به گزارش شبکه خبری آموزشی گیاهان دارویی به نقل از ایرنا، بخش های سردسیری استان کهگیلویه و بویراحمد به ویژه شهرستان های بویراحمد و دنا و بخشی از شهرستان چرام و بهمئی بعنوان پایلوت گیاهان خوراکی و دارویی معروف است که ضرورت دارد به مقوله توسعه ، تولید و فرآوری این گیاهان توجه علمی شود . این بخش ها که جز مناطق رویش های گیاهان دارویی، صنعتی و مرتعی در کشور به شمار می رود اما تاکنون در حد ظرفیتهای اقتصادی آن در این زمینه مورد توجه قرار نگرفته است. براساس تحقیقاتی که در استان صورت گرفته در رویشگاههای طبیعی این استان نزدیک به دو هزار گونه گیاهی می روید که از این گونه ها ، ۴۵۰ گونه آن دارویی است که با مدیریت و برنامه ریزی مناسب در زمینه برداشت، بسته بندی وعرضه هریک از این گونه های گیاهی می توان زمینه اشتغالزایی و درآمدزایی خوبی برای مردم استان دست وپا کرد.
مدیر منابع طبیعی شهرستان بویراحمد گفت: برداشت بی رویه از گیاهان مرتعی ، چرای بی رویه دام و جولان سودجویان در مراتع موجب شده تا برخی از مراتع از بین بروند و نسل برخی از گونه های گیاهی همانند آنغوزه ، باریچه و بادام و …. در خطر انقراض قرار گیرند .
یکی از گیاهانی که در سالهای گذشته در خطر انقراض قرار گرفته بود گیاه آنغوزه است که به همت مسئولان و متولیان این گیاه هم اکنون یکی از مهمترین صادرات غیر نفتی در استان است .
گیاه شناس و عضو هیات علمی دانشگاه یاسوج گفت: آنغوزه از گیاهان دارویی مهم تیره چتریان است که طول آن گاه به دو متر هم می‌رسدگیاه تولیدکننده آنغوزه به نام‌های فارسی خوراکما، آنگوزاکما و کورن‌کما، بوته‌ای بزرگ و علفی و چند ساله است.
دکتر جعفری با بیان اینکه آنغوزه حاوی تعدادی ترپن و مواد محلول در چربی است عنوان کرد: همچنین حاوی بیست درصد اسانس، شصت درصد رزین و حدود سی درصد صمغ است و آنغوزه درمانگر دردهای بسیاری است و به دلیل اینکه ایران اصلی‌ترین محل رویش این گیاه است، همواره به عنوان گیاهی درمانگر و مفید به حساب ‌‌آمده است.
آنغوزه یکی از گیاهان مهم و صادراتی ایران به شمار می‌آید که خریداران آن را با روش‌های پیچیده، تجزیه و ده‌ها ماده ارزشمند از آن تولید می‌کنند.
مدیرکل منابع طبیعی کهگیلویه و بویراحمد با بیان اینکه این استان ظرفیت‌های بالای در زمینه تولید گیاهان دارویی به ویژه آنغوزه دارد، بیان کرد: با شناسایی و ساماندهی این ظرفیت‌ها علاوه بر حفاظت از مراتع می‌توان به افزایش تولید و اشتغال نیز کمک شایانی کرد.
آقای بهشتی فر با اشاره به اینکه کشت گیاه آنغوزه از سال‌های پیش در برخی مناطق سردسیری کهگیلویه و بویراحمد وجود داشت افزود: این موضوع، اقتصاد اهالی و مرتع‌داران را متحول کرده است و مردم به همین دلیل با دغدغه بیشتری به حفاظت و بهره‌برداری از مراتع می‌پردازند.
آنغوزه یکی از گیاهان ارزشمند استان است که کشت و پرورش آن ارزش اقتصادی فراوانی دارد و از این گیاه صمغی استحصال می شود که بیش از یکصد کاربرد داروی و صنعتی دارد .
عمل آنغوزه گیری موسم به آنغوزه کشون یکی از فعالیت های اقتصادی پرسود و بسیار کم هزینه است که در استان سابقه ای چند هزار ساله دارد .
محمدی کارشناس منابع طبیعی استان گفت: آنغوزه کشون نوعی تیغ زدن گیاه برای استحصال صمع یا شیرابه آن است که این عمل از اواسط تابستان و قبل از خشک شدن گیاه در مراتع استان آغاز و تا اواخر مهر ماه ادامه دارد .
وی گفت : در این عمل بوته آنغوزه در انتهای ساقه بریده می شود و پس از هر بار تیغ زدن شیرابه آن برداشت می شود و این عمل در فصل برداشت بیست بار تکرار و از هر بوته به طور متوسط هشتاد گرم صمغ برداشت می شود .
