و پیشکسوت رشته گیاهان دارویی و پدر صنعت نوین تولید و فرآوری گیاهان دارویی ایران را در شامگاه روز شنبه ۲۹ خرداد ماه ۱۳۸۹ از دست دادیم. مردی که یک عمر تلاش کرد و خدمات ارزنده ای به صنعت داروسازی کشور ارائه نمود. زبان قاصر از بیان افتادگی و تواضع این مرد بزرگ است و یاد و خاطرش تا ابد در دل دانشجویان و پژوهشگران این رشته باقی خواهد ماند. ایشان پس از جلسه مصاحبه آزمون دکتری در حال برگشت به منزل بودند که در اثر ایست قلبی به رحمت ایزدی پیوستند.
دکتر رضا امیدبیگی در ۲۰ مهرماه سال ۱۳۳۶ در تهران چشم به دنیا گشود. وی تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در رشته علوم طبیعی در تهران به پایان رساند و تحصیلات دانشگاهی را در رشته زیست‌شناسی گرایش علوم گیاهی در دانشگاه تهران به پایان برد و در این دانشکده در رشته مذکور شاگرد ممتاز شناخته شد، به همین دلیل به اخذ بورس تحصیلی نائل گردید. برای ادامه تحصیل به کشور مجارستان عزیمت کرد و کارشناسی ارشد رشته تولید گیاهان دارویی را از دانشگاه علوم باغبانی بوداپست دریافت کرد. ایشان دکتری رشته تولید گیاهان دارویی را از آکادمی علوم مجارستان و فوق دکتری در رشته علوم و تولید گیاهان دارویی از دانشگاه باری ایتالیا اخذ کرده است. از خاطرات ایشان می توان به گذراندن یک دوره آموزشی و پژوهشی در یکی از مراکز تحقیقاتی در بوداپست اشاره کرد که بعلت خارجی بودن ایشان از انجام آن ممانعت می کردند تا اینکه دکتر امیدبیگی پس از دو سال تلاش توانست این دوره را با موفقیت سپری کند. دکتر رضا امیدبیگی پس از بازگشت به ایران در سال ۱۳۷۲ در دانشگاه تربیت مدرس در دانشکده کشاورزی گروه علوم باغبانی به کار مشغول شدند و پس از ۹ سال به درجه استادی نائل آمدند.

دکتر سید محمد فخر طباطبائی (استاد دانشگاه تهران)، پرفسور هرنوک و پروفسور برنات (رئیس دپارتمان تولید گیاهان دارویی بوداپست) از استادان مرحوم دکتر امیدبیگی بشمار می‌آیند. از مهمترین وقایع دوران میانسالی ایشان به تولید انبوه رسیدن چند گیاه دارویی غیر بومی ایران بود که بذر آن را برای اولین بار به ایران آورده بود. فراوری مواد موثره این گیاهان سبب اشتغال‌زایی و کارآفرینی صدها خانواده محروم در نقاط مختلف بویژه در استان کهگلیویه و بویراحمد شده است. همچنین تاسیس شرکت دارویی زردبند از نتایج تلاش های شبانه روزی ایشان می باشد.

سایر سمت هایی که مورد تصدی ایشان بوده عبارتند از: معاون پژوهشی دانشکده به مدت ۴ سال – رئیس گروه علوم باغبانی – مشاور گیاهان دارویی در وزارت کشاورزی به مدت ۵ سال – عضو کمیسیون ارزشیابی مدارک تحصیلی خارجی – عضو گروه واژه گزینی تخصصی علوم کشاورزی شاخه باغبانی فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی – عضویت هیئت تحریریه تعدادی از مجلات داخلی و خارجی.
جوائز و نشانها: استاد نمونه و تلاشگر دانشگاه در سال ۱۳۷۸ – عضو برجسته علمی دانشگاه در سال ۱۳۷۸ – پژوهشگر برتر دانشگاه در سال ۱۳۷۹ – برنده جایزه علمی در بیستمین کنگره بین المللی گیاهان معطر و عصاره ها در وین کشور فرانسه در سال ۲۰۰۱ – پژوهشگر برتر دانشگاه تربیت مدرس از سال ۱۳۸۰ تا ۱۳۸۴. ایشان در سال ۱۳۸۸ در جشنواره بین المللی خوارزمی رتبه سوم را در قسمت توسعه ای کسب نمود.

