به گزارش شبکه خبری گیاهان دارویی و ترکیبات طبیعی به نقل از باشگاه خبرنگاران جوان، اُرِس یا هُرسیا پیرو گونه‌ای سرو است که در مناطق کوهستانی می‌روید. این درخت در برابر ناملایمات طبیعی بسیار مقاوم است. این درخت در دامنه جنوبی رشته کوههای البرز، از آذربایجان تا خراسان و به ویژه در کوهستانهای شرق کشور و در ارتفاعات جیرفت کرمان منطقه سربیژن به صورت عمومی و متراکم یافت می‌شود.

برخی درختان ارس، مانند درخت ارس روستای ابرسیج قدمتی چند هزار ساله دارند. در شمال استان خراسان رضوی در منطقه هزار مسجد جنگلهای تحت حفاظت از درخت ارس وجود دارد. اُرِس از جمله درختان حفاظت شده به شمار می‌آید که قطع آن ممنوع است. درخت اورس در رشته کوه زاگرس هم وجود دارد.در ترکی به آن آردئج، آردئچ و آردئش و در کردی (کرمانجی) به آن مَرخ گویند و اعراب میوه آنرا ابهل نامند.

بعضی از روستاییان خراسان شمالی برای تامین هیزم مجالس خود اقدام به قطع درختان چند صد ساله ارس در مراتع و کوهستانهای این استان می نمایند که این اقدام آنها زنگ خطر را برای منابع طبیعی این استان به صدا آورده است

ارس (Juniperus) سرده بزرگی مشتمل بر ۶۰ گونه‌است که به طور گسترده در نیمکرهٔ شمالی ‘ از مناطق سرد و قطبی مانند گریلند ‘ شمال سیبری و آلاسکا تا کوههای بلند مناطق گرمسیری انتشار یافته‌است ‘ همهٔ گونه‌های این جنس همیشه سبز ‘ به صورت درختانی بلند ‘ کوچک و یا درختچه‌ای و خزنده بوده ‘ دیر زیستی و عمر برخی درختان آن بسیار زیاد و حتی تا بیش از ۲۰۰۰ سال می‌رسد. به جز گونهٔ J. deppeana معمولا پوست به فلس‌های طولی از تنه جدا می‌شود.

شاخه‌های پیرامونی گسترده و نا منظم هستند ‘ برگها فلسی و آرایش انها متقابل متللاقی و یا در چرخه‌های ۳ تایی ‘ در درختان جوان همیشه سوزنی یا نیشتری شکل ‘ ولی در درختان مسن به صورت یکی از دو نوع نامبرده و یا هر دو با هم دیده می‌شوند. معمولا دو پایه ‘ به ندرت تک پایه ‘ گلهای نر شاتونی ‘ به شکل تخم مرغی یا واژ تخم مرغی و بر روی شاخه‌ها ی کوتاه انتهایی و یا محوری هستند ‘ گل آذین یا مخروط ماده به شکل کروی و از ۳ تا ۶ فلس تشکیل شده‌است در زیر بعضی و یا همهٔ انها ۱ یا ۲ تخمک وجود دارد. مخروط کروی شکل ‘ شفت مانن ‘ غیر شکوفا و در سال اول و یا دوم از رشد خود رسیده ‘ فلسها ۳ تا ۶ عدد ‘ کم و بیش گوشتی به صورت بسته و چسبیده به هم ‘ معمولا موقع رسیدن به رنگ آبی تیره و یا از غبار سفید رنگی پوشیده شده و خیلی صمغ دار هستند ‘ در داخل هر مخروط ۱ تا ۱۰ دانه گرد ‘ تخم مرغی و یا گوشه دار با پوشش سخت و بدون بال قرار دارد. لپه ۲ یا ۴ تا ۶ عدد می‌باشد.

گونه‌های این جنس قادرند سرمای شدید و خشکی هوا را به خوبی تحمل نمایند

کاربردهای صنعتی و دارویی این درخت به شرح ذیل می باشد:

همانطور که گفته شد Juniperus واجد تنوع گونه ای بالایی می با شد و برای گونه های مختلف آن خواص و کاربردهای متعددی درنظر گرفته می شود؛ ؛ خاصه چوب این گیاهان که همانطور که قبلا” ذکر شد بعلت استحکام ودوام قابل توجه خود در صنایع مختلفی کاربرد دارد.

اما مهمترین ویژگی این گونه ها به لحاظ مصارف صنعتی و دارویی اسیدهای چرب و امینو اسید های ضروریی است در اکثر اندامهای هوایی این گیاهان موجود می باشد

در گونه J.excela دارای روغن فرار یا همان اسانس (essential oil) می باشد که قابل استفاده در صنایع آرایشی مثل عطر ودر پزشکی در تولید روغن و پماد کاربرد دارد ومیوه این گیاه در تولید انواع خشبو کننده ها و طعم دهنده های غذا و شیرنی استفاده می شود

در گونه communis J. ساقه واجد نوعی روغن سفید می باشد که واجد قند است به همراه روغنهای ضروری که در صنایع دارو سازی و تولید اقسام نوشابه ها از آن استفاده می گردد. جوشانده میوه این درخت در استفاده موضعی دارویی بسیار مفید برای جمله روماتیسم، نقرس، درد کمر و بطور کلی برای بیماریهای دوره نقاهت مفید می باشد.

در گونه J.sabina ساقه های کوچک گیاه دارای ۲ تا۵ وگاهی ۱۷ درصد روغن سابینوز هستند؛مه برای درمان برخی بیماریهای زنان با اثرات قوی استفاده میشود. میوه این گیاه نیز مدر ، تحریک کننده و دارای ۵/۱ درصد روغن ضروریست که خاصیت تقویتی دارد.

در گونه J.oxycadus از چوب درخت نوعی روغن به نام روغن کاد استخراج می شود؛روغن کاد نوعی قطران مایع است که کاربرد های متعددی در پزشکی و افزودنی های غذایی دارد.


کلیدواژه ها : ,