به گزارش شبکه خبری گیاهان دارویی به نقل از ایرنا، افزایش تعداد دام ها در مراتع شمال گلستان با وجود محدودیت رشد گیاهان مرتعی در شرایط شوری، ضرورت برنامه ریزی برای جلوگیری از نابودی این اراضی با حفظ پوشش گیاهی و توسعه آن را بیشتر کرده است.

شرایط موجود حاکم برمراتع خشک ونیمه خشک شمال استان هم اینک سبب کاهش پوشش گیاهی وافزایش خطربیابان زایی شده و باید نسبت به توسعه کشت گیاهان مرتعی برای حفاظت از خاک و جلوگیری از فرسایش بادی؛ اقدام شود.

در این پیوند بانوی کارآفرین و خلاق گلستانی با اطلاع از شرایط دشوار و آینده نگران کننده مراتع گلستان دست به کار شد و با کشت گیاهان دارویی مرتعی و ترویج آن گامی برای جلوگیری از نابودی مراتع شمال استان برداشت.

آذر محمدزاده محمد آبادی که کارشناس مرتع است، سال قبل ایده خود را در زمینی به مساحت یکهزار و ۱۰۰ مترمربع با عنوان سایت الگویی کشت گیاهان دارویی مرتعی در منطقه ‘گوبگلجه’ در۳۰ کیلومتری شهر آق قلا اجرایی کرد و توانست ۲۱ گیاه مرتعی دارویی و پنج درخت مرتعی سازگار با اقلیم و خاک مراتع منطقه را در این سایت پرورش داده و آماده انتقال گونه ها به مراتع کند.

وی گیاهان مرتعی دارویی کشت شده شامل اِفسنطین، اروشیا، اشنان، سالیکورنیا، گون مرتعی، پنیرک، اسپرس علوفه ای، توت روباه، بابونه، زوفا، زعفران، سیاه تاغ، زیره سیاه، ختمی، آنغوزه، آویشن، مریم گلی، بیلهر، گل گاوزبان، باریجه و باریده را به صورت بذری و نشایی تکثیرکرده است.

این کارشناس مراتع گلستان همچنین گونه های درختی مرتعی صنوبر مفید، داغداغان، گز شاهی و سنجد تلخ را به عنوان درختان مقاوم و قابل رویش در مراتع شور با هدف توسعه کشت در مراتع شمال استان در این سایت کشت کرده است.

او که سایت الگویی کشت گیاهان دارویی مرتعی را براساس ذوق و علاقه شخصی ایجاد کرده است ، به خبرنگار ایرنا گفت: این ایده با هدف گسترش و توسعه کشت گونه های مرتعی از سوی دامداران و استفاده از علوفه تولیدی برای تعلیف دام و نیز فروش محصولات تولیدی از جمله فرآورده های دارویی خشک به عطاری ها و کارخانه های داروسازی، مورد استقبال و حمایت اداره منابع طبیعی و آبخیزداری آق قلا قرار گرفت.

وی؛ ممانعت از ورود دام به مرتع و امکان تجدید حیات این عرصه ها، حفظ پایداری و مقابله با تخریب و بیابانی شدن مراتع استان را از دستاوردهای اجرا شدن این ایده بیان کرد.

محمدزاده افزود: یکی از ویژگی های پرورش گونه های مرتعی دارویی، نیاز نداشتن به کود و آبیاری است.

این کارشناس مرتع ادامه داد: رونق کشت این گیاهان علاوه بر تامین درآمد برای دامداران و مجاوران مراتع می تواند موجب تامین غذای دام به مدت طولانی شود.

وی بیان کرد: به عنوان نمونه زعفران کشت شده علاوه بر تولید گل زغفران و کسب درآمد از این طریق، استفاده دیگری هم دارد و بوته و برگ ها با ماندگاری چند ماهه می تواند غذای دام را تامین کند.

