استفاده از رایحه درمانی به ۵ تا ۶ هزار سال پیش بر می گردد و یکی از قدیمی ترین روش ها برای درمان امراض جسمی و روحی به شمار رفته است. استفاده از این روش در بسیاری از تمدن های باستانی همچون چین، مصر، یونان، و هند رواج داشته است.

مثلا در قرن ها پیش در طب آیوورودا ( سیستم طبابت هند قدیم) گیاهان خشک و تازه برای ماساژ آروماتیک به عنوان جنبه مهمی از درمان مورد استفاده قرار می گرفته اند. در قرن ۱۷ و شیوع طاعون، از اسانس ها برای ضد عفونی کردن ومقاومت در برابر طاعون استفاده می کردند.

رنه موریس گا تفوس شیمیدان فرانسوی از آروماتراپی برای درمان بسیاری از بیماری ها استفاده می کرد. او زمانی که دستش را که به شدت سوخته بود را در کوزه حاوی اسانس اسطو خو دوس فرو برد، شاهد بهبود سریع زخم های خود بود. به دنبال این یافته او وقت خود را صرف آنالیز خواص شیمیایی اسانس های فرار کرد و ارزش درمانی آن ها را در سوختگی های پوستی و عفونی ثابت کرد و در نهایت با درمان سربازان بسیاری در جنگ جهانی اول وی در سال ۱۹۳۶، اصطلاح آروماتراپی را ابداع کرد.

آروماتراپی از دو کلمه، آروما به معنی رایحه و بوی خوشایند و تراپی یعنی درمان می باشد. تنوع آب و هوایی و پوشش گیاهی، در ایران باعث شده که در، در مان بیماری ها از گذشته های دور از گیاهان معطر استفاده شود. هر چند که علم آرو ماتراپی به معنای علم پایه ای آن در ایران جای گاهی نداشت اما تولید اسانس ها و استفاده از آن ها در طب سنتی رواج داشته است.

از بقراط پدر علم پزشکی و همچنین ابوعلی سینا فیلسوف و طبیب ایرانی در این زمینه یاد می گردد. به طوریکه بقراط حمام با مواد خوشبو و مالش با مواد معطر را توصیه کرده و همچنین او از مواد ضدعفونی کننده آروماتیک برای رهایی آتن از طاعون استفاده کرده است. اعتقاد بر این است که ابو علی سینا استفاده از روغن های معطر، برای درمان امراض را توصیه و این روش را مجددا احیا کرده است. سر انجام در سال ۱۹۹۰ خانم مار گارت ماری آروماتراپی را به عنوان درمان گسترش داد.

 

اثرات اسانس ها

با ورود اسانس از طرق مختلف به بدن و به ویژه از طریق جذب پوستی و استنشاق از راه بینی،این مواد با آزاد سازی اندروفین و انکفالین که ترکیبات پروتئینی تولید شده در پایانه های عصبی می باشند(مورفین های داخلی بدن)، آستانه تحریک درد را در بدن افزیش داده و باعث تسکین درد و آرامش جسمی و روانی می گردند. به طور کلی اثرات این اسانس ها شامل :

 

الکل ها: میکروب کش

و اما اثراتی که از طریق رایحه درمانی به ویژه از طریق ماساژ درمانی در بدن حاصل می گردد شامل : ۱- از بین رفتن سموم ساخته شده در عضلات و کاهش گرفتگی ۲- تحریک مستقیم غدد لنفاوی و کمک به گردش خون و انتقال اکسیژن و نیتروژن به اعضای بدن ۳- تسکین مستقیم سیستم عصبی و دست یافتن فرد به احساس آرامش ( درمان بالینی ) ۴- کاهش استرس و اضطراب و افزایش قدرت دفاعی بدن۵- تأثیر بر روی غدد، درون ریز و غدد مخاطی ، کمک به ساخته شدن هورمون و حفظ شرایط متعادل بدندر پایان این مطلب نکاتی چند در مورد استفاده از این اسانس ها حائز اهمیت می باشد از جمله این نکات:

استفاده از اسانس های غیر خوراکی به عنوان خوراکی با عث مسمومیت شدیدو صدمه به کبد و کلیه می گردد.

برخی از ترکیبات اسانس ها دارای سمیت بالایی می باشند به عنوان مثال مصرف گیاه مفید آویشن بیشتر از حد معمول آن ( ۲۰ گرم در یکبار) به علت و جود تیمول عوارضی از قبیل تورم زبان، بزرگ شدن غدد تیروئید و سرگیجه و بسیاری عوارض دیگر را به همرام دارد.