مازندران با وجود داشتن شرایط اقلیمی مساعد از موقعیت ممتازتری نسبت به دیگر استان‌های کشور برای تولید گیاهان دارویی برخوردار است اما شرایط موجود نشان می‌دهد ظرفیت‌های توسعه و تولید گیاهان دارویی در این استان ناشناخته ماند.

نبود بازار مناسب برای فروش

مدیر باغبانی سازمان جهاد کشاورزی مازندران نبود انسجام و ارتباط لازم بین تولیدکنندگان گیاهان دارویی، نداشتن تولیدکنندگان از دانش فنی لازم، نبود بازار مناسب برای خرید تولیدات و عدم هماهنگی لازم بین تولید و مصرف گیاهان دارویی را از دیگر تنگناهای این بخش ذکر کرد.

محمدتقی شکوهی گفت: وضع موجود و روند فعالیت‌های گذشته گیاهان دارویی نمایانگر داشتن قابلیت توسعه و ایجاد زمینه‌سازی در استان مازندران به منظور اشتغال تعداد زیادی از فارغ‌التحصیلان بخش کشاورزی با توجه به ویژگی‌های گیاهان دارویی است.

عدم واگذاری زمین برای تولید

به گفته وی، نبودن مرکز تحقیقات در استان مازندران، نبودن هماهنگی لازم بین ارگان‌هایی که در ارتباط با تولید و فرآوری گیاهان دارویی نقش دارند و واگذار نشدن زمین از طرف منابع طبیعی به متقاضیان کشت این گیاهان با توجه به وجود زمین‌های مستعد در استان در مناطق کوهستانی از موانع و مشکلات توسعه گیاهان دارویی است.

کشف گیاهان دارویی در ۷۲۵ هکتار زمین

این کارشناس، مکان‌یابی ظرفیت‌های توسعه و تولید گیاهان دارویی در سطح استان، تامین گونه‌های مهم و رایج و پرمصرف گیاهان دارویی به صورت واریته‌های اصلاح شده و ارائه تسهیلات به تولیدکنند‌گان و تشکیل تعاونی‌ها و اتحادیه تولیدکنندگان گیاهان دارویی استان‌ها را از جمله موارد راهگشا در تقویت و توسعه کشت گیاهان دارویی ‌دانست.

شکوهی میزان سطح زیرکشت گیاهان دارویی استان مازندران را درسال زراعی ۹۱-۹۲ به میزان ۷۲۵ هکتار و با مقدار تولید ۳۱۲ تن اعلام کرد.

۶۰ درصد داروهای شیمیایی منشأ گیاهی دارند

کارشناس مسئول گل و گیاه زینتی و دارویی سازمان جهاد کشاورزی مازندران حفظ و حراست از گونه‌های موجود در طبیعت، گرایش به استفاده از مواد طبیعی در تهیه دارو و غذا و کاهش مصرف مواد صنعتی با توجه به اثرات مضر آنها در درازمدت و افزایش جمعیت را از عوامل موثر در بالا رفتن میزان استفاده از گیاهان دارویی بیان کرد.

داوود رشیدی بر وجود بازارهای بزرگ جهانی در امر تولید و بازاریابی گیاهان دارویی، مصرف رو به افزایش سالانه گیاهان دارویی در جهان و این واقعیت که افزون بر ۶۰ درصد از داروهای شیمیایی نیز منشأ گیاهی دارند تاکید کرد.

تأسیس بانک ژن گیاهان دارویی

وی اظهار کرد: با توجه به مطالعات انجام شده از سال‌های قبل در مازندران یک‌هزار هکتار از اراضی این استان استعدادیابی شده است که قابلیت کشت گیاهان دارویی را دارد.

این مسئول، نبودن انسجام و ارتباط لازم بین تولیدکنندگان گیاهان دارویی، نداشتن دانش فنی لازم تولیدکنندگان، نبود بازار مناسب برای خرید تولیدات و نبودن هماهنگی لازم بین تولید و مصرف گیاهان دارویی را از دیگر تنگناهای این بخش ذکر کرد.

رشیدی اتخاذ تدابیر لازم به منظور جلوگیری از انقراض و نابودی گیاهان دارویی تاسیس بانک ژن شمال در مرکز تحقیقات منابع طبیعی مازندران و ایجاد مزارع الگویی گیاهان دارویی در این استان را از راهکارهای توسعه کشت این محصولات دانست.