محمدزاده اظهار کرد: با استقبال دامداران و مرتعداران گلستان از این طرح و رضایت از اجرای آن، امسال پنج هکتار از مراتع استان به ویژه در شهرستان آق قلا به زیر کشت این گونه های مرتعی خواهد رفت.

مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری گلستان هم معتقد است: مراتع استان ظرفیت مناسبی برای پرورش گیاهان دارویی دارد که رونق کشت گیاهان دارویی و مرتعی در آنها به افزایش درآمد ثابت و پایدار برای مجاوران ساکن در مراتع منجر خواهد شد.

ابوطالب قزلسفلو در گفت و گو با خبرنگار ایرنا اضافه کرد: برخی شهرستانهای استان از جمله آق قلا، گنبدکاووس، مراوه تپه و گمیشان دارای ظرفیت رویش و توسعه کشت گونه های گیاهی دارویی مرتعی است.

وی افزود: در این ارتباط و با نظارت اداره کل نخستین سایت الگویی کشت گیاهان دارویی مرتعی در آق قلا از سال قبل با جمع آوری، شناسایی و کاشت گیاهان دارویی مرتعی فعال شده است.

به گفته وی؛ اجرای این طرح علاوه بر پایداری بهره برداری از مراتع، در حفاظت صحیح ازمنابع پایه (آب و خاک و پوشش گیاهی)، استمرار تولید، زیاد شدن تولید علوفه، کمک به ایجاد اشتغال و افزایش درآمد مردم منطقه و بهره برداران نقش اساسی خواهد داشت.

قزلسفلو ادامه داد: تحقیق و مطالعه برای سازگاری، حفاظت از گونه های در حال انقراض، ایجاد امکان بررسی روش های کشت و اهلی کردن گیاهان داروییشوری خاک

مرتعی از طریق افزایش تنوع گونه ها و همچنین تولید و تکثیر برای انجام فعالیت های تحقیقاتی و معرفی بهترین گونه های سازگار با شرایط اقلیمی مراتع شمال استان به مرتعداران و بهره برداران از اهداف فعالیت این سایت تخصصی مراتع شمال گلستان است.

به گزارش ایرنا از مساحت افزون بر ۲ هزار و ۳۶ هکتار گلستان (بیش از ۲۰هزار کیلومتر مربع) ، ۸۶۲ هزار و ۸۲۵ هکتار را مراتع ییلاقی و قشلاقی و ۴۵۱ هزار و ۷۰۵ هکتار را جنگل تشکیل می دهد.

طبق تحقیقات دانشگاهی در حوزه گیاهان دارویی و مطالعات انجام شده، در این منطقه شمالی کشور از مجموعه گونه های گیاهی شناسایی شده، ۴۰۹ گونه دارویی است که ۹۸ گونه گیاهی در مراتع، ۱۰۸ گونه به صورت مشترک در مراتع و جنگل و اراضی زراعی، ۱۵۶ گونه در جنگل و بقیه درحاشیه زمین های کشاورزی رشد می کند.

به گفته کارشناسان این حوزه؛ با توجه به شرایط اقلیمی و آب و هوای متفاوت در استان که از ۱۳اقلیم هفت اقلیم را شامل می شود، با سرمایه گذاری می توان از ظرفیت گیاهان دارویی در پایداری عرصه ها به ویژه مراتع در برابر تخریب و فقر پوشش گیاهی و کمک به تامین اقتصاد خانوار و مقابله با بیابانی شدن شمال گلستان بهره برد.

استان گلستان طبق سرشماری نفوس و مسکن سال ۹۵، یک میلیون و ۸۶۹ هزار نفر جمعیت دارد که بیشتر آنان در جنوب و در نواحی کوهستانی و جنگلی مستقرند و مراتع بیشتر در نواحی شمالی استان واقع بوده و در اختیار دامداران بومی و عشایر کوچرو خراسان شمالی برای زمستان گذرانی است.