برای اطلاع از گیاهان دارویی که باعث سقط جنین می شوند، اینجا کلیک کنید. همچنین روش اقدام در سقط جنین با زعفران در اینجا توضیح داده شده است

این مطالعه به روش مداخله ای و از نوع کارآزمایی تجربی بر روی تعداد ۶۵ سر موش سوری ماده با وزن بین ۲۵ تا ۳۰ گرم که در بخش حیوانات آزمایشگاهی دانشکده پزشکی پرورش یافته بودند انجام شده است. حیوانات بصورت تصادفی به ۱۳ گروه ۵ تایی تقسیم و در طول دوره آزمایش در شرایط یکسان زندگی و تغذیه نگهداری شدند.

برای شروع آزمایش جهت جفت گیری، موشهای ماده موجود در بخش حیوانات در دسته های ۵ تایی هنگام عصر با یک سر موش سوری نر بالغ در یک قفس قرار داده شدند و صبح روز بعد موشهای ماده از نظر ایجاد پلاک واژینال مورد بررسی قرار گرفتند و در صورت مشاهده پلاک واژینال از بقیه جدا گردیده و هر حیوان حامله در یک قفس جداگانه که گروه بندی آن بطور تصادفی مشخص شده بود نگهداری شد و به منظور دقیق بودن زمان بارداری، تاریخ مشاهده پلاک واژینال از نظر زمان حاملگی روز اول در نظر گرفته شد.

به موشهای گروه کنترل آب معمولی و به موشهای گروه آزمون غلظتهای مختلف زعفران (۲/۰، ۴/۰ و ۸/۰ درصد) در دوره های مختلف بارداری (هفته های اول، دوم، سوم، و کل دوره) داده شد.

برای تهیه دم کرده کلاله زعفران مقدار ۸/۰ گرم کلاله زعفران را که از شرکت نوین زعفران مشهد تهیه شده بود، به آرامی آسیاب و در ۱۰ میلی لیتر آب مقطر حل کرده و به مدت ۵ دقیقه بر روی بخار دم شد. سپس با افزودن آب معمولی به آن محلولهایی با غلظت، ۲/۰، ۴/۰ و ۸/۰ درصد برای استفاده در گروههای مختلف آزمون تهیه گردید.

در روز نوزدهم بارداری موشهای باردار بوسیله اتر بیهوش شده و از طریق سزارین، جفت و جنینها از شاخ رحمی خارج شدند. در هر حیوان تعداد موارد لانه گزینی، تعداد کل جنینها (تعداد موارد مرده، زنده و جذب شده) شمارش شده، سپس با استفاده از استرئومیکروسکوپ تک تک جنینها از نظر مورفولوژی ظاهری و وجود ناهنجاری  بررسی گردیدند.

همچنین با کمک ترازوی دیجیتال (Sartorius) وزن جنینها و وزن جفت هر حیوان با دقت اندازه گیری شد. قد جنینها براساس طول از فرق سر تا انتهای نشیمنگاه (CRL)، قطرآهیانه ای سر، قطر جفت و طول دم با استفاده از کولیس با دقت اندازه گیری و یافته ها در جدول مربوط  به هرحیوان ثبت گردید.

نتایج حاصل با استفاده از نرم افزار GRAPH PAD PRISM5  و آزمونهای X2 وKruskal-Wallis  مورد مقایسه قرار گرفت. برای مقایسه نتایج گروههای مختلف  P<0.5 بعنوان سطح معنی دار بودن اختلافات در نظر گرفته شد.

این گزارش می افزاید؛ بر اساس یافته های پژوهش حاضر میانگین پارامترهای اندازه گیری شده نظیر وزن جنینها و جفتها، قطر جفت و قطر بین دو آهیانه و طول قد و دم جنین های زنده و نیز تعداد جنین های زنده در تمام گروههای دریافت کننده زعفران کمتر از گروه کنترل بوده و میزان کاهش، بستگی به مقدار و زمان مصرف دم کرده در دوره بارداری داشته است.