در کارنامه کاری این محقق برجسته، نگارش بیش از ‪ ۲۰۰‬عنوان مقاله علمی در مجلات معتبر داخلی و خارجی و همچنین تالیف ‪ ۲۰‬ جلد کتاب تخصصی مرتبط با گیاهان دارویی به چشم می‌خورد.

در ادامه تصاویر مراسم تشییع این استاد فرزانه را مشاهده بکنید. بنده هم توانستم رسم شاگردی را بجا بیاورم و در این مراسم حضور داشتم.

.

این استاد فرزانه اکنون در قطعه شماره ۲۵۵ بهشت زهرا که به قطعه نام آوران و افتخار آفرینان مشهور می باشد، آرمیده است.

روحش شاد و یادش گرامی باد …کلیپ زیبایی در روز استاد (۱۲ اردیبهشت ۱۳۹۰) توسط آقای مهندس ابولفضل علیرضالو جهت اکران در مراسمی در دانشکده کشاورزی تربیت مدرس ساخته شده بود که لینک دانلود آن را در پایین می آورم.

محمدتقی عبادی
خانم مهندس دانشفر از دانشجویان مرحوم دکتر امیدبیگی متنی ادبی را در روز خاکسپاری ایشان قرائت نمودند که لطف فرموده و آنرا در اختیار بنده قرار دادند که در زیر این متن زیبا و به یادماندنی را می آورم:

.

عمر بسیار بباید پدر پیر فلک را                      تا دگر مادر گیتی چو تو فرزند بزاید
.

یک هفته؟ دو هفته؟ یک قرن؟ گیرم هزار سال! اما نه، گمان نمی کنم تو تکرار شدنی باشی.
بگذار تا با تو درد دل کنیم. از چه بگویم؟
از ایمانت؟ از علمت و یا از عملت؟ که ایمانت علمت را بارور نمود و علمت ایمانت را و کلامت دستان بسیاری را و عملت که در هزار توی گمراهی خورشید پیش رویمان شد. و ما چه حریصانه از شاخه هایت دانه بر چیدیم، که را گمان خشکی تنومندترین درخت این باغ بود؟ و امروز دلمان را به این خوش می کنیم که چند وقتی کبوتر حرمت بوده ایم.
دستان باورت، این ضمانت رویش بهشت ابراهیمی از جهنم نمرود، از خاک سر بر آورد و به آن تقدس داد و انا لله و انا الیه راجعون.
تو مبادا در خاطراتمان، تو در باور عمیقمان به آفتاب، به آب، به کاشی های فیروزه ای و سجاده های ترمه زنده ای.
چگونه میتوان تو را در برگی از تقویم محصور کرد؟ تو را با آن کیف قهوه ای وقتی با عجله گام بر میداری و ما به احترامت ایستاده ایم
سلام بر تو ای بزرگمرد
سلام بر روزی که متولد شدی
به لحظه لحظه زیستنت
و به
پرگشودنت
سلام آقای دکتر!

بن بست ها که بعد تو تکثیر میشوند
دیوار های منتهی اما به در نبود
دیشب کسی به خواب من آمد سرک کشید
اما دریغ سایه سبز پدر نبود

اکنون ما رهروان تو
بر خود میبالیم همچنانکه  از روح خود بر تو دمیده است
تو از روح خود بر ما دمیده ای
روحت شاد
راهت پر رهرو

امید بیگی دکتر امیدبیگی