گون و گونستان گون های ایران

گون ها با ۸۴۴ گونه از بزرگترین جنس های گیاهی کشور ایران محسوب میشود که ۶۲۰ گونه آن انحصاری ایران است. این جنس با قدرت سازگاری بالا، اجتماعات وسیعی در حدود ۱۵ تا ۱۷ میلیون هکتار از سطح کشور را پوشش میدهد که در تعادل اکوسیستم، حفاظت خاک، ترسیب کربن و تولید علوفه از بعضی گونه ها ارزش فراوانی دارد.

گون نام یکی از گروه های گیاهی است و گونستان به مناطقی گفته میشود که این نوع از گیاهان در آن به طور طبیعی اجتماعاتی را تشکیل میدهند. در دنیای گیاهان گلدار، ۵۷ جنس گیاهی وجود دارد که تعداد گونه های آنها بیش از ۵۰۰ گونه است و بخشهای وسیعی از کره زمین را میپوشانند. این جنس ها نه تنها برای مطالعات جغرافیای گیاهی، اکولوژی و کشاورزی مهم هستند بلکه از نظر بیولوژی، رابطه گونه ها، انشقاق گونه ها و تکامل، مسیر تکامل، انقطاع مسیر تکامل، مهاجرت، تلاق یپذیری و تجدیدنظر در بسط و قبض آنها بسیار بحث انگیز هستند.

گون در جهان حدود ۳۲۸۰ گونه دارد که ۵۰۰ گونه آن در آمریکا و بقیه نیز در دیگر قاره ها پراکنش دارند؛ البته با این تفاوت که قاره استرالیا فاقد گون است. به علت وجود گونه های فراوان گون، گیاهشناسان آن را بعضا به ۴۰ جنس متفاوت تقسیم کرده بودند که به تدریج با تحقیقات بعدی مجددا به جنس گون انتقال یافتند.
از این میان ۸۴۴ گونه گون که تقریبا ده درصد کل گیاهان ایران را در بر میگیرد، به صورت علفی، یکساله، چندساله چوبی، بوته ای یا درختچه ای در ایران حضور دارند. از این تعداد ۶۲۰ گونه به طور انحصاری در ایران وجود دارند؛ بدین مفهوم که هیچ جای دیگر دنیا دیده نمیشوند. بیشترین پراکندگی گونها در ایران، زاگرس و سلسله جبال مرکزی است
در محدوده جنگلهای شمال (هیرکانی) فقط ۶ گونه از گون ها رویش دارند و بقیه آنها متعلق به مناطق خشکتر هستند. بنابراین گون ها، جزو گیاهان خشکی پسند به شمار میروند که با رطوبت کم و نیاز آبی اندک به حیات خود ادامه میدهند.

 

جهت کسب اطلاعات بیشتر مقاله زیر با عنوان “نقش گونستان ها در تعادل اکوسیستم” که توسط جناب آقای دکتر علی اصغر معصومی نوشته شده است را مطالعه نمایید.

دانلود