Ferula assa-foetida آنغوزه

Ferula assa-foetida آنغوزه

به گزارش شبکه خبری آموزشی گیاهان دارویی، پنج میلیون دلار ارزآوری از صادرات آنغوزه به خارج از کشور به میزان ۷۰ درصد کل ارزش دلاری صادرات غیر نفتی سالانه کهگیلویه و بویراحمد بیانگر اهمیت اقتصادی گیاه دارویی آنغوزه و ضرورت برنامه ریزی برای توسعه کشت این گیاه ارزآور در استان است.

شناسایی عوارض بالای داروهای صنعتی در سال های اخیر موجب گرایش بیشتر مردم به سوی گیاهان دارویی شده است، زیرا این داروها علاوه بر اثر بخشی مفیدتر عوارض کمتری نسبت به داروهای صنعتی دارند.

دامنه های مخملین دنا، همجوار با بلوط های هزار ساله، جنگلهای انبوه کهگیلویه و بویراحمد ۴۷۵ گونه گیاهان دارویی را در خود پرورش می دهد، گیاهانی که سالهاست مرهم درد مردمان این سرزمین هستند.

درمنه، بومادران، ونه کوه، برنجاسب،آنغوزه، زرآبی یا چای کوهی،بابونه، چوبک، حلپه، خاری، پشموک، توت سهری، میخک، انگیون، کارده، ریواس، گزانگبین،باریچه ،تره،ختمی وحشی، بن سرخ، کتیرا، گل گاوزبان،بیلهر، خاکشیر، پرسیاوشان از مهمترین گیاهانی داوریی کهگیلویه و بویراحمد که به وفور در دامنه های این استان یافت می شوند.

این استان با دارا بودن طبیعتی متنوع، یک چهارم گونه های گیاهی اروپا و یک پنجم گونه های گیاهی کشور را در خود پرورش داده است.

۴۶ گونه گیاهی آندومیک دارد و سه گیاه دارویی و کمیاب دنیا شامل باریجه، آنغوزه و گزانگبین در این کوهها رویش می کنند.

تنوع گیاهان دارویی کهگیلویه و بویراحمد را به یک باغ گیاه شناسی تبدیل کرده است.

اما یکی از این گیاهان که علاوه بر خواص دارویی دارای کاربرد اقتصادی چشمگیر در صنعت داورسازی، گیاه آنغوزه است.

هر چند برداشت بی رویه از گیاهان مرتعی، چرای بی رویه دام و جولان سودجویان در مراتع موجب شده تا برخی از مراتع از بین بروند و نسل برخی از گونه های گیاهی همانند آنغوزه، باریچه، بادام و … در خطر انقراض قرار گیرند اما با تلاش مسوولان و همکاری مردم این گیاهان کمیاب اکنون در کهگیلویه و بویراحمد در سطح قابل توجهی کشت می شوند.

مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری کهگیلویه و بویراحمد در این باره به ایرنا گفت: بیش از ۲۰هزار هکتار گیاه دارویی آنغوزه در مراتع این استان کشت شده است که این میزان در سال های آینده به ۲۰۰ هزار هکتار خواهد رسید.

عزت الله بهشتی فر با بیان اینکه این استان ظرفیت های بالایی در زمینه تولید گیاهان دارویی به ویژه آنغوزه دارد، افزود: با شناسایی و ساماندهی این ظرفیت ها علاوه بر حفاظت از مراتع می توان به افزایش تولید و اشتغال نیز کمک بسیاری کرد.

وی بیان کرد: کشت گیاه آنغوزه از سال های پیش در برخی مناطق سردسیری کهگیلویه و بویراحمد وجود داشته که این موضوع، اقتصاد اهالی و مرتع داران را متحول کرده است و مردم به همین دلیل با دغدغه بیشتری به حفاظت و بهره برداری از مراتع می پردازند.

گیاه شناس و عضو هیات علمی دانشگاه یاسوج گفت: آنغوزه از گیاهان دارویی مهم تیره چتریان است که طول آن گاه به دو متر می رسد و این گیاه تولیدکننده آنغوزه به نام های فارسی خوراکما، آنگوزاکما و کورن کما، بوته ای بزرگ و علفی و چند ساله است.

دکتر عزیز الله جعفری با بیان اینکه آنغوزه حاوی تعدادی ترپن و مواد محلول در چربی است عنوان کرد: این گیاه ۲۰درصد اسانس، ۶۰درصد رزین و حدود ۳۰ درصد صمغ است.

