از میان گونه های متنوع گیاهان دارویی ایران بیش از ۲۰۰ گونه آن از اهمیت دارویی و صنعتی صادراتی قابل ملاحظه ای برخوردار هستند.

گیاهان دارویی یکی از مهمترین محصولات صادراتی کشور ایران از گذشته های دور تا کنون به شمار می آید . گیاهان دارویی به اشکال مختلف مانند دم کردنی ، جوشانده ، عصاره ، اسانس و .. تهیه و به مصرف می رسند بعضی از گیاهان دارویی نیز به شکل عصاره روغنی تهیه و در ساخت انواع داروها بکار می روند .

این گیاهان در حیطه های مختلف پزشکی ، صنعت ، کشاورزی ، غذا و … کاربردهای بسیاری دارند . ۶۰ % داروهای جدید نیز منشا طبیعی دارند.

شرایط اقلیمی ، جغرافیایی ایران به ویژه از حیث تابش نور آفتاب ویژگی بسیار مثبتی برای کشت اکثر گونه های گیاهان دارویی محسوب می شود.گیاهانی از جمله آویشن ، بابونه ، همیشه بهار ، بادرنجبویه … استان اصفهان از نظر ظرفیت تولید کارنجات عرق گیری و بسته بندی گیاهان دارویی ، بعد از استانهای آذربایجان شرقی و غربی در مقام سوم و از نظر ظرفیت تولید کارخانجات اسانس گیری در مقام اول استانهای کشور قرار دارد .

محصولات دارویی گیاهی در بازار داخلی به ۳ صورت زیر ارائه می گردد :

۱. گیاه دارویی پس از طی یک مرحله فرآیند صنعتی به عصاره خشک ، مایع اسانس و … تبدیل شده و بعد از فرمولاسیون به شکل محصول نهایی دارویی ، آرایشی و بهداشتی عرضه می شود .

۲. بخشی از گیاه دارویی انتخاب و تنها یک فرآیند ساده روی آن صورت می گیرد این فرآیند تنها جهت بهبود طعم گیاه صورت می گیرد.

۳. گیاه دارویی بصورت کامل یا بخشی از آن پس از انتخاب ، جداسازی و تمیز کردن بسته بندی و عرضه می شود .

هم اکنون طبق آمار اعلام شده بیش از ۷۰ قلم داروی گیاهی به اشکال مختلف در بازار داخلی موجود است

 

اشکال مصرفی

جوشانده

قطره

ژل

قرص

عرقیات

سیگار

پماد

کپسول

افشره

شربت

شامپو

آمپول

 

 

منابع تامین گیاهان دارویی :

۱ . ذخایر طبیعی

بیش از ۸۰ % گیاهان و مواد خام مورد مصرف در صنایع دارویی و بازار از طبیعت جمع آوری می شود تقریبا از هر ۵ گیاه دارویی ۴ گیاه ازطبیعت جمع آوری می شود بنابراین طبیعت بزرگترین منبع تامین اینوع گیاهان میباشد .

۲ . کشت

برخی از معدود گیاهان دارویی نیز در سطح وسیعی کشت می شوند .مثل بابونه ، نعناع فلفلی …برخی نیز مثل گیاه سنبل الطیب از هر دو منبع ذخایر طبیعی و سطوح کشت شده تامین می شوند.

از آنجاییکه موفقیت تجاری بسیاری از داروهای پرفروش دنیا ناشی از طبیعی بودن مواد موثره و ترکیبات اصلی و اولیه آنها می باشد کشور ایران قابلیت کسب موقعیت ممتاز صادرات در این زمینه را دارا می باشد .

وارد کننده های گیاهان دارویی ایران :

بحرین ، امارات متحده عربی بیشترین حجم گیاهان دارویی صادر شده کشور را خریداری کرده اند کشورهای غربی ، اروپای شرقی و حوزه خلیج فارس ، کشورهای فرانسه ، کویت ، قطر ، لبنان ، ایتالیا ، کانادا ، هند ، پاکستان نیز علی الرقم تولید عمده برخی از این نوع گیاهان ، از وارد کنندگان گیاهان دارویی ایران هستند .

 

مینا رشیدی