ثقه الاسلامی محمدجواد*

* گروه زراعت، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد بیرجند

شوری یکی از مهمترین عواملی است که تولید محصولات مختلف در نواحی خشک و نیمه ‌خشک را محدود می ‌سازد. جوانه‌ زنی بذر یک مرحله بحرانی در طول دوره رشد و نمو گیاه است و تحمل شوری در این مرحله از رشد، به جهت استقرار گیاهانی که در خاک ‌های شور رشد می ‌کنند از اهمیت خاصی برخوردار است.

در این آزمایش اثر شوری روی جوانه زنی بذر سه گیاه دارویی مرزه (Satureja hortensis L.)، کاسنی (Cichorium intybus L.) و کنگر ‌فرنگی (Cynara scolymus L.) مورد بررسی قرار گرفت. سطوح شوری که با استفاده از نمک طعام ایجاد شد شامل ۵ سطح شوری با EC صفر، ۲، ۴، ۶ و ۸ دسی ‌زیمنس بر متر بود. طرح آزمایشی از نوع کاملا تصادفی با سه تکرار بود.

۱۰۰ بذر برای هر تیمار روی کاغذ صافی که داخل پتری ‌دیش گذاشته شده بود قرار گرفت. آزمایش در شرایط کنترل شده و درون ژرمیناتور انجام شد. تنش شوری طول گیاهچه مرزه و وزن گیاهچه کنگر را به ‌طور معنی ‌داری کاهش داد.

سطوح بالای شوری درصد جوانه ‌زنی مرزه را کاهش داد، اما پایین‌ ترین سطح شوری (۲ EC دسی زیمنس بر متر) جوانه ‌زنی آن ‌را تحریک کرد. شوری اثر معنی ‌داری بر درصد جوانه ‌زنی کاسنی و کنگر نداشت. سرعت جوانه ‌زنی مرزه و شاخص بنیه بذر آن در تیمارهای شوری کاهش یافت. به ‌طور کلی در این پژوهش مشخص شد که فرآیند جوانه ‌زنی مرزه نسبت به دو گونه کاسنی و کنگر فرنگی، به شوری حساس ‌تر است.

دانلود متن کامل مقاله