وی اظهار کرد: آنغوزه یکی از گیاهان مهم و صادراتی ایران به شمار می آید که خریداران آن را با روش های پیچیده، تجزیه و ده ها ماده ارزشمند از آن تولید می کنند.

عمل آنغوزه گیری موسم به آنغوزه کشون یکی از فعالیت های اقتصادی پرسود و بسیار کم هزینه است که در استان سابقه ای چند هزار ساله دارد .

کارشناس منابع طبیعی کهگیلویه و بویراحمد گفت: آنغوزه کشون نوعی تیغ زدن گیاه برای استحصال صمع یا شیرابه آن است که این عمل از اواسط تابستان و قبل از خشک شدن گیاه در مراتع استان آغاز و تا اواخر مهر ادامه دارد .

محمد محمدی افزود: در این عمل بوته آنغوزه در انتهای ساقه بریده می شود و پس از هر بار تیغ زدن شیرابه آن برداشت می شود و این عمل در فصل برداشت ۲۰ بار تکرار و از هر بوته به طور متوسط هشتاد گرم صمغ برداشت می شود .

مدیر کل منابع طبیعی و آبخیزداری کهگیلویه و بویراحمد نیز گفت: با پایان عمل آنغوزه گیری در ۱۰ هزار هکتار از مراتع این استان به طور متوسط از هر هکتار ۱۶۰ کیلوگرم شیره آنغوزه تولید و به کشور های حوزه خلیج فارس صادر می شود که پس از بسته بندی در این کشورها به کشورهای اروپایی صادر می شود .

عزت الله بهشتی فر ارزش صادرات آنغوزه به خارج از استان را پنج میلیون دلار عنوان کرد و گفت: ارزش این مقدار صادرات ۷۰ درصد کل ارزش صادرات غیر نفتی استان در سال است.

وی گفت: بخش اعظم شیره تولید شده به کشورهایی نظیر هند، کشورهای حوزه خلیج فارس و حتی کشورهای اروپایی صادر می شود و به همین دلیل این گیاه ارزآوری بالایی برای کشور دارد.

بهشتی فر اظهار کرد: از کشت هر هکتار گیاه آنغوزه یک شغل و نیم ایجاد می شود که این می تواند به اشتغال در استان کمک شایانی کند.

مدیر منابع طبیعی شهرستان بویر احمد نیز با بیان اینکه امسال ۱۲ هزار هکتار دیگر از مراتع استان به زیر کشت گیاه آنغوزه رفته است گفت: کشت این گیاه در مناطقی مانند تنگ سرخ، تل گاه، سرداب، مله شوره و کاکان با موفقیت انجام شد و اکنون بهره برداران در این منطقه در حال برداشت شیره مفید گیاه آنغوزه هستند.

سعید نظری با بیان اینکه بذر آنغوزه به صورت مجانی در اختیار بهره برداران قرار می گیرد بیان کرد: با توجه به سودآوری خوبی که کشت آنغوزه برای بهره برداران دارد استقبال خوبی از سوی عشایر و مرتع داران در این زمینه می شود.

عوض پور یکی از بهره برداران منطقه تنگ سرخ گفت: حدود پنجاه هکتار را به زیر کشت آنغوزه برده که به طور متوسط از هر هکتار یکصد و ۵۵ کیلوگرم برداشت داشته که این امر علاوه بر حفاظت از مراتع سود خوبی داشته است.

دیگر دیگر از بهره برداران گیاه آنغوزه هم گفت: با به زیر کشت بردن زمین های مرتعی خود توانسته است هزینه تحصیل دو دانشجو و امرار معاش خانواده اش را تامین کند چون کاشت، داشت و برداشت این گیاه بسیار کم هزینه است.

نبود صنایع بسته بندی، وجود دلالان و واسطه ها، نبود امکانات مناسب و لازم برای خرید تضمینی و بازاریابی، نبود فناوری تولید و تجهیزات فرآوری و تبدیل از مهم ترین مشکلات تولیدکنندگان شیره آنغوزه در کهگیلویه و بویراحمد است.

درمان اختلال های عصبی در کودکان، کاهش فشارخون، درمان بیماری های قلبی عروقی کمک به هضم غذا، جلوگیری از حمله های هیستری ،رفع درد دندان، جلوگیری از رشد میکروب، درمان سیاه سرفه، برونشیت و یبوست از جمله خواص شناخته شده آنغوزه است.

کهگیلویه و بویراحمد دارای یک میلیون و ۷۰۰ هزار هکتار جنگل و مرتع است که بخش زیادی از این مناطق مستعد کشت گیاهان دارویی از جمله آنغوزه است.