بررسی تاثیر برخی از شرایط رویشگاهی بر کمیت و کیفیت اسانس کاکوتی کوهی 

مقدمه و هدف:

گیاهان خانواده نعناعیان از قرن ها پیش در اکثر کشورها به عنوان چاشنی یا ادویه غذاها و هم چنین به عنوان دارو برای هضم غذا و مقابله با بیماری های ویروسی استفاده می شده اند. این تیره در ایران ۴۶ جنس و ۴۱۰ گونه و زیر گونه دارد. یکی از گونه های ارزشمند و دارویی این خانواده کاکوتی کوهی Ziziphora clinopodioides Lam. است. این گونه دارای اسانسی حاوی پولگون است که از آن به عنوان آرام بخش، مقوی معده، درمان سرماخوردگی، افسردگی، اسهال، سرفه، میگرن، تب و به عنوان ضد عفونی کننده استفاده می شود. به منظور بررسی تاثیر شرایط رویشگاهی بر کمیت و کیفیت اسانس Ziziphora clinopodioides Lam. این تحقیق برای اولین بار در کشور، انجام شد.

روش تحقیق:

سرشاخه گلدار گیاه، از ۴ منطقه رویشی آن در دو استان غربی کشور (همدان و کردستان) در مرحله گلدهی کامل جمع آوری شد. مهمترین شرایط رویشگاهی مناطق (از قبیل ارتفاع، جهت و درصد شیب، طول و عرض جغرافیایی و هم چنین خصوصیات خاک و گونه های همراه) ثبت گردید. از نمونه های جمع آوری شده از هر منطقه، در سه تکرار اسانس گیری به عمل آمد. اسانس ها توسط دستگاه های GC و GC/MS تجزیه شیمیایی شدند. میانگین بازده اسانس ها توسط آزمون مقایسه ای دانکن مقایسه شدند.

نتایج و بحث:

نتایج نشان داد که شرایط رویشگاهی باعث اختلاف معنی دار در بازده اسانس در سطح یک درصد می شود. همچنین شناسایی ترکیب های موجود در اسانس ها نشان داد که میزان ترکیب های عمده اسانس (پولگون و ۱،سینئول) و سایر ترکیب ها در نمونه های مختلف متفاوت است که نشان دهنده تاثیر شرایط رویشگاهی بر کیفیت اسانس است.

توصیه کاربردی/ صنعتی: با توجه به اهمیت و خاصیت ضدمیکروبی ترکیب پولگون در گونه کاکوتی کوهی بهترین منطقه رویشگاه این گیاه با هدف تولید بیشتر ترکیب اخیر مربوط به منطقه نهاوند در استان همدان می باشد. بنابراین استفاده از جمعیت کاکوتی کوهی این منطقه جهت کشت و کار و نیز ایجاد شرایط اکولوژیکی (خاک، آب و هوا، جغرافیایی) شبیه منطقه مورد مطالعه برای تولید کمی و کیفی اسانس این گیاه توصیه می شود

 

برای دانلود فایل کلیک کنید