مطالعه فلور منطقه قیصری استان چهارمحال و بختیاری با ۱۷۹ گونه گیاه دارویی
 
شیرمردی حمزه علی*,شاهرخی اصغر,محمدی نجف آبادی حسین,طالبی سیدمحمود
 
* مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی، استان چهارمحال و بختیاری، شهرکرد، ایران

 
 

مقدمه و هدف: منطقه قیصری بین طول جغرافیایی ۴۳۲۲۱۴ تا ۴۴۷۵۸۳ طول شرقی و عرض جغرافیایی ۳۵۵۶۹۹۰ تا ۳۵۶۷۷۳۳ عرض شمالی در واحد متریک zoon39 قرار دارد. وسعت کل محدوده ۹۸۱۶.۲ هکتار می باشد. مطالعه حاضر به منظور شناخت گونه های گیاهی دارویی منطقه و تعیین اولویت بندی آن ها از جنبه در خطر انقراض بودن و معرفی منطقه به عنوان یکی از کلیدی ترین مناطق از نظر اولویت حفاظتی انجام شد.
روش بررسی: برای بررسی پوشش گیاهی با گذر از کلیه راه های قابل عبور و صعود به ارتفاعات و انجام گشت های متعدد در محدوده منطقه، در فصل رویش (اردیبهشت تا مهر) در سال ۱۳۸۸ نمونه های گیاهی جمع آوری، پرس و با استفاده از فلورها و کتب مرجع و متخصصان علم گیاهشناسی، نام علمی آن ها تعیین شد. در این تحقیق برای بررسی گونه های دارویی منطقه از اطلاعات اهالی منطقه و منابع موجود در زمینه گیاهان دارویی، برای تعیین گونه های نادر و در حال انقراض منطقه از معیارهای استاندارد استفاده شده است.
نتایج و بحث: به طور کلی در منطقه مورد مطالعه تعداد ۶۵ خانواده با ۳۰۱ جنس و ۴۸۷ گونه وجود دارد. از بین ۴۸۷ گونه ذکر شده در منطقه حدود ۱۷۹ گونه آن (یعنی حدود ۳۶.۷۶% گونه ها) دارویی هستند. نام این گونه ها در منابع و متون معتبر گیاهان دارویی کشور به ثبت رسیده و یا این که به طور سنتی اهالی منطقه و یا استان، آن ها را جهت مصارف گوناگون دارویی و موارد مشابه به کار می گیرند. ۸۶ گونه در خطر انقراض در این منطقه شناسایی شد که همه آن ها متعلق به ایران- تورانی می باشد. از ۸۶ گونه فوق، ۶۷ گونه در طبقه کمتر در خطر، ۳ گونه در طبقه آسیب پذیر، ۲ گونه در طبقه در معرض خطر و ۱۴ گونه اطلاعات در باره آن ها ناکافی است. از ۸۶ گونه در خطر انقراض، ۳۳ گونه آن به نوعی دارویی می باشند که از این ۳۳ عدد، ۲۵ گونه آن متعلق به گونه های با خطر کمتر، پنج گونه آن متعلق به گونه های با کمبود اطلاعات، یک گونه آن از گونه های آسیب پذیر و دو گونه آن متعلق به گونه های در معرض خطر می باشد.
توصیه کاربردی/صنعتی: با توجه به تنوع زیاد منطقه و هم چنین حضور گونه های در خطر انقراض و دارویی، مدیریت صحیح منطقه خصوصا مدیریت چرای دام امری ضروری به نظر رسیده و منطقه مورد نظر می بایستی در اولویت حفاظت دستگاه های مسوول قرار گیرد.
 
کلید واژه: قیصری، گیاهان دارویی، فرم رویشی، انقراض، فلوریستیک

 

لینک دانلود مستقیم

برای دانلود فایل کلیک کنید

لینک دانلود کمکی

برای دانلود فایل کلیک کنید