بابک عزتی‌رنجبر در گفت‌وگو با خبرنگار فارس در همدان با اشاره به تاریخ پیدایش طب سنتی در ایران اظهار کرد: طب سنتی ایران با سابقه چند هزار ساله بر اساس اسناد و کتب تاریخی موجود در ابتدا از مکتب پزشکی اسکندریه یونان باستان ایجاد شد.

وی گفت: این طب سپس به مکتب پزشکی ایران یا مکتب جندی‌شاپور انتقال یافت و با گذشت قرن‌ها در بستر زمان آزموده و مطالب جدیدی به آن اضافه شد.

محقق طب ایرانی ـ اسلامی با بیان اینکه ریشه مکتب طب اخلاطی بر پایه عقاید و آرای حکما و فلاسفه یونانی چون بقراط،‌ جالینوس و… است، افزود: در دوران پس از اسلام به ویژه در دوران عباسیان بسیاری از علوم خصوصاً طب که قبل از زبان یونانی به زبان سریانی ترجمه شده بود، به زبان عربی بازگردانیده شد.

وی ادامه داد: در این میان دانشمندان مسلمانی نظیر حنین بن اسحاق، بسیاری از رساله‌ها و کتب حکمای یونان را از زبان سریانی به عربی ترجمه کرد.

* بعد از اسلام طب سنتی وارد مرحله جدیدی شد

عزتی‌رنجبر به ظهور اسلام و شکل‌گیری مکتب طب اسلامی اشاره کرد و گفت: بعد از اسلام طب سنتی وارد مرحله جدیدی شد و تأکیدات اسلام بر علم‌آموزی و برداشتن فاصله طبقاتی در آموختن با مصداق حدیث پیامبر اکرم(ص) که «علم را بیاموزید حتی اگر در چین باشد»، مهر تأییدی بر این موضوع است.

وی به نقش نظارتی دین در علم طب پرداخت و اظهار کرد: دین اسلام علاوه بر تکمیل طب سنتی ایران یک نقش نظارتی هم داشت و آن هم ورود فقه اسلامی در احکام طبی بوده مانند مسئله محرم و نامحرم،‌ عدم استفاده از محرمات و عدم خوردن بعضی از خوراک‌ها و آشامیدنی‌ها.

محقق طب ایرانی اسلامی یادآور شد: طب اسلامی و سنتی ایران در خیلی جهات با هم شباهت دارند و خود دین نیز نقش مکمل و پالایش طب سنتی را به خاطر سخنان ارزشمند معصومین داشته است.

* امتیاز ارزشمند طب اسلامی با سنتی تأکید بر اصل پرهیز

وی امتیاز ارزشمند طب اسلامی با سنتی را تأکید بر اصل پرهیز در پیشگیری و درمان برشمرد و اضافه کرد: طب اسلامی براساس اصول پیشگیری شکل گرفته است.

محقق طب ایرانی اسلامی ادامه داد: حتی برای درمان بیماری‌ها در احادیث آمده که سریعاً برای درمان اقدام نکنید، به طبیعت بدن فرصت دهید و به آن اعتماد کنید و بگذارید تا خود بر بیماری غالب شود.

وی افزود: احادیث و روایات دارو را به منزله صابون می‌داند که اگر چه لباس را پاک می‌کند ولی به مرور آنرا کهنه و فرسوده می‌سازد.

عزتی‌رنجبر با اشاره به پیدایش طب مدرن در ایران گفت: از اواخر دوره قاجاریه و به دنبال سفرهای شاهان قاجار به کشورهای اروپایی راه برای ورود طب کلاسیک و مدرن با پزشکان فرنگی در ایران باز شد که سفرنامه‌های این پزشکان نظیر دکتر پولاک آلمانی گواه این مطلب است.

* نقشه استعمار برای محو طب سنتی در ایران

وی ادامه داد: حتی امیرکبیر در دارالفنون از اطبای قدیم و جدید برای آموزش طب استفاده کرد اما استعمار نقشه‌ای دیگر برای ایران کشیده بود.

محقق طب ایرانی اسلامی اضافه کرد: استعمار و در رأس آن انگلیس با برنامه‌ریزی و آگاهی دقیق از پیشینه پزشکی ایران و با استفاده از ضعف سلاطین نقشه خود را عملی کرد.

وی گفت: آنها با تزریق تدریجی درمان‌های طب مدرن در فرهنگ درمانی مردم و بد جلوه دادن طب قدیم به اسم مدرنیته به ویژه در دوران پهلوی اول زمینه را برای محو طب سنتی فراهم کردند.

عزتی‌رنجبر گفت: استعمار با تبلیغات گسترده‌ خود طب جدید را جایگزین طب قدیم کردند و در این بین اعتقاد و اعتماد مردم به سوی این طب جلب شد.

وی با اشاره به اینکه هم‌زمان با ایران، هندوستان، پاکستان و چین هم طب مخصوص به خود را داشتند، گفت: با وجودی که هندوستان سال‌ها مستعمره انگلستان بود اما طب قدیم خود به نام «آیورودا» را حفظ کرد.

