“من علمنی حرفا، فقد صیرنی عبدا”

کسی که حرفی به من بیاموزد، مرا بنده ی خویش نموده است.

 (امام علی علیه السلام)

این روزها داغی بر پیشانی علم گیاهان دارویی دنیا نشسته است که بی شک بدین زودیها جبران نخواهد شد و آن هم از دست دادن استاد راهنمای عزیز بنده و استاد مسلم رشته تولید و فرآوری گیاهان دارویی دکتر رضا امیدبیگی بود که از چهره های شناخته شده جهانی در این علم بود و می توان وی را پدر علم نوین گیاهان دارویی در ایران خطاب کرد.

 

یادم هست چند ماه قبل که ایشان سکته قلبی را پشت سر گذاشته بودند، به ایشان گفتم کمتر کار کنند و بیشتر به سلامتی خود اهمیت بدهند. پاسخی که دریافت کردم هیچ گاه از ذهن من خارج نخواهد شد. استاد فرمود: “باید این علم را در ایران جا بیندازم که اگر روزی امیدبیگی رفت، این علم همراهش نرود، باید جور تمام کسانی را که از این علم فقط امتیاز پژوهشی و نوشتن مقاله های علمی را که فقط به درد کسب امتیاز و ترفیع رتبه می خورند می شناسند را بکشم…”

افسوس که استاد امیدبیگی خیلی زود دنیای گیاهان دارویی را از وجود خود محروم گذاشت و صد افسوس که بنده که بعد از ۶ سال آشنایی با ایشان، در آستانه انجام پایان نامه به راهنمایی ایشان بودم و از این نعمت محروم شدم… به قول پروفسور Eva nemeth از اساتید علم گیاهان دارویی، “ضایعه ی درگذشت استاد امیدبیگی حادثه ای وحشتناک و غیرقابل باور بود که علم گیاهان دارویی را در دنیا دچار یک شوک عظیم کرد”

به رسم شاگردی در مراسم تشییعش حاضر بودم و با پیکرش وداع کردم، اما صد افسوس که چه زود ناچار به وداع با این استاد بزرگ شدیم…

امیدوارم که اینجانب و سایر شاگردان آن استاد فرزانه بتوانیم رهروان خوبی برایش بوده و روح آن مرحوم از ما راضی باشد…

 

شادروان دکتر رضا امیدبیگی

Prof. Dr. Reza Omidbaigi

بزرگ بود
و از اهالی امروز بود
و با تمام افق های باز نسبت داشت
و لحن آب و زمین را چه خوب می فهمید
… (سهراب سپهری)

دکتر رضا امیدبیگی در سال ۱۳۳۶ در تهران چشم به دنیا گشود. وی تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در رشته علوم طبیعی در تهران به پایان رساند و تحصیلات دانشگاهی را در رشته زیست‌شناسی گرایش علوم گیاهی در دانشگاه تهران به پایان برد و در این دانشکده در رشته مذکور شاگرد ممتاز شناخته شد، به همین دلیل به اخذ بورس تحصیلی نائل گردید. برای ادامه تحصیل به کشور مجارستان عزیمت کرد و کارشناسی ارشد رشته تولید گیاهان دارویی را از دانشگاه علوم باغبانی بوداپست دریافت کرد. ایشان دکتری رشته تولید گیاهان دارویی را از آکادمی علوم مجارستان و فوق دکتری در رشته علوم و تولید گیاهان دارویی ازدانشگاه باری ایتالیا اخذ کرده است. از خاطرات رضا امیدبیگی می توان به گذراندن یک دوره آموزشی و پژوهشی در یکی از مراکز تحقیقاتی در بوداپست اشاره کرد که بعلت خارجی بودن ایشان از انجام آن ممانعت می کردند تا اینکه دکتر امیدبیگی پس از دو سال تلاش توانست این دوره را با موفقیت سپری کند.

استاد دکتر سید محمد فخر طباطبائی (استاد دانشگاه تهران) و پروفسور برنات (رئیس دپارتمان تولید گیاهان دارویی بوداپست) از استادان مرحوم دکتر امیدبیگی بشمار می‌آیند. از مهمترین وقایع دوران میانسالی ایشان به تولید انبوه رسیدن چند گیاه دارویی غیر بومی ایران بود که بذر آن را برای اولین بار به ایران آورده بود. فراوری مواد موثره این گیاهان سبب اشتغال‌زایی و کارآفرینی صدها خانواده محروم در نقاط مختلف بویژه در استان کهگلیویه و بویراحمد شده است. همچنین تاسیس شرکت دارویی زردبند از نتایج تلاش های شبانه روزی ایشان می باشد.
دکتر رضا امیدبیگی پس از بازگشت به ایران در سال ۱۳۷۲ در دانشگاه تربیت مدرس در دانشکده کشاورزی گروه علوم باغبانی به کار مشغول شدند و پس از ۹ سال به درجه استادی نائل آمدند. سایر سمت هایی که مورد تصدی ایشان بوده عبارتند از: معاون پژوهشی دانشکده به مدت ۴ سال – رئیس گروه علوم باغبانی – مشاور گیاهان دارویی در وزارت کشاورزی به مدت ۵ سال – عضو کمیسیون ارزشیابی مدارک تحصیلی خارجی – عضو گروه واژه گزینی تخصصی علوم کشاورزی شاخه باغبانی فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی – عضویت هیئت تحریریه تعدادی از مجلات داخلی و خارجی.
جوائز و نشانها: استاد نمونه و تلاشگر دانشگاه در سال ۱۳۷۸ – عضو برجسته علمی دانشگاه در سال ۱۳۷۸ – پژوهشگر برتر دانشگاه در سال ۱۳۷۹ – برنده جایزه علمی در بیستمین کنگره بین المللی گیاهان معطر و عصاره ها در وین کشور فرانسه در سال ۲۰۰۱ – پژوهشگر برتر دانشگاه تربیت مدرس از سال ۱۳۸۰ تا ۱۳۸۴. ایشان در سال ۱۳۸۸ در جشنواره بین المللی خوارزمی رتبه سوم را در قسمت توسعه ای کسب نمود.
در کارنامه کاری این محقق برجسته، نگارش بیش از ‪ ۲۰۰‬عنوان مقاله علمی در مجلات معتبر داخلی و خارجی و همچنین تالیف ‪ ۲۰‬ جلد کتاب تخصصی مرتبط با گیاهان دارویی به چشم می‌خورد.

 

این استاد فرزانه که از برگزیدگان جشنواره بین المللی خوارزمی و از اعضای بنیاد ملی نخبگان جمهوری اسلامی ایران بود، پس از تشییع در دانشگاه تربیت مدرس و با حضور خانواده و خیل زیادی از همکاران و دانشجویانش، در قطعه ۲۵۵ بهشت زهرا (قطعه نام آوران و افتخارآفرینان) آرمید.
روحش شاد و یادش گرامی…
در ادامه، تصاویر مراسم تشییع این استاد فرزانه را مشاهده بکنید. بنده هم توانستم رسم شاگردی را بجا بیاورم و در این مراسم حضور داشتم.