بجز وزن جفت که در گروههای مختلف هیچگونه تفاوت معنی داری دیده نشده، سایر پارامترهای فوق در گروه های دریافت کننده  زعفران ۸/۰درصد در هفته اول و کل دوره  نسبت به گروه کنترل کاهش معنی داری نشان داده اند.

علاوه بر این، تعداد جنین های مرده در گروه های مصرف کننده غلظت  ۸/۰درصد زعفران در هفته های اول، دوم و کل دوره بارداری بطور بارزی بیش از گروه کنترل بوده است. همچنین مصرف زعفران با غلظت ۸/۰ درصد در هفته اول و کل دوره بارداری منجر به افزایش قابل ملاحظه جنین های جذب شده نسبت به گروه کنترل شده است.

در این پژوهش هیچگونه ناهنجاری ظاهری در جنینهای حیوانات دریافت کننده غلظتهای مختلف زعفران دیده نشد.

بنابر بحث و نتیجه گیری این بررسی؛ هر چند که در مطالعه حاضر در جنین های زنده هیچگونه عارضه بارزی که نشان دهنده اثرات تراتوژنیک زعفران باشد مشاهده نشد ولی ایجاد جنین مرده و جذب شده و نیز کاهش پارامترهای جنینی حتی در غلظتهای بسیار پایین تر از غلظت های سمی و کشنده می تواند برای افراد بارداری که بطور معمول تمایل به مصرف زعفران دارند و یا احیانا براساس عقاید سنتی از غلظت بالای آن بعنوان سقط آور استفاده می کنند هشدار دهنده باشد.

دراین بررسی آمده است؛ گیاهان دارویی از دیر باز مورد استفاده بسیار زیادی قرار گرفته اند و استفاده از آنان امروزه در حال گسترش است. بعضی از عصاره های گیاهی هم اکنون به علت داشتن فعالیت های آنتی باکتریال، ضد التهاب و آنتی اکسیدان مصرف زیادی در طب دارند.

زعفران علاوه بر فواید اقتصادی متعددی که دارد از قدیم الایام به عنوان یک گیاه دارویی نیز مورد نظر بوده است. در طب قدیم از زعفران به عنوان پادزهر، آرام بخش، مسکن، برطرف کننده اسپاسم، قاعده آور، مقوی غرایز جنسی، عرق آور، خلط آور، برطرف کننده احتقان تنفسی و ضد زکام، محرک هضم غذا، اشتها آور، مسهل و باد شکن استفاده می شده است.

همچنین زعفران برای از بین بردن دلپیچه و درمان آسم، عفونت تنفسی، سرفه، سرماخوردگی، یرقان، مخملک، آبله، سرطان، اختلالات خونی، بیماریهای قلبی، بیخوابی، فلج، اسهال خونی، سرخک، نقرس،خونریزی مزمن رحم، درد قاعدگی، فقدان قاعدگی، دل درد کودکان و اختلالات چشمی بکار رفته است.

تحقیقات اولیه در مورد اثرات فارماکولو‍ژیک زعفران موید این است که کاروتنویید های موجود در آن موجب تنظیم سیستم ایمنی و جلوگیری از جهش ژنی شده و اثرات ضد سرطانی دارند.

در طب جدید اثرات ضد افسردگی، ضد فشار خون، ضد تشنجی، ضد التهابی و سقط آوری زعفران مورد بررسی و تایید قرار گرفته است؛ گزارشاتی در مورد تقویت حافظه و یادگیری، تنظیم ریتم و ضربان قلب و نیز عوارضی مثل شوک آنافیلاکسی و آلرژی برای زعفران گزارش شده است.

از آنجا که زعفران در غلظت های بالا دارای اثرات سمی و سقط کنندگی است، در این پژوهش اثر مصرف غلظت های غیر سمی دم کرده زعفران در مراحل مختلف دوره بارداری بر وضعیت جنین ها بررسی شده است.

برای اطلاع از گیاهان دارویی که باعث سقط جنین می شوند، اینجا کلیک کنید