این کارشناس گفت: فرآیند تولید تا فرآوری و بازاریابی و مصرف امکان اشتغال وسیعی را فراهم می‌آورد و بسیاری موارد دیگر نیز سبب شد تا توجه به کشت این قبیل گیاهان افزایش یابد و با توجه به تنوع موجود در گیاهان دارویی و نیازهای اکولوژیکی متفاوت آنها شناخت مکان‌های مناسب کشت آنها از اولویت خاصی برخوردار است.

افزایش کشت گیاهان دارویی

کارشناس مسئول گیاهان زینتی و دارویی جهاد کشاورزی مازندران گفت: براساس بررسی‌های به عمل آمده وضع موجود کشت گیاهان دارویی در استان مازندران نسبت به گذشته روند افزایشی دارد.

وی گفت: با توجه به مصرف رو به افزایش گیاهان دارویی در کشورهای صنعتی به ویژه کشورهای اروپایی و این واقعیت که علاوه بر ارزش بالای گیاهان دارویی و اهمیت اقتصادی آنها این گیاهان در صنایع گوناگون دارویی، بهداشتی و آرایشی، تغذیه‌ای و شیمیایی نیز کاربردهای فراوان دارند.

به گفته رشیدی، از سوی دیگر ایجاد صنایع تبدیلی، فرآوری و بسته‌بندی گیاهان دارویی در کنار تولید این محصولات علاوه بر فوائد متعددی که بر آن مترتب است قادر است به جذب عده دیگری از افراد جویای کار بپردازد.

نبود شناخت کافی درباره گیاهان دارویی

کارشناس گل و گیاه زینتی و دارویی سازمان جهاد کشاورزی مازندران نبود شناخت کافی گیاهان دارویی در نزد عموم جامعه، ناشناخته بودن ارزش اقتصادی گیاهان دارویی نزد افراد و نبود سیاست روشن در زمینه تولید و دسترسی آسان به بازار مصرف را از مشکلات توسعه کشت گیاهان دارویی بیان کرد.

محمود مهتدی نبود ارتباط قوی شرکت‌های تولیدکننده داروهای گیاهی با تولیدکننده‌ها و دستگاه‌های اجرایی، ناشناخته بودن بازارهای جهانی گیاهان دارویی و نیاز بازار نزد تولیدکنندگان و نبود دسترسی به گونه‌های اصلاح شده با کیفیت و قیمت مناسب برای تولیدکنندگان را از دیگر مشکلات این بخش اعلام کرد.

وی نبود تعاونی‌ها و اتحادیه تولیدکنندگان گیاهان دارویی و کمبود برنامه‌های آموزشی به صورت دوره‌های عملی، کاربردی و تخصصی برای تولیدکنندگان و کارشناسان کشاورزی را نیز از موانع توسعه کشت گیاهان دارویی نام برد.

کارشناس گل و گیاه زینتی و دارویی جهاد کشاورزی مازندران تبادل موافقت‌نامه توسعه گیاهان دارویی بین سازمان جهاد کشاورزی و استانداری در قالب طرح مجزا و ارائه برنامه‌های آموزشی مدون و پودمانی برای تولیدکنندگان و کارشناسان کشاورزی را پیشنهاد کرد.

مهتدی ارائه برنامه‌های آموزشی برای آگاهی عموم و ترغیب مصرف گیاهان دارویی توسط صدا و سیما، ارائه سیاست‌ها و تدوین برنامه‌های تولید به طور مشخص و شفاف را در توسعه کشت گیاهان دارویی موثر دانست.

راه‌اندازی بازارچه‌ گیاهان دارویی

وی نبودن انسجام و ارتباط لازم بین تولیدکنندگان گیاهان دارویی، نداشتن دانش فنی لازم تولیدکنندگان، نبود بازار مناسب جهت خرید تولیدات و نبودن هماهنگی لازم بین تولید و مصرف گیاهان دارویی را از دیگر تنگناهای این بخش ذکر کرد.

راه‌اندازی پایانه‌ها و بازارچه‌های خرید و فروش گیاهان دارویی و راه‌اندازی صنایع تبدیلی و فرآوری گیاهان دارویی درسطح استان‌ها پیشنهادهای دیگر کارشناس گل و گیاه زینتی و دارویی جهاد کشاورزی مازندران است.