هندوانه ابوجهل یا هندوانه کوهی که در زبان ترکی به داغ قارپوزی معروف است، از جمله گیاهان دارویی است که علاوه بر زیبایی ظاهری، یکی از گیاهان دارویی طبیعت پلدشت بوده و برای درمان برخی عوارض و بیماری ها بسیار موثر است.

بالا بردن مقاومت بدن در برابر سرما خوردگی،خاصیت ضد نفخ، تحریک و تقویت کبد و ضد عفونی کردن کلیه از جمله خواص داروئی هندوانه کوهی است، کال و نرسیده این گیاه برای تهیه ترشی به کار می رود و انواع بزرگتر آن به شکل خام و به عنوان میوه مصرف می شود، همچنین دانه های آن به رنگ سیاه بوده و محتوی شکمی آن قرمز رنگ است.

شپله یا هندوانه کوهی یا کاپاریس یا هندوانه ابوجهل یا گلک، برگهای متناوب منقسم، لوبهای متعدد دندانه دار پوشیده از تار و دارای ظاهری به رنگ مایل به سفید در سطح تحتانی پهنک دارد، از کناره برگهای آن پیچکهایی خارج می شود که موجبات اتصال گیاه را به تکیه گاه فراهم می سازد. گلهای آن دارای وضع منفرد و بر دو نوع نر و ماده بر روی یک پایه است.

میوه این گیاه دارای خاصیت مسهل قوی است، در موارد ضعف اعمال روده و بیماریهای کبدی به کار می رود؛ از خواص مهم دیگر این گیاه، اثر ضد ویروسی، میکروبی و ضد سرطان آن است، نتایج تحقیقات حاکی از آن است که عصاره تام گیاه هندوانه ابوجهل ممکن است برای مهار رشد و از بین بردن برخی از سلول‌های سرطانی نظیر حنجره، موثر باشد.

هندوانه کوهی مسمومیت ها را بر طرف می کند. تحقیقات اخیر نشانگر آن است که مصرف گیاه هندوانه ابوجهل همراه با اشعه رادیو اکتیو دارای اثرات متوقف کنندگی در رشد تومورهای سرطانی بوده و در سالهای اخیر  پودر گیاه هندوانه ابوجهل به عنوان ترکیب درمان کننده بیماری‌های قند و دیابت مصرف می‌شود.

این گیاه پر خاصیت در مدیترانه، هند، سیلان، و شمال آفریقا پرورش می یابد و در ایران نیز در لرستان، فارس، کرمان، بلوچستان، کویر لوت و یزد، خراسان به صورت وحشی می روید، همچنین در مناطق کویری، خاکهای قلیایی و شور به خوبی رشد کرده و مقاومت زیادی به تنش آب و شوری دارد.

ین رستنی محلی در کوه ها ، ارتفاعات، تپه ها و تاکستان های منطقه آذربایجان غربی می روید و به آن «داغ قارپوزی» (به زبان ترکی) و «خیاروک»(به زبان کردی) نیز می گویند.

این محصول صادراتی اگر با سرکه و عسل در هم آمیخته شود، پادزهری قوی برای بیشتر مسمومیت ها به شمار می رود. همچنین این گیاه کبد را تقویت می کند و درد دندان را تسکین می بخشد ضمن اینکه ریشه آن از بخش های دیگر مفید تر و پر خاصیت تر است.