مدیر کل منابع طبیعی استان گفت: با پایان عمل آنغوزه گیری در ده هزار هکتار از مراتع استان به طور متوسط از هر هکتار ۱۶۰ کیلوگرم شیره آنغوزه تولید و به خارج از کشور صادر می شود که پس از بسته بندی در این کشورها به کشورهای اروپایی صادر می شود .
عزت الله بهشتی فر ارزش صادرات آنغوزه به خارج از استان را پنج میلیون دلار عنوان کرد و گفت: ارزش این مقدار صادرات ۷۰ درصد کل ارزش صادرات غیر نفتی استان در سال است .
وی گفت: بخش اعظم شیره تولید شده به کشورهایی نظیر هند، کشورهای حوزه خلیج فارس و حتی کشورهای اروپایی صادر می‌شود و به همین دلیل این گیاه ارزآوری بالایی برای کشور دارد.
وی با برشمردن برخی خواص این گیاه، بیان کرد: شیره این گیاه علاوه بر خواص درمانی بی‌نظیر در صنعت چرم و تولید مواد آرایشی و بهداشتی نیز کاربردهای فراوان دارد.
محمدی کارشناس منابع طبیعی استان گفت: از کشت هر هکتار گیاه آنغوزه یک شغل و نیم ایجاد می شود که این می تواند به اشتغال در استان کمک شایانی کند.
مدیر منابع طبیعی شهرستان بویر احمد نیز با بیان اینکه امسال۱۲ هزار هکتار دیگر از مراتع استان به زیر کشت گیاه آنغوزه رفته است گفت: کشت این گیاه در مناطقی مانند تنگ سرخ ،تل گاه ، سرداب ،‌مله شوره و کاکان با موفقیت انجام شد و هم‌اکنون بهره‌برداران در این منطقه در حال برداشت شیره مفید گیاه آنغوزه هستند.
سعید نظری با بیان اینکه بذر آنغوزه به صورت مجانی در اختیار بهره‌برداران قرار می‌گیرد اذعان داشت: خوشبختانه با توجه به سودآوری خوبی که کشت آنغوزه برای بهره‌برداران دارد استقبال خوبی از سوی عشایر و مرتع‌داران در این زمینه می‌شود.
آقای عوض پور یکی از بهره برداران منطقه تنگ سرخ گفت: حدود پنجاه هکتار را به زیر کشت این گیاه برده که به طور متوسط از هر هکتار ۱۵۵ کیلوگرم برداشت داشته است که این امر علاوه بر حفاظت از مراتع سود خوبی برای وی داشته است .
دیگر بهره بردار هم گفت: با به زیر کشت بردن زمین های مرتعی خود توانسته است هزینه تحصیل دو دانشجو و امرار معاش خانواده اش را تامین کند چون کاشت ،‌داشت و برداشت این گیاه بسیار کم هزینه است .
مدیر کل منابع طبیعی استان با بیان اینکه ظرفیت کشت استان ۲۰۰ هزار هکتار عنوان کرد و گفت:میزان تولید این محصول در استان می تواند به سه میلیون و ۲۰۰ تن برسد که این می تواند ارزش اقتصادی بیش از سیصد میلیارد تومان عاید استان کند .
وی عمده ترین مشکلات این بخش را ناشناخته بودن ارزش این گیاه عنوان کرد و گفت: نفع تجارت این بخش تنها به جیب دلالان می رود چرا که تاجران سایر استانها به ویژ استانهای فارس ،‌اصفهان و .. اوایل بهار دلالانی را به منطقه می فرستند و مراتع رویش آنغوزه را به قیمت هر هکتار ۲۰ میلیون ریال اجاره می کنند.
نبود صنایع بسته بندی ، وجود دلالان و واسطه ها ، نبود امکانات مناسب و لازم برای خرید تضمینی و بازاریابی ، نبود فناوری تولید و تجهیزات فرآوری و تبدیل از مهم ترین مشکلات تولیدکنندگان شیره انغوزه در این استان است.
در پایان خاطرنشان می شود ، هرچند در سالهای اخیر گام های کوچکی در تولید و فرآوری گیاهان دارویی برداشته شده اما در حد ظرفیتهای اقتصادی، مورد توجه قرار نگرفته است. امیداست ، با تشکیل تعاونی ها ، حمایت دستگاههای مربوطه و نیز ایجاد واحدهای فرآوری صنعتی کمک شایانی به کشت ، تولید و فرآوری علمی و صادرات گیاهان دارویی در استان شود.