نعناع فلفلی با نام علمی Menth piperita ازخانواده نعناعیان (Labiatae = Lamiaceae ) بوده و گیاهی است علفی و چند ساله که دارای ساقه های چهارگوش و گلهای بنفش روشن که بصورت خوشه های مرکب می باشد . میوه آن کپسول کوچک و به رنگ قرمز تیره و فاقد قوه رویشی است . به دلیل وجود اسانس در پیکر رویشی از بویی مطبوع و مزه ای خنک و کمی تند برخورداراست . به طور متوسط مقدار اسانس در اندامهای هوایی گیاه ۱ تا ۵/۱ درصد می باشد . ترکیبات تشکیل دهنده اسانس عبارتند از منتول ، منتوفوران ، منتون ، پیپریتون ، پولگون ، پینن ، سابنین ، سینئول ، متیل استات و …

 

خواص درمانی و موارد مصرف :

بیشترین مصرف نعناع فلفلی به منظور تهیه اسانس است . این گیاه دارای خواص دارویی و مواد مصرف فراوانی از جمله داروهای ضد نفخ ، ضد باکتری، محلولهای دهان شویه ، و نیز در صنایع غذایی ، بهداشتی ، آرایشی و نوشابه سازی می باشد . از این گیاه در ترکیب داروهای گیاهی تولید شده در کشور از جمله آلتادین ، ماسومنت ، قطره نعناع ، منتاوآلیکوم استفاده شده است.

 

سازگاری :

این گیاه در مناطقی که دارای زمستانهای ملایم ( حداقل دما ۸ – درجه سانتیگراد ) و خاک با PHبین ۵-۸ باشد قابل کشت است . به طور کلی خاکهای اسیدی و زهکشی شده برای کشت نعناع فلفلی مناسب هستند ، این گیاه زمستان را بصورت رکود به سرمی برد و در فصل بهـــار مجدداً رشد کرده و سرشاخه می دهد.

 

زمان کاشت و نحوه تکثیر :

بهترین روش تکثیرو کاشت این گیاه استفاده از ریزوم است که بایستی عاری از هرگونه عوامل بیماری زای قارچی و باکتریایی باشد .

زمان کاشت آن نیز در پائیز و یا بهار می باشد . کشت پائیزه در مهرماه و کشت بهاره در اردیبهشت ماه انجام می گیرد.

 

عملیات کاشت:

قبل از کاشت بایستی زمین را شخم عمیق زده و با کودهای دامی پوسیده ( ۴۰ تن در هکتار ) و کودهای کامل ماکرو ( ۵۰۰ کیلوگرم درهکتار ) زمین را تقویت نمود. تراکم مناسب کاشت در هر هکتار حدود ۷۰۰۰۰ بوته است که بوته ها باید به فاصله ۳۰  ۵۰ سانتیمتر و به عمق ۱۰ تا ۱۲ سانتیمتر کشت شوند . برای کشت از بوته هایی که ۱۰ تا ۱۵ سانتیمتر طول و ۳ تا ۵ برگ دارند و یا ریشه های جانبی که ۱۰ تا ۱۵ سانتیمتر طول و ۳ تا ۴ جوانه دارند استفاده می شود . کشت بصورت کرتی برای نعناع فلفلی مناسب است . متوسط عمر مزارع نعناع فلفلی ۳ تا ۴ سال است و نیاز به دوره تناوب ۴ ساله دارد یعنی چهار سال پس از برداشت نهایی می توان دوباره در همان زمین نعناع را کشت کرد .

 

عملیات داشت :

بلافاصله پس از کاشت آبیاری صورت می گیرد و باتوجه به اینکه ریشه های این گیاه سطحی است نیاز به آبیاری با فاصله زمانی کم می باشد . در ابتدای رشد گیاه هم باید با علفهای هرز مبارزه نمود. در طول دوره رشد نیز از کودهای شیمیایی اوره و یا کودهای مرکب مایع بصورت محلولپاشی و یا سرک همراه با آب آبیاری استفاده می شود .

 

برداشت :

در سال ۲ تا ۳ بار محصول را می توان برداشت نمود . چین اول در خرداد و تیر ، چین دوم شهریور و چین سوم آذرماه می باشد. برای انجام عملیات برداشت بوته ها را از فاصله ۴ تا ۵ سانتیمتری سطح خاک درو می کنند که با دست یا ماشین درودگر انجام می گیرد و بسته به نیاز بازار مصرف بصورت تریا خشک بفروش می رسد.

 

عملکرد :

میزان تولید محصول این گیاه حدود ۱۲ تا ۲۰ تن سرشاخه تراست که از آن ۳۰ تا ۶۰ کیلوگرم اسانس استحصال می شود . میزان اسانس استحصالی در فصول مختلف سال فرق می کند به طور مثال در خرداد و تیر ۲ تا ۴ کیلوگرم و در شهریورماه ۱ تا ۲ کیلوگرم به ازاء هرتن سرشاخه تر می باشد .