* طب سنتی، مکمل طب جدید

محقق طب ایرانی اسلامی ادامه داد: در پاکستان که روزی جزو قلمرو ایران بوده مؤسسه‌‌ای با نام «همدرد» در حال فعالیت است که به آموزش و ترویج طب سنتی می‌پردازد و رهبر معظم انقلاب در دوره ریاست جمهوری خود از این مؤسسه‌ بازدید کردند.

وی با اشاره به حفظ سنت‌ها و مصرف بالای گیاهان دارویی در کشور چین گفت: طبق آمارهای موجود، کشور چین با جمعیت میلیاردی‌ خود مصرف داروهای شیمیایی‌اش با ایران ۷۰ میلیون جمعیتی برابری می‌کند.

محقق طب ایرانی اسلامی این موضوع را ضعف و شکست ما در حفظ طب سنتی و قدیم سرزمین‌ ایران دانست که چه گوهرهای نابی را به دست فراموشی سپرده‌ایم.

وی با بیان اینکه اصول اکثر دانش‌های طب آلوپات برگرفته از طب قدیم است، اظهار داشت: برای مثال اگر کتاب آناتومی امروزی را با بخش تشریح رازی در کتب خود مقایسه کنیم در خیلی از مطالب عیناً یکی است بدون اینکه ذکر سندی از کتب قدیمی ما شده باشد و یا کشف گردش خون کوچک یا ریوی ابن نفیس که به نام ویلیام هاروی ثبت شده است.

عزتی‌رنجبر با بیان این که ابن‌نفیس ۴۰۰ سال قبل از ویلیام هاروی به این کشف رسید، یادآور شد: در تاریخ علم ضبط است که دانشمندان غربی به گفته جورج سارتون استاد تاریخ علم در کتاب مشهور خود، در حق دانشمندان علوم قدیم شرقی حق‌کشی کرده‌اند.

وی طب سنتی را مکمل طب جدید دانست و گفت: حتی در درمان بیماری‌های مزمن طب سنتی می‌تواند در اولویت قرار گیرد.

* جایگاه طب ایرانی اسلامی دارای قدمت چندین هزار ساله

عضو کمیسیون سلامت سپاه استان همدان ادامه داد: البته ترویج و معرفی طب اسلامی ایرانی به معنی نفی طب جدید و یا خدشه‌دار کردن آن نیست.

به گفته وی این طب می‌خواهد در کنار اطلاعات و دانش‌های طبی جدید روز دنیا راه خود را پیدا کرده و به کاهش دردها و رنج‌های حاصل از بیماری مردم کمک کند.

عزتی‌رنجبر ادامه داد: حتی کشورهای غربی امروزه در کنار دانش جدید پزشکی خود به طور جدی از طب قدیم استفاده می‌کنند.

وی ابراز داشت: در سال‌هایی که این طب در ایران در حال برچیدن بود در دانشگاه‌های معروف غرب کتاب‌های دانشمندان و حکمای مختلف طبی، ‌فلسفی و… تدریس می‌شده و حتی شاهد سرقت‌های علمی در این زمینه هستیم.

عضو کمیسیون سلامت سپاه استان همدان با اشاره به تأکید رهبر معظم انقلاب در ترویج طب سنتی به عنوان یکی از بندهای ابلاغی اقتصاد مقاومتی ادامه داد: در حال حاضر جایگاه طب ایرانی اسلامی در کشور ما که قدمتی چندین هزار ساله دارد، شایسته نیست.

وی ابراز امیدواری کرد ادامه ترویج این طب که آغازش با تأسیس دانشکده‌ها و مؤسسات طب سنتی همراه شده، مورد حمایت مسئولان قرار بگیرد.

عزتی‌رنجبر با بیان اینکه برای پیشبرد این کار باید از اندیشمندان و افراد مختلف دارای علم و دانش ورود پیدا کنند، گفت: با استفاده از اساتید حوزه‌ و دانشگاه‌، شناسایی و استعدادیابی افراد مستعد و ترجمه صحیح و محققانه روی کتاب‌هایی که از پیشینیان رسیده، می‌توانیم قدم‌های بزرگی را برداشته و حتی این دانش‌ها را وارد دروس رسمی دانشگاه و حوزه کنیم.

* معرفی طب سنتی باید همراه با آگاهی باشد

وی افزود: اگر برای معرفی و احیای این طب بدون در نظر گرفتن جنبه تحقیقی و علمی آن و بدون آگاهی قدم برداریم، همین طب سنتی که تازه در کشور نمود پیدا کرده با شکست مواجه خواهد شد.

عزتی‌ رنجبر گفت: مبانی طب ایرانی اسلامی برگرفته از فلسفه، ‌منطق، ‌طبیعیات و تجارب متعدد دانشمندان مسلمانی نظیر ابن‌سینا و رازی است.

وی خاطرنشان کرد: افرادی که به اظهار نظر می‌پردازند باید حداقل اطلاعاتی را از صرف و نحو عربی به عنوان زبان علمی اکثر کتب معتبر طبی و نیز فلسفه و منطق اسلامی داشته باشند.

عضو کمیسیون سلامت سپاه استان همدان افزود: گاه دوستان و منتقدان این علم با عدم درک صحیح از اصول و مبانی آن دست به طرفداری و یا دشمنی جاهلانه‌ای می‌زنند که بسیار برای طب ایرانی اسلامی گران تمام می